VS en Iran staan lijnrecht tegenover elkaar over nucleaire deal en Straat van Hormuz
28 mei 2026
De onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran liggen vast op twee fundamentele kwesties: het nucleaire programma en de controle over de Straat van Hormuz. Beide partijen zijn ver van een akkoord verwijderd, en recente signalen vanuit Teheran laten weinig ruimte voor optimisme. De kloof is niet alleen technisch maar ook ideologisch van aard.
Nucleaire patstelling: wie beweegt het eerst?
Iraanse functionarissen verklaarden op 25 mei niet bereid te zijn het nucleaire programma te bespreken. Iraanse staatsmedia drongen er tegelijk op aan dat de VS het recht van Iran op uraniumverrijking op Iraans grondgebied erkennen. De Amerikaanse positie is even helder: zonder serieuze Iraanse toezeggingen over het nucleaire dossier volgt er geen enkele economische verlichting. Bemiddelaars en Amerikaanse functionarissen bevestigden dat standpunt. President Donald Trump stelde op 26 mei via Truth Social dat het hoogverrijkte uranium van Iran onmiddellijk aan de VS moet worden overgedragen, of ter plaatse vernietigd met internationale verificatie op een andere “aanvaardbare locatie”. Dat zijn de contouren van een patstelling: Iran wil eerst economische verlichting en bespreekt dan pas zijn nucleaire programma, de VS wil het omgekeerde.
Bevroren tegoeden als hefboom
Iran eiste volgens IRGC-media op 26 mei dat de VS de eerste helft van de bevroren Iraanse tegoeden onmiddellijk bij ondertekening van een akkoord vrijgeeft, en de tweede helft binnen zestig dagen. De exacte omvang van die tegoeden is niet openbaar. Opmerkelijk is dat de Iraanse woordvoerder van Buitenlandse Zaken openlijk verklaarde dat vrijgekomen tegoeden gebruikt zullen worden voor de heropbouw en verbetering van het ballistische raket- en droneprogramma. Iran eist bovendien de opheffing van de Amerikaanse marineblokkade en van sancties op olie gedurende minstens dertig tot zestig dagen. Elke economische versoepeling zou Iran meer middelen geven om zijn militaire capaciteiten sneller te herstellen dan na de gecombineerde aanvallen van juni 2025, die beduidend meer productie-infrastructuur troffen dan de eerdere Israëlische aanvallen alleen.
Hormuz: mijnen als drukmiddel
Iran weigert de Straat van Hormuz te heropenen en zet daarvoor ook geweld in. Op 25 mei probeerde Iran opnieuw mijnen te leggen in de straat om zijn eigen, door de internationale gemeenschap niet erkende verkeersscheidingsroute open te houden. Iraanse functionarissen herhalen dat Iran de straat uitsluitend zal heropenen voor burgerscheepvaart “onder Iraanse regelingen”, terwijl Opperste Leider Mojtaba Khamenei op 25 mei intern richtlijnen gaf dat Iran de straat als economisch hefboom moet aanwenden. Zijn publieke verklaring van 26 mei herbevestigde bovendien de ideologische kernprincipes van de Islamitische Revolutie: de vernieling van Israël, de verdrijving van Amerikaanse troepen uit de regio en de totstandkoming van een “nieuwe islamitische beschaving” die zich keert tegen de VS. De verklaring toont dat de Iraanse onderhandelingspositie niet losstaat van de bredere ideologische agenda van het regime.
Bronnen:
Institute for the Study of War / AEI Critical Threats Project (ISW-CTP) – Iran Update Special Report, 26 mei 2026
https://www.understandingwar.org
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
