Juli 2026 toonde een wereldwijd veiligheidssysteem onder extreme druk

Van Oekraïne tot Taiwan en van Iran tot de Rode Zee

De maandelijkse inlichtingenbrief van het Institute for the Study of War over juli 2026 schetst een wereld waarin verschillende conflicten steeds sterker met elkaar verbonden raken. Rusland gebruikt Noord-Koreaanse raketten en zoekt militaire samenwerking met de Volksrepubliek China. Iran probeert controle uit te oefenen over de Straat van Hormuz, terwijl de Houthi’s de scheepvaart in de Rode Zee en rond de Bab al-Mandeb bedreigen. De Volksrepubliek China bestudeert Russische ervaringen met drones en vergroot tegelijk de druk op Taiwan en de Filipijnen. Volgens het Institute for the Study of War zijn dit geen volledig afzonderlijke crisissen. Wapens, militaire kennis, energie, scheepvaart en bondgenootschappen verbinden de verschillende conflictgebieden.

Russische zomeroffensief levert beperkte terreinwinst op

Volgens berekeningen van het Institute for the Study of War veroverden Russische strijdkrachten in juli 2026 ongeveer 37,85 vierkante kilometer Oekraïens grondgebied. Dat komt neer op gemiddeld 1,22 vierkante kilometer per dag. Het Institute for the Study of War stelt dat het Russische lente- en zomeroffensief, dat midden maart 2026 begon, na ongeveer tweeënhalve maand geen operationeel belangrijke doorbraak had opgeleverd. Oekraïense tegenaanvallen, langeafstandsaanvallen en de sterke aanwezigheid van Oekraïense drones beperken volgens de analyse de Russische bewegingsvrijheid en het gebruik van gepantserde voertuigen.

Recordaantal Russische raketten

Rusland lanceerde volgens gegevens van de Oekraïense luchtmacht in juli 2026 minstens 376 raketten tegen Oekraïne. Dat was volgens het Institute for the Study of War het hoogste maandelijkse aantal sinds Rusland met de grootschalige raket- en dronecampagnes begon. Het vorige hoge cijfer bedroeg 288 raketten in februari 2026. Rusland zou in juli zelfs een groter aantal raketten hebben afgevuurd dan het land normaal in één maand produceert. Dat kan betekenen dat Rusland eerder opgebouwde voorraden aanspreekt of bijkomende wapens van buitenlandse leveranciers gebruikt.

Ballistische raketten krijgen grotere rol

Het Institute for the Study of War ziet een verschuiving waarbij Rusland het aantal raketten in aanvalspakketten verhoogt en het relatieve aandeel drones verlaagt. Oekraïne onderschept een groot deel van de Russische drones, maar beschikt over veel minder systemen die ballistische raketten kunnen stoppen. Rusland probeert volgens de analyse vooral Kyiv en andere belangrijke stedelijke, militaire en energie-infrastructuur te treffen door het Oekraïense tekort aan Patriot-interceptoren uit te buiten. Tijdens de aanval van 29 op 30 juli 2026 veroorzaakte Rusland aanzienlijke schade, hoewel het totale aantal ingezette aanvalsmiddelen niet het grootste van de oorlog was.

Russische raket belandt in Polen

Tijdens dezelfde aanval stortte een vermoedelijke Russische Kh-101-kruisraket neer in het oosten van Polen. Het incident toont opnieuw het risico dat Russische aanvallen op Oekraïne rechtstreeks NAVO-grondgebied raken. Ook wanneer een raket niet doelbewust tegen Polen wordt ingezet, kan een technische fout, navigatieprobleem of afwijkende vlucht een internationale crisis veroorzaken. De aanwezigheid van raketten boven of op NAVO-grondgebied verplicht bondgenoten om hun radars, luchtverdediging en procedures voortdurend aan te passen.

