Vier jaar naar Oekraïne terwijl de sirenes blijven klinken: Wim Huyghe fotografeert een land dat hem niet meer loslaat

12 september 2026

Wim Huyghe is 58, woont in Brugge, groeide op in Kortemark en Torhout en reist sinds 2023 ieder jaar opnieuw naar Oekraïne. Kiev en Lviv behoren telkens tot zijn bestemmingen, maar intussen trok hij ook naar Ternopil, Zhytomyr, Ivano-Frankivsk, Vorokhta en de Oekraïense Karpaten. Hij reist er met zijn camera, bezoekt vrienden en kijkt bewust naar het dagelijkse leven achter de beelden van raketaanvallen, drones en luchtalarm. De band Go_A speelde een opmerkelijke rol in de weg die hem dichter bij Oekraïne bracht. Wat begon met muziek en een jarenlange band met Oekraïense gasten in Brugge, groeide na 24 februari 2022 uit tot een persoonlijke betrokkenheid bij een land waar plannen van de ene dag op de andere kunnen verdwijnen.

Van Roeselare via Kortemark en Torhout naar Brugge

Huyghe werd geboren in Roeselare en bracht zijn jeugd door in Kortemark en Torhout. In Kortemark woonde hij in de Hoogledestraat en liep hij school in de gemeentelijke jongensschool. Later trok hij naar het Sint-Jozefinstituut in Torhout. Volleybal bracht hem ook bij Sint-Rembert. Uiteindelijk kwam hij in Brugge terecht. Daar bouwde hij een bestaan uit waarin toerisme lange tijd een belangrijke plaats innam. Hij baatte er kamers uit en ontving jarenlang bezoekers uit verschillende landen. Vandaag verhuurt hij nog kamers, maar de vroegere formule met ontbijt heeft hij achter zich gelaten. Juist via dat toeristische leven ontstond een band die zijn kijk op Oekraïne ingrijpend zou veranderen.

Een Oekraïens koppel bleef jaar na jaar terugkomen

Voor de coronaperiode verbleef een Oekraïens koppel geregeld bij Huyghe in Brugge. Zij planden hun reizen ruim vooraf en boekten telkens een langere periode. Een verblijf dat oorspronkelijk voor 2020 was voorzien, werd door de pandemie eerst naar 2021 en later naar 2022 verschoven. Huyghe had op een bepaald moment aangegeven dat hij de data niet eindeloos kon blijven blokkeren. Niemand kon toen voorzien wat op 24 februari 2022 zou gebeuren.

Op 24 februari veranderde een vakantieboeking in iets heel anders

Toen Rusland op 24 februari 2022 zijn grootschalige invasie van Oekraïne begon, nam Huyghe meteen contact op met zijn kennissen in Kiev. Het geld voor hun geplande reis werd op slag onbelangrijk. Zij konden komen wanneer het opnieuw mogelijk was. Op dat moment zaten zij in een kelder van een appartementsgebouw in Kiev, samen met tientallen andere bewoners. De informatievoorziening tijdens de eerste uren was chaotisch. Huyghe zat in België en stuurde hen gedurende de dag informatie door die hij via Belgische media en internet kon vinden. Terwijl mensen in Kiev niet wisten wat er enkele straten verder gebeurde, kwam een deel van hun informatie via een kennis in Brugge binnen. Enkele maanden later konden zij uiteindelijk naar België reizen. De ontmoeting in Brugge kreeg daardoor een heel andere betekenis dan de toeristische bezoeken van vóór de invasie.

Go_A bracht Oekraïne al vóór zijn eerste reis dichterbij

Nog vóór Huyghe zelf naar Oekraïne reisde, was er muziek. Tijdens het Eurovisiesongfestival van 2021 viel de Oekraïense groep Go_A hem op. De band trad in Rotterdam aan met Shum en eindigde als vijfde in de finale. De elektronische benadering van Oekraïense folkloristische muziek maakte indruk op hem. Niet lang daarna stond Go_A op Crammerock in Stekene. Huyghe ging kijken. Wat eerst één optreden was, leidde tot verdere concertbezoeken. Later volgden onder andere optredens in Sint-Niklaas en Arnhem, en zijn interesse bracht hem ook naar concertsteden buiten België. Go_A werd daardoor voor Huyghe veel meer dan een band die hij toevallig tijdens het Songfestival had gezien. De muziek werd een toegang tot taal, cultuur en een land dat tot dan vooral op afstand had bestaan.

