Katia Van de Broeck, Patricia Teitelbaum, Regina Suchowolski-Sluszny, Ralph Pais, Bill White, Joël Rubinfeld, pastor Saeed, Fadila Maaroufi en Eugenia Daskalopoulou nemen het woord op Brusselse mars tegen Jodenhaat

22 november 2026
Ralph Pais sprak zondag in Brussel als vader van drie kinderen en kleinzoon van Holocaustoverlevenden. Hij vertelde dat sommige Joodse jongeren hun familienaam achterwege laten wanneer ze een taxi bestellen of hun davidster op de universiteit onder hun kleding dragen. Eerder had barones Regina Suchowolski-Sluszny verteld hoe een echtpaar haar als Joods kind in Hemiksem verborgen hield. Honderden mensen stapten die namiddag van Brussel-Centraal naar het Justitiepaleis tegen antisemitisme en voor vreedzaam samenleven. Aan het podium wisselden de getuigenissen af met applaus, slagwerk en Hebreeuwse samenzang. Ook Jacques Brel en de Brabançonne stonden op het aangekondigde programma.
Van het Europakruispunt naar het Justitiepaleis
De deelnemers verzamelden zondag 22 november aan het Europakruispunt, voor het station Brussel-Centraal. De Belgische Alliantie voor Vrede in het Midden-Oosten organiseerde de mars met Joodse en christelijke verenigingen en andere middenveldorganisaties. De organisatoren hadden vooraf de betrokkenheid van ruim honderd organisaties aangekondigd. Met de optocht wilden ze de slachtoffers van de aanvallen van 7 oktober 2023 herdenken, solidariteit betuigen met de Israëlische bevolking en opkomen voor gelijke rechten voor iedereen in het Midden-Oosten. Het cortège trok door het centrum en eindigde zonder incidenten bij het Justitiepaleis.
Een welkom in twee talen en applaus voor de politie
Aan de microfoon klonk het welkom in het Frans en het Nederlands. Ook bezoekers uit Antwerpen en Nederland werden begroet. Tussendoor vroeg de presentatie om een doorgang vrij te houden. Toen de organisatoren de politie voor haar inzet bedankten, nam het publiek het dankwoord over. Charlotte Gutman en Katia Van de Broeck waren de perscontacten van de mars. De sprekers wisselden tussen Nederlands, Frans en Engels. Het publiek kreeg geregeld de uitnodiging om te antwoorden of mee te zingen. De Franse oproep tegen antisemitisme werd verschillende keren herhaald, gevolgd door Am Yisrael Chai, een Hebreeuwse leus die uitdrukt dat het Joodse volk leeft.
Patricia Teitelbaum begint bij de glasramen van de Brusselse kathedraal
Patricia Teitelbaum, medeoprichter en voorzitter van het International Movement for Peace and Coexistence (IMPAC), bracht het publiek naar het Brussel van 1370. Ze vertelde hoe een beschuldiging van hostieschennis tegen Brusselse Joden uitmondde in een proces en executies. Het verhaal kreeg later een plaats in de glasramen van de kathedraal en werd in processies herdacht. Teitelbaum verwees ook naar de vervolging van Joden tijdens de pest en naar verhalen waarin Joden werden beschuldigd van het doden van kinderen. Ze vroeg aandacht voor de manier waarop zulke aantijgingen worden doorgegeven, van openbare toespraken tot sociale media, scholen en universiteiten. Kritiek op een regering hoort volgens haar bij het democratische debat. Ze wees op de gevolgen wanneer die kritiek verandert in beschuldigingen aan het adres van Joden die in België wonen en zelf geen beslissingen nemen over het beleid van Israël.