Twijfels over Russische claims in het noorden

Het Institute for the Study of War vermoedt dat de Russische noordelijke legergroep en delen van de Russische militaire leiding overdreven rapporteren over terreinwinst in het noorden van Oekraïne. Volgens de analyse ontbreken aanwijzingen voor de troepenverplaatsingen, materieelconcentraties en intensieve operaties die nodig zouden zijn om de geclaimde vooruitgang te bereiken. De Russische bevelhebbers kunnen er belang bij hebben om tegenover het Kremlin de indruk te wekken dat Rusland langs het volledige front oprukt. Overdreven rapportage kan echter ook leiden tot verkeerde beslissingen wanneer de politieke leiding plannen maakt op basis van onjuiste militaire informatie.

Dertigduizend bijkomende Noord-Koreaanse militairen

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verklaarde dat Rusland voorbereidingen treft om ongeveer dertigduizend nieuwe Noord-Koreaanse militairen te ontvangen. Volgens Volodymyr Zelensky worden sinds juni 2026 militaire bases in de Russische oblast Voronezh voorbereid voor de komst van de Noord-Koreaanse troepen en bijkomende ballistische raketten. Volodymyr Zelensky maakte niet bekend wanneer de manschappen zouden aankomen. De woordvoerder van de Russische president Vladimir Poetin, Dmitri Peskov, gaf geen inhoudelijke reactie. Wanneer de inzet wordt bevestigd, zou dit de militaire samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea aanzienlijk verdiepen.

Volksrepubliek China bestudeert Russische droneoorlog

Het Chinese Volksbevrijdingsleger probeert volgens het Institute for the Study of War zijn kennis van onbemande oorlogsvoering te vergroten door met Russische eenheden te trainen. De oorlog in Oekraïne heeft aangetoond dat drones een centrale rol spelen bij verkenning, artillerievuur, aanvallen op voertuigen en de verstoring van logistiek. De Volksrepubliek China kan de Russische en Oekraïense ervaringen gebruiken om zich voor te bereiden op een mogelijk conflict rond Taiwan. Een invasie of blokkade van Taiwan zou plaatsvinden in een omgeving met grote aantallen drones, precisiewapens, elektronische storingssystemen en maritieme sensoren.

Nieuwe spanningen tussen China en de Filipijnen

Personeel van de Chinese kustwacht verwondde volgens de maandbrief een Filipijnse militair tijdens een confrontatie nabij de door de Filipijnen bezette Second Thomas Shoal. De spanningen in de Zuid-Chinese Zee namen toe rond de tiende verjaardag van de arbitrale uitspraak van 2016. Het Permanent Hof van Arbitrage oordeelde toen dat de historische Chinese aanspraken op basis van de zogenaamde negenstreepjeslijn geen grondslag hebben in het internationale recht. De Volksrepubliek China verwerpt die uitspraak en blijft met kustwachtschepen en andere vaartuigen druk uitoefenen op Filipijnse posities.

Test met ballistische raket vanuit onderzeeër

Het Chinese Volksbevrijdingsleger voerde volgens Chinese staatsmedia een zeldzame test uit met een ballistische raket die vanuit een onderzeeër werd gelanceerd. De test vond plaats richting de zuidelijke Stille Oceaan. Volgens het Institute for the Study of War kan de Volksrepubliek China daarmee zijn vermogen hebben getest om vanuit relatief veilige Chinese wateren een vergeldingsaanval tegen de Verenigde Staten uit te voeren. Ballistische raketonderzeeërs vormen een belangrijk onderdeel van een nucleaire afschrikkingsmacht omdat zij moeilijker op te sporen en uit te schakelen zijn dan vaste lanceerinstallaties.

Conflict tussen Iran en Verenigde Staten blijft smeulen

Volgens het Institute for the Study of War was het staakt-het-vuren tussen Iran en de Verenigde Staten in juli 2026 feitelijk beëindigd. In de Perzische Golf vonden intensievere en regelmatiger gewapende confrontaties plaats. De Amerikaanse aanvallen lijken volgens de analyse onvoldoende om de Iraanse leiding ervan te overtuigen haar strategische doelstellingen op te geven. Iran wil langdurige invloed en controle over de Straat van Hormuz behouden. Een tijdelijke pauze in Amerikaanse luchtaanvallen viel eind juli samen met diplomatieke gesprekken tussen Iran, Oman en andere regionale bemiddelaars.

