Voormalige landbouwgrond in Kwetshage bij Jabbeke wordt 60 hectare natte natuur tussen Kanaal Gent-Oostende en spoorlijn Brugge-Oostende

25 mei 2026

In Kwetshage, bij Jabbeke, is een zone tussen het jaagpad van het Kanaal Gent-Oostende en de spoorlijn Brugge-Oostende ingericht als nieuw natuurgebied. Het gaat om voormalige landbouwgrond met weilanden en akkerland die in enkele jaren tijd plaats heeft gemaakt voor open water, rietmoeras en natte natuurgraslanden. De werken gebeurden tussen 2022 en 2025 en vormen het sluitstuk van de natuurcompensaties voor de uitbreiding van de achterhaven van Zeebrugge.

Landbouwgebied krijgt nieuwe bestemming

De nieuwe natuurzone strekt zich uit over ongeveer 1,5 kilometer in Kwetshage. Waar vroeger landbouwgebruik centraal stond, ontwikkelt zich nu 45 hectare rietmoeras. Daarnaast moet 15 hectare voormalig akkerland uitgroeien tot soortenrijk poldergrasland. Op zondag 24 mei 2026 konden inwoners van Jabbeke tijdens geleide wandelingen kennismaken met het nieuwe gebied.
Sinds 2005 werd in de Oudlandpolder bijna 400 hectare nieuwe natuur gecreëerd voor de natuurcompensaties van de Zeebrugse achterhaven. In Kwetshage werd ook 4 hectare bestaand grasland opgewaardeerd door de waterpeilen beter af te stemmen op de natuurdoelen voor de autosnelweg A11. Ook de 4 hectare rietmoeras die in 2012 werd ingericht op de site van de voormalige spookbrug, maakt nu deel uit van het grotere rietmoeras in Kwetshage.

Natte natuur met water als sleutel

De inrichting van het gebied draait sterk rond water. Kwetshage moet niet alleen nieuwe natuur opleveren, maar ook water vasthouden en bij hevige neerslag ruimte bieden voor tijdelijke wateropvang. Dat is belangrijk omdat het gebied ook een overstromingszone is. Die functie moest behouden blijven. Voor de aanleg van het moeras waren zware terreinwerken nodig. Het waterpeil werd verhoogd, maar binnen de grenzen die nodig zijn om de waterbergende functie te bewaren. Daarom werd ook grond afgegraven. In totaal ging het om ongeveer 135.000 kubieke meter grond. Een groot deel daarvan bleef in het projectgebied en werd gebruikt voor de ophoging van een centraal gelegen kreekrug en voor de aanleg van een uitkijkheuvel aan de zijde van het Kanaal Gent-Oostende.

Twee deelgebieden met verschillend waterpeil

Om rietmoeras te laten ontwikkelen en tegelijk de afwatering te verzekeren, werd Kwetshage opgedeeld in twee deelgebieden. Elk deelgebied kreeg een eigen waterpeil. Ter hoogte van de Kwetshagestraat, centraal in het gebied, zijn beide delen met elkaar verbonden via een stuw en een windwatermolen. Door de stuw ligt het waterpeil in het oostelijke deel gemiddeld 40 centimeter hoger dan in het westelijke deel. De windwatermolen kan water van het westelijke peilvak naar het oostelijke peilvak pompen. Zo kunnen in het oostelijke deel minimale waterpeilen worden verzekerd. In het westelijke deel wordt het waterpeil geregeld door een grotere stuw bij de verbinding met het Kwetshagezwin.

Kwetshagezwin verlegd langs de spoorlijn

Het Kwetshagezwin was belangrijk voor de afwatering van stroomopwaarts gelegen gebieden. Om die afwatering ook in de toekomst te verzekeren, werd de waterloop over een lengte van 600 meter verlegd naar de rand van het gebied, langs de spoorlijn. Daardoor is het Kwetshagezwin hydrologisch gescheiden van het opgestuwde natuurgebied. De oorspronkelijke bedding van de waterloop is opgenomen in het rietmoeras. Door de peilverhoging en de afgravingen blijft de waterbergingscapaciteit bij hevige neerslag grotendeels behouden. Langs het Kwetshagezwin werd ook een waterbuffer ingericht die het waterpeil van de waterloop volgt.

Bruine kiekendief en roerdomp vinden hun plek

De eerste natuurresultaten zijn al zichtbaar. De bruine kiekendief en de roerdomp hebben hun plek gevonden in Kwetshage. Ook andere water- en moerasvogels maken gebruik van het nieuwe leefgebied. Kluut en steltkluut namen dit voorjaar het laatst ingerichte deel in met verschillende broedkoppels.Die pioniersfase zal geleidelijk veranderen. Naarmate de zone verder uitgroeit tot rietmoeras, zullen kluten er als broedvogel verdwijnen. Andere soorten passen juist bij dit leefgebied. Zo is de snor, een zeldzame en onopvallende zangvogel van rietmoeras, dit jaar opnieuw aanwezig. Kwetshage groeit daardoor uit tot een belangrijk gebied voor natte natuur en krijgt ook bij vogelspotters steeds meer aandacht.

Wandelen tussen Varsenare en Kwetshagestraat

Om bezoekers zicht te geven op het nieuwe gebied zonder planten en dieren nodeloos te verstoren, werd in samenwerking met de gemeente Jabbeke een nieuw wandeltracé aangelegd. Dat tracé loopt langs de spoorweg Brugge-Oostende, tussen het oude station van Varsenare en de Kwetshagestraat. Zo ontstaat een wandellus rond een deel van het natuurgebied. Wandelaars krijgen zicht op open water, rietzones en natte graslanden, terwijl kwetsbare delen van het gebied voldoende ruimte behouden voor vogels en andere dieren.

Project van 2,5 miljoen euro

De totale kostprijs van het project bedraagt 2.500.000 euro. De financiering kwam van het Agentschap voor Natuur en Bos, de afdeling Maritieme Toegang van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken, het Agentschap Wegen en Verkeer van de Vlaamse overheid, Port of Antwerp-Bruges, Blue Deal en Interreg 2 Zeeën. Het Agentschap voor Natuur en Bos is eigenaar en beheerder van het nieuwe natuurgebied. De Vlaamse Landmaatschappij voerde de terreinwerken uit. Bij het nieuwe infobord vlakbij Nieuwege-brug waren Wim Pauwels van het Agentschap voor Natuur en Bos, schepen Claudia Coudeville van Jabbeke en Edgard Daemen van de Vlaamse Landmaatschappij aanwezig.

Havenontwikkeling met natuurcompensatie

De nieuwe natuur in Kwetshage hangt samen met de ontwikkeling van de Zeebrugse achterhaven. Door de aanleg van het natuurgebied wordt 60 hectare natte natuur toegevoegd in de Brugse regio. Dirk De fauw, ondervoorzitter van Port of Antwerp-Bruges en burgemeester van Brugge, ziet daarin een manier om economische ontwikkeling en ecologische waarde naast elkaar te laten bestaan. Minister van Omgeving Jo Brouns ziet in Kwetshage ook een voorbeeld van klimaatbestendig waterbeheer. Het gebied houdt water vast, biedt ruimte bij hevige neerslag en geeft tal van vogelsoorten een nieuw leefgebied. Door het wandeltracé kunnen buurtbewoners het gebied ook van dichtbij beleven.

Bronnen:
Vlaamse Landmaatschappij, bericht “60 hectare nieuwe natuur floreert in Kwetshage”, 24 mei 2026

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)