Regina Suchowolski-Sluszny vertelt wie haar als kind beschermde
Voor barones Regina Suchowolski-Sluszny vroeg de presentatie om tromgeroffel en applaus. De Holocaustoverlevende vertelde dat het haar telkens moeite kost om over haar kindertijd te spreken. Haar ouders waren met hun kinderen ondergedoken omdat ze Joods waren. Toen de schuilplaats in Hemiksem werd verraden, kreeg het gezin op tijd een waarschuwing. Haar ouders en broers moesten opnieuw weg. Regina kon blijven bij Charel Jacobs en Anna Van Dijck, de mensen aan wie ze haar leven dankt. Zij hielden haar verborgen en werden later door Yad Vashem erkend als Rechtvaardigen onder de Volkeren. Suchowolski-Sluszny vertelde dat ze haar herinneringen al jaren met jongeren deelt om hen te leren herkennen hoe uitsluiting begint. Ze sprak over vooroordelen, beschuldigingen en mensen die wegkijken wanneer anderen worden uitgesloten. Ze vroeg waarom een Joods kind in België verantwoordelijk zou worden gehouden voor gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Aan volwassenen vroeg ze om kinderen te blijven vertellen wat er tijdens de Holocaust is gebeurd en hun te leren zelfstandig na te denken, elkaar te respecteren en tussen te komen wanneer iemand wordt geviseerd.
Ralph Pais vraagt of zijn kinderen hier openlijk Joods kunnen zijn
Ralph Pais begon bij de belofte die na de Shoah werd gemaakt dat zoiets nooit meer mocht gebeuren. Die vervolging begon volgens hem met woorden, leugens en beschuldigingen. Daarna kwamen uitsluiting, vernedering en uitroeiing. Hij sprak over de verantwoordelijkheid van wie geweld pleegde en van wie het zag gebeuren en wegkeek. Vervolgens vertelde hij hoe die geschiedenis in zijn eigen gezin doorwerkt. Zijn grootouders hadden de Holocaust overleefd en hun leven opnieuw opgebouwd. Hun achterkleinkinderen groeien volgens hem op in een tijd waarin sommige jongeren uit voorzichtigheid hun familienaam of davidster verbergen. Pais vroeg politici om bedreigingen en oproepen tot geweld aan te pakken voordat er slachtoffers vallen. Hij verwees naar leuzen over de intifada die hij in Brussel had gehoord en naar uitsluiting via sociale media. De vrijheid van meningsuiting blijft voor hem een recht, terwijl bedreigingen om een reactie vragen. Hij zei dat Joodse Belgen hier thuis zijn en dezelfde vrijheid, veiligheid en waardigheid vragen als andere inwoners. De aanwezige Iraanse diaspora bedankte hij in het Engels voor haar vriendschap. Aan het einde van zijn bijdrage nam het publiek Am Yisrael Chai over.
Bill White bedankt Ralph Pais en spreekt over de Antwerpse besnijdeniszaak
De Amerikaanse ambassadeur Bill White begroette de families die in de kou waren komen staan. Hij zei dat hij rabbijnen en imams onder het publiek herkende en stelde zichzelf met een grapje voor als katholiek uit Long Island. Hij vroeg applaus voor de Brusselse en federale politie. White bedankte Ralph Pais persoonlijk en zei dat hij nauw met hem samenwerkt. In zijn dankwoord noemde hij ook Philippe Markiewicz en Regina Suchowolski-Sluszny. De Israëlische ambassadeur David Saranga woonde de mars bij. White zei dat mensen hun kritiek moeten richten tot de beleidsmakers die beslissingen nemen. Joodse inwoners in België moeten volgens hem hun godsdienst in veiligheid kunnen beoefenen. Hij verwees naar incidenten in Anderlecht, Luik en Antwerpen en vroeg om de Antwerpse strafzaak rond twee Joodse rituele besnijders te laten vallen. Een van hen is volgens White Amerikaan. Het parket had in mei gevraagd de twee mannen te verwijzen naar de correctionele rechtbank wegens mogelijke onwettige uitoefening van de geneeskunde en mogelijke opzettelijke slagen en verwondingen met voorbedachten rade tegenover minderjarigen. White zei te vrezen dat een beperking van de rituele besnijdenis gezinnen ertoe zou brengen elders uit te wijken. Hij verwees naar president Donald Trump, minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en de Amerikaanse gezant tegen antisemitisme, rabbijn Yehuda Kaploun, toen hij Amerikaanse steun toezegde.
