Burgergroep verzet zich tegen Europees Règlement Retour
14 november 2025
Op woensdag 12 november 2025 gingen deelnemers aan een vormingsatelier rond burgerlijk pleidooi in gesprek met leden van het Europees Parlement over het voorgestelde Règlement Retour. Zij brachten er een duidelijke boodschap: mensen zonder verblijfsstatuut leven in onzekere en kwetsbare omstandigheden, maar zijn zelf geen bedreiging. Volgens hen raakt het ontwerp van deze Europese terugkeerregeling rechtstreeks aan de rechten én het dagelijkse bestaan van duizenden mensen die al jarenlang in Europa wonen, werken en bijdragen aan de samenleving.
Actie in het Europees Parlement
Tijdens de bijeenkomst in het Europees Parlement legden de deelnemers uit hoe het ontwerp van het Règlement Retour in hun ogen losstaat van de realiteit van migranten die hier al vele jaren leven. Zij schetsten situaties waarin mensen zonder papieren een gezin hebben opgebouwd, een baan hebben, vrijwilligerswerk doen en toch voortdurend met uitzetting geconfronteerd worden. In hun ogen dreigt het voorstel juist die mensen het hardst te raken die het minst zicht hebben op een veilig alternatief.
De groep, samengesteld uit mensen met én zonder verblijfsstatuut, presenteerde het resultaat van weken voorbereiding in het vormingsatelier rond pleidooi. Zij hadden daar samen gewerkt aan concrete verbeteringen voor de tekst van het Règlement Retour. Hun centrale insteek: Europese regelgeving moet vertrekken vanuit menselijke waardigheid, respect voor grondrechten en daadwerkelijke sociale insluiting, niet vanuit louter controlelogica.
Amendementen opgesteld door betrokkenen zelf
De voorstellen tot wijziging van het Règlement Retour zijn mee opgesteld door mensen die zelf zonder verblijfsstatuut leven. Zij voegden daar hun ervaringen aan toe: de moeilijkheden om aan werk te geraken, de angst om op straat te worden aangehouden, de beperkte toegang tot basisdiensten. Op basis van die ervaringen werd een pakket amendementen uitgewerkt dat volgens hen beter aansluit bij de dagelijkse realiteit van mensen zonder papieren.
Deze voorstellen werden in het Parlement overhandigd aan de aanwezige Europarlementsleden. Ze werden neergelegd naast bijkomende bijdragen van de vakbonden FGTB en CSC en van de antiracismeorganisatie MRAX. De Maison du Peuple d’Europe, die het atelier ondersteunt, stond mee achter deze gezamenlijke tekst. De deelnemers brachten daarmee verschillende invalshoeken samen: ervaring op het terrein, juridisch inzicht en kennis van het parlementaire werk.
Oproep aan S&D en Groenen en aan de rest van het Parlement
Met hun actie wilden de deelnemers niet alleen informatie geven, maar ook een duidelijke keuze vragen van de politieke groepen. Tegenover Europarlementsleden uit vooral de fracties S&D en Groenen vroegen zij dat het Europees beleid rond terugkeer zichtbaar steunt op waardigheid, mensenrechten en echte toegang tot een volwaardig leven. Het gaat voor hen niet enkel om juridische formuleringen, maar om mensen die al jaren deel uitmaken van wijken, scholen en arbeidsplaatsen in heel Europa.
De deelnemers maakten daarbij één boodschap heel helder: als de voorgestelde amendementen niet worden opgenomen in het definitieve Règlement Retour, vragen zij de Europarlementsleden om het gehele voorstel te verwerpen. In hun ogen is het ontwerp dan onvoldoende in staat om de rechten van mensen zonder verblijfsstatuut te beschermen. Dat standpunt werd in groep besproken en goedgekeurd tijdens het atelier, zodat de afgevaardigden met een breed gedragen mandaat naar het Parlement konden trekken.
Strategie richting commissie LIBE
Na de ontmoeting van woensdag 12 november zijn brieven verstuurd naar de Europarlementsleden die bij de bijeenkomst aanwezig waren. In die brieven wordt samengevat welke punten voor de deelnemers essentieel zijn en welke wijzigingen zij noodzakelijk vinden. De bedoeling is om deze eerste contacten verder uit te bouwen in de komende weken.