Iran valt Amerikaanse en regionale doelen aan

Iran voerde op 16 en 17 juli 2026 aanvallen uit op Amerikaanse doelen in Bahrein, Jordanië, Qatar en Oman. Het Institute for the Study of War ziet die aanvallen als een poging om Amerikaanse bondgenoten af te schrikken van steun aan maatregelen tegen de Iraanse controle over de Straat van Hormuz. Iran richt zich daarnaast op schepen die alternatieve routes of procedures gebruiken om de door Iran opgelegde verkeersregeling te omzeilen. Door rederijen en verzekeraars af te schrikken, probeert Iran zijn feitelijke invloed over het scheepvaartverkeer uit te breiden.

Saudi-Arabië bouwt maritieme coalitie

Saudi-Arabië werkt aan een multinationale maritieme verdedigingscoalitie om de scheepvaart in de Rode Zee, de Golf van Aden en de Bab al-Mandeb te beschermen. Het Saudische ministerie van Defensie organiseerde op 30 juli 2026 een bijeenkomst in Riyad om de coalitie vorm te geven. De directe aanleiding bestaat uit de dreiging van de Houthi’s en Iran tegen commerciële en militaire schepen. De Houthi’s kondigden een maritieme blokkade tegen Saudi-Arabië aan en vielen minstens één Saudisch schip aan.

Aanvallen en tegenaanvallen in Jemen en Irak

De door Saudi-Arabië geleide coalitie viel op 24 en 25 juli 2026 verschillende Houthi-doelwitten in Jemen aan. De operaties waren bedoeld om de mogelijkheden van de Houthi’s om Saudische scheepvaart te bedreigen te verzwakken. Tegelijk bespreken door Iran gesteunde Iraakse milities een reactie op recente Amerikaans-Saudische luchtaanvallen tegen militieposities in Irak. Regionale bronnen vermoeden dat de Houthi’s, Iraakse milities en de Islamitische Revolutionaire Garde bij sommige operaties samenwerken. Dat vergroot het risico dat incidenten in Jemen, Irak, Saudi-Arabië en de Perzische Golf samenvloeien tot één bredere regionale oorlog.

Voorzichtige stappen in Zuid-Libanon

Israëlische en Libanese vertegenwoordigers bereikten volgens berichten een akkoord over onderdelen van een plan voor proefzones in Zuid-Libanon. De gesprekken vonden op 14 en 15 juli 2026 onder Amerikaanse bemiddeling plaats in Rome. Het plan zou het Libanese leger toelaten om in geselecteerde zones aanwezig te zijn overeenkomstig een eerder trilateraal raamwerk. Dergelijke proefzones kunnen een eerste stap vormen naar een grotere rol voor de Libanese staat in gebieden waar Hezbollah lange tijd een dominante militaire positie heeft opgebouwd. De uitvoering blijft echter afhankelijk van veiligheid, politieke steun en de bereidheid van alle betrokken partijen.

Eén crisis beïnvloedt de volgende

De maand juli 2026 toont volgens het Institute for the Study of War hoe conflicten elkaar voeden. Noord-Koreaanse wapens worden in Oekraïne getest. Russische ervaringen met drones worden door de Volksrepubliek China bestudeerd. Iraanse en Houthi-aanvallen beïnvloeden de wereldwijde scheepvaart. Amerikaanse en Saudische operaties lokken reacties uit van milities in verschillende landen. Een verstoring in één regio kan daardoor militaire, economische en politieke gevolgen veroorzaken in een ander werelddeel. De internationale veiligheidsorde wordt niet alleen bedreigd door afzonderlijke oorlogen, maar ook door de groeiende verbinding tussen regimes, milities, wapenleveranciers en militaire leerprocessen.

Auteur: Andy Vermaut

Bron: Institute for the Study of War, Intel Brief – July 2026, ontvangen via de ISW-mailing.