De vijfde plaats van Go_A werd voor hem een cultureel kantelpunt

De prestatie van Go_A in Rotterdam was aanzienlijk. Shum eindigde in 2021 als vijfde met 364 punten en scoorde bijzonder sterk bij het publiek. Het lied bracht Oekraïense klanken naar tientallen miljoenen kijkers. Voor Huyghe zat de aantrekkingskracht juist in dat Oekraïense karakter. Geen poging om de eigen muzikale identiteit weg te poetsen om internationaal te klinken, maar een nummer waarin Oekraïense taal en traditie rechtstreeks hoorbaar bleven. Muziek maakte een land dat voor veel West-Europeanen nog tamelijk onbekend was plots tastbaarder.

Sinds 2023 keert hij ieder jaar terug

In 2023 ging Huyghe voor het eerst zelf naar Oekraïne. Daarna volgden reizen in 2024, 2025 en 2026. Kiev en Lviv zijn daarbij vaste punten geworden. Zijn verplaatsingen gaan echter verder. Tijdens zijn recente reis bezocht hij ook Ternopil, Zhytomyr, Ivano-Frankivsk en Vorokhta. Hij ziet zichzelf daarbij niet als oorlogstoerist. Zijn voornaamste reden is het bezoeken van mensen die hij kent en het onderhouden van contacten die door de oorlog een andere waarde hebben gekregen. Juist het terugkomen is voor hem belangrijk. Hij merkt hoe sterk mensen reageren wanneer iemand uit West-Europa opnieuw de moeite doet om naar hen toe te reizen terwijl hun land nog dagelijks met oorlog wordt geconfronteerd.

Voor veel Oekraïners is aanwezigheid zelf een boodschap

Huyghe ziet bij vrienden en kennissen hoe een bezoek uit België als teken wordt ervaren dat zij niet uit het zicht zijn verdwenen. Een oorlog die jarenlang duurt, krijgt buiten Oekraïne steeds minder vanzelfsprekend dezelfde aandacht als tijdens de eerste weken. Voor de mensen die er wonen verandert dat niets aan de sirenes, aanvallen, onzekerheid en het militaire nieuws. Huyghe merkt tijdens zijn jaarlijkse reizen hoe belangrijk het voor sommigen is dat iemand terugkeert en opnieuw luistert. Het is een vorm van contact die moeilijk in geld of materiële hulp uit te drukken valt.

Wat hem het hardst treft is dat mensen nauwelijks kunnen plannen

Huyghe probeert geen eenvoudige oplossing voor de oorlog te formuleren. Sinds zijn eerste bezoek hoorde hij uiteenlopende standpunten van Oekraïners, buitenlandse bezoekers en mensen die uit de Donbas zijn gevlucht. Wat hem persoonlijk het sterkst treft, is iets veel alledaagser: de onmogelijkheid om een gewoon leven vooruit te plannen. Mensen weten niet hoe hun stad er over enkele maanden zal uitzien, of een familielid nog veilig is, wanneer opnieuw een alarm begint, of elektriciteit beschikbaar blijft en hoe lang de oorlog nog duurt. Hij ziet mensen die zichtbaar angstig reageren op geluiden en anderen die de dreiging haast zakelijk lijken te aanvaarden. Geen van beide reacties zegt iets eenvoudigs over moed. Mensen leren ieder op hun manier functioneren onder druk.

Zijn camera kijkt liever naar het leven dan naar perfecte plaatjes

Fotografie neemt tijdens die reizen steeds een grotere plaats in. Huyghe noemt zichzelf amateurfotograaf, maar volgt opleiding aan een academie en werkt ook met analoge fotografie en de donkere kamer. Tijdens zijn reizen gebruikt hij eveneens digitale apparatuur en bewaart hij zijn beelden in RAW-formaat. Zijn fotografische voorkeur is duidelijk. Hij zoekt niet uitsluitend naar het perfecte uitzicht of de bekende toeristische compositie. Hij richt zijn camera op het leven zoals hij dat aantreft: mensen, straten, gebouwen, situaties en kleine details die iets vertellen over de plaats waar hij zich bevindt.

Een fotoboek kreeg de naam Oekraïne gezien door de ogen van een West-Vlaming

Uit zijn beelden ontstond een fotoboek met als werktitel Oekraïne gezien door de ogen van een West-Vlaming. Voor Huyghe is het de eerste keer dat hij zijn fotografisch werk op die manier bundelt. De opnamen zijn geen klassieke toeristische selectie van monumenten en fraaie landschappen. De kern ligt bij zijn persoonlijke manier van kijken. Hij komt als West-Vlaming in steden en regio’s terecht waarvan het dagelijkse leven ingrijpend door de oorlog wordt beïnvloed en probeert vast te leggen wat hem daar treft. Fotografie wordt zo ook een manier om zijn reizen achteraf te ordenen.