De groep wil samen met betrokken Europarlementsleden een strategie uitwerken om ook parlementsleden uit andere politieke fracties te bereiken, die niet bij de eerste bijeenkomst aanwezig waren. Doel is om binnen de commissie Burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) een meerderheid te vinden voor de voorgestelde wijzigingen. De deelnemers beseffen dat dit geen eenvoudige opdracht is, maar willen via gerichte gesprekken duidelijk maken wat de menselijke gevolgen van de huidige tekst kunnen zijn.
Vier afgevaardigden met en zonder papieren
Op dinsdag 18 november 2025 zal de groep tijdens het vormingsatelier een bijzondere stap zetten. Via een verkiezing zonder kandidaten kiezen de deelnemers vier personen die de komende periode het voortouw nemen in het contact met het Europees Parlement: twee mensen met verblijfsstatuut en twee mensen zonder papieren. Iedereen in het atelier kan iemand naar voren schuiven, maar uiteindelijk beslist de groep samen wie dat mandaat krijgt.
Deze vier personen zullen een permanente toegangspas voor het Europees Parlement ontvangen. Dat geeft hen de mogelijkheid om het gebouw binnen te gaan, vergaderingen bij te wonen en rechtstreeks in gesprek te gaan met Europarlementsleden en hun medewerkers. Zij dragen een duidelijke opdracht van het atelier: de inhoud van de gezamenlijk uitgeschreven boodschap verdedigen, luisteren naar reacties en verslag uitbrengen aan de rest van de groep.
Wie later nog wil aansluiten bij het vormingsatelier, blijft welkom. De initiatiefnemers zien deze fase niet als een gesloten proces, maar als een traject waarin nieuwe stemmen kunnen instappen en mee richting geven. Zo willen zij stap voor stap een vorm van burgerlijk pleidooi opbouwen waarin mensen met en zonder papieren samen het gesprek met Europese instellingen aangaan.
De kernboodschap van de actie blijft daarbij onveranderd: een Europese terugkeerregeling mag niet losstaan van de levensloop van mensen die al jarenlang in onze steden en dorpen wonen en bijdragen. Door rechtstreeks in dialoog te gaan met het Parlement willen de deelnemers ervoor zorgen dat hun realiteit niet vanop afstand wordt beschreven, maar tot in de werkgroepen en commissies doorklinkt.
Deelnemers aan het atelier zien in deze aanpak een manier om beleid niet enkel over mensen zonder papieren te laten schrijven, maar samen met hen. Dat betekent tijd nemen om ervaringen te horen, tekstvoorstellen in begrijpelijke taal te bespreken en beslissingen transparant te houden. Zij hopen dat hun inzet ertoe bijdraagt dat het Règlement Retour uiteindelijk beter aansluit bij de dagelijkse praktijk van leven, werken en samenleven binnen Europa.
In hun dagelijkse leven blijven de meeste deelnemers gewoon aan het werk, zorgen zij voor hun familie of zoeken zij een veilige basis voor de toekomst. Tegelijk willen zij, via het atelier en de contacten met het Europees Parlement, laten zien dat zij politieke beslissingen niet louter ondergaan, maar mee proberen vorm te geven. Voor wie dit proces volgt, rijst vanzelf de vraag hoe beleid eruitziet wanneer mensen die het rechtstreeks treft vanaf het begin mee aan tafel zitten.
In de komende weken zal blijken in welke mate de amendementen van het atelier hun weg vinden naar de vergadertafels binnen de commissie LIBE. De deelnemers hebben zich alvast voorgenomen om, met hun vier afgevaardigden, het gesprek vol te houden, ook wanneer de discussies technisch worden of de agenda volloopt. Voor hen staat er veel op het spel: hun verblijfszekerheid, hun toegang tot basisrechten en hun plaats in de Europese samenleving.
Bronnen:
Maison du Peuple d’Europe (MPEVH),Pietro Emili
Atelier de formation en plaidoyer citoyen, FGTB,
CSC, MRAX
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
