Italië laat mensen met autisme Europese handicapkaart gebruiken voor hulp bij verkiezingen

8 november 2026

In Italië kunnen kiezers met een verstandelijke beperking of een neuro-ontwikkelingsstoornis de Europese handicapkaart gebruiken om ondersteuning te krijgen in het stemlokaal. De regeling werd toegepast bij het referendum van 22 en 23 maart 2026. Voor betrokken kiezers betekent dit dat de kaart kan dienen als bewijs dat zij recht hebben op aangepaste ondersteuning, zonder dat zij vooraf telkens nieuwe medische attesten moeten voorleggen.

Stemrecht moet ook in de praktijk toegankelijk zijn

Het wettelijke stemrecht bestaat voor mensen met een verstandelijke beperking al langer. De praktische uitvoering kan echter moeilijkheden opleveren. Sommige kiezers hebben hulp nodig bij het uitvoeren van handelingen in het stemhokje. Zelfs het correct dichtvouwen van een stembiljet kan voor bepaalde personen een hindernis vormen wanneer de verkiezingsprocedures strikt moeten worden gevolgd.

Maurizio Borgo, voorzitter van de Italiaanse nationale autoriteit voor de rechten van personen met een handicap, heeft gewezen op het verschil tussen een wettelijk toegekend recht en de mogelijkheid om dat recht daadwerkelijk uit te oefenen. Administratieve vereisten en voorafgaande medische controles kunnen de deelname aan verkiezingen bemoeilijken.

Ook mensen met een onzichtbare beperking krijgen erkenning

Bij autisme is de ondersteuningsbehoefte niet noodzakelijk zichtbaar. Mensen kunnen daardoor worden geconfronteerd met onbegrip wanneer zij om hulp vragen. De Europese handicapkaart biedt een herkenbaar document waarmee de behoefte aan aangepaste ondersteuning kan worden vastgesteld.

Voor Autism-Europe vormt de Italiaanse regeling een voorbeeld van hoe de Europese kaart ook voor andere rechten kan worden ingezet dan grensoverschrijdend reizen en toegang tot diensten.

Andere Europese landen kunnen de aanpak bestuderen

De Europese regelgeving uit 2024 voorziet in wederzijdse erkenning van handicap bij tijdelijke verblijven in andere lidstaten. Italië heeft de kaart ook een toepassing gegeven bij verkiezingen. Dat betekent niet dat alle lidstaten verplicht zijn dezelfde verkiezingsregeling over te nemen.

Toegankelijke informatie, opleiding van medewerkers in stemlokalen en aangepaste verkiezingsprocedures blijven eveneens nodig om politieke deelname mogelijk te maken.

Bronnen:
Pieter Paul Moens – doorgestuurde informatie van 7 november 2026
Autism-Europe – 20 maart 2026
https://www.autismeurope.org/blog/2026/03/20/from-mobility-to-democracy-italy-expands-the-european-disability-card-into-a-tool-for-political-rights/

Andy Vermaut +32499357495