De Hoverla leverde hem beelden én een kapotte lens op

Tijdens zijn jongste reis trok Huyghe ook naar de Hoverla in de Oekraïense Karpaten. De Hoverla is met 2.061 meter het hoogste punt van Oekraïne. De tocht naar boven is geen vlakke wandeling en loopt deels over rotsachtig terrein. Tijdens de beklimming gleed een kind in zijn buurt uit en werd Huyghe daarbij zelf onderuitgehaald. Aanvankelijk leek de schade mee te vallen, maar enkele opnamen later bleek een lens defect. Voor iemand die juist naar Oekraïne was gekomen met fotografie als belangrijk onderdeel van zijn reis was dat een flinke tegenvaller. Toch bleef hij fotograferen met de apparatuur die nog bruikbaar was.

Boven op de hoogste berg van Oekraïne veranderde de reis opnieuw van perspectief

De beelden van de Hoverla geven een totaal ander Oekraïne dan de nieuwsbeelden die dagelijks Europa bereiken. Daar staan geen appartementsgebouwen in brand en verschijnen geen onderschepte drones in beeld. Er zijn bergen, wolken, rotsen en uitgestrekte landschappen. Voor Huyghe horen beide werkelijkheden bij hetzelfde land. Oekraïne is voor hem niet uitsluitend de oorlog. Kiev, Lviv en andere steden blijven plaatsen waar mensen werken, verliefd worden, muziek maken, koffie drinken, ruzie maken, kinderen opvoeden en hun dagelijkse leven proberen voort te zetten. De oorlog ligt daar doorheen, maar wist dat andere leven niet uit.

Fotograferen in oorlogstijd vraagt ook terughoudendheid

Huyghe beseft inmiddels dat fotografie in Oekraïne andere regels kan hebben dan tijdens een stadsbezoek in België. Een beeld dat onschuldig lijkt, kan informatie bevatten die in oorlogstijd gevoelig ligt. Locaties, schade, militaire activiteit of de gevolgen van een aanval kunnen onmiddellijk online terechtkomen. Wanneer ter plaatse wordt aangegeven dat een bepaalde situatie beter niet wordt gefotografeerd of verspreid, respecteert hij dat. Voor hem primeert op zulke momenten het veiligheidsbelang boven het beeld dat hij graag had willen maken.

Lviv, Kiev en de Karpaten tonen telkens een ander Oekraïne

Zijn reizen hebben intussen een route gekregen die ieder jaar kan verschuiven. Kiev blijft belangrijk, net als Lviv. Tijdens zijn recente reis bezocht hij ook Ivano-Frankivsk en Ternopil, terwijl Vorokhta de uitvalsbasis werd voor zijn tocht door de Karpaten. Daardoor bestaat zijn beeld van Oekraïne niet uit één stad of één regio. Elke plaats toont hem een ander deel van het land en iedere nieuwe reis corrigeert of nuanceert eerdere indrukken.

Met de trein naar Oekraïne, met de wagen door het land

Huyghe reist doorgaans met de trein naar Oekraïne. Eenmaal ter plaatse verplaatst hij zich de laatste twee jaar vooral met de wagen. Een eerdere terugreis gebeurde ook al met de bus. Reizen naar Oekraïne is sinds de sluiting van het luchtruim voor normaal burgerverkeer een traject met extra etappes. Dat schrikt hem niet af. Hij beschouwt de reis als vakantie, maar een vakantie met een uitgesproken persoonlijk doel: mensen bezoeken met wie hij door de jaren heen een band heeft opgebouwd en opnieuw zien hoe zij leven.

De oorlog ziet er anders uit wanneer vrienden er middenin wonen

Voor veel West-Europeanen verschijnt Oekraïne hoofdzakelijk wanneer er een zware aanval is, wanneer diplomaten onderhandelen of wanneer politieke discussies over wapens en financiële steun oplaaien. Voor Huyghe is dat gaandeweg veranderd. Namen op een kaart zijn plaatsen geworden waar hij mensen kent. Een luchtalarm is geen pushbericht op een smartphone, maar een geluid dat in de stad klinkt. Een elektriciteitsprobleem betekent dat iemand die hij kent daar praktisch mee moet omgaan. En een reis naar Kiev is geen abstract bezoek aan een oorlogsgebied, maar een terugkeer naar mensen die hij opnieuw wil zien.

Vier opeenvolgende jaren zeggen uiteindelijk meer dan één reis

Dat Huyghe in 2023 één keer naar Oekraïne trok, had nog als nieuwsgierigheid kunnen worden bekeken. Dat hij in 2024, 2025 en 2026 terugkeerde, zegt iets anders. De band met het land is een vast onderdeel van zijn leven geworden. Muziek speelde daarin een rol. De Oekraïense gasten die hij jarenlang in Brugge ontving eveneens. Fotografie gaf hem een manier om vast te leggen wat hij onderweg ziet. Uiteindelijk zijn het vooral de mensen die hem doen terugkeren.

Bronnen:
Persoonlijk gesprek met Wim Huyghe in Kiev, 11 september 2026

Andy Vermaut +32499357495