Jacques Brel, slagwerk en een Hebreeuws vredeslied
Na Whites bijdrage kondigde de presentatie Les Bourgeois van Jacques Brel aan en vroeg ze om slagwerk. Later zongen de aanwezigen Ya’aseh Shalom. Het Hebreeuwse vredeslied werd regel voor regel herhaald en de stemmen voor het podium namen het over. Er klonk ook een Engelstalig lied met Adonai in het refrein. Verderop in het programma kondigde de presentatie een fluit en een chanson aan en riep ze het publiek op om te dansen. Daarna volgde een nieuwe uitnodiging om mee te zingen. Toen de Brabançonne werd aangekondigd, klonk vanuit het publiek een uitroep voor België.
Joël Rubinfeld dankt de mensen die het woord nemen
Joël Rubinfeld, voorzitter van de Ligue belge contre l’antisémitisme en van de Joodse Coalitie voor Koerdistan, haalde de zaak aan van Alfred Dreyfus, de Franse officier die onterecht voor verraad werd veroordeeld. Rubinfeld herinnerde aan de mensen die Dreyfus bleven verdedigen en aan wie tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden verborgen hield. Hij gebruikte beide voorbeelden om te spreken over wat mensen kunnen doen wanneer anderen worden vervolgd. Hij bedankte Eugenia Daskalopoulou, Katia Van de Broeck en Fadila Maaroufi voor hun werk aan de mars. Ook noemde hij de Belgische bioloog Éric Muraille en richtte hij zich tot de Iraniërs die naar Brussel waren gekomen. Rubinfeld zei dat hij hun aanwezigheid en inzet ziet als een voortzetting van de solidariteit waarover hij eerder in zijn toespraak had gesproken.
Pastor Saeed nodigt de aanwezigen uit om samen Poerim te vieren
De Iraanse christelijke predikant Saeed, die werd aangekondigd als bestuurslid van de Belgische Coalitie voor Israël, sprak over zijn Joodse wortels. Hij verwees naar de Perzische koning Cyrus en het Bijbelboek Ezra om de lange geschiedenis tussen Perzen en Joden ter sprake te brengen. Die geschiedenis leeft voor hem ook voort in taal, eten, humor en familieherinneringen. Saeed uitte kritiek op het Iraanse regime en vroeg om gewone Iraniërs en Joden niet verantwoordelijk te stellen voor beslissingen van hun regeringen. Hij beloofde naast Joodse vrienden te staan wanneer zij rouwen, bedreigd worden of zich onveilig voelen. Vervolgens vertelde hij over koningin Esther, die in het oude Perzië voor haar volk opkwam toen het werd bedreigd. Het Joodse feest Poerim herdenkt dat verhaal. Saeed stelde voor om bij het volgende Poerim opnieuw samen te komen. Hij nodigde Joden, Iraniërs, christenen en andere aanwezigen uit om die keer ook samen feest te vieren.
Fadila Maaroufi spreekt over antisemitisme en het debat aan universiteiten
De Brusselse antropologe Fadila Maaroufi sprak in het Frans over islamisme, antisemitisme en academische vrijheid. Ze verwees naar discussies aan de Sorbonne Nouvelle in Parijs en de Université libre de Bruxelles. Daarbij haalde ze het werk van Éric Muraille aan. Volgens Maaroufi moeten onderzoekers publiek actieve organisaties en hun netwerken kunnen bestuderen. Ze maakte een onderscheid tussen het bespreken van organisaties en het persoonlijk viseren van studenten. Ze uitte ook kritiek op de rol die sommige politieke en activistische groepen volgens haar spelen in de verspreiding van antisemitisme. Ze sprak haar steun uit voor Joden en Israëliërs die sinds 7 oktober 2023 vijandigheid ervaren en voor Iraniërs die zich tegen het regime in hun land uitspreken.
Eugenia Daskalopoulou sluit af met een dankwoord en het verhaal van Abraham
Bij de aankondiging van predikante Eugenia Daskalopoulou verwees de presentatie naar Psalm 133, over de vreugde van mensen die samenleven. Daskalopoulou bedankte Charlotte Gutman, Katia Van de Broeck, Fadila Maaroufi en Patricia Teitelbaum voor hun werk. Ze sprak ook haar waardering uit voor de aanwezige Iraniërs, Christians for Israel, de Belgische Coalitie voor Israël en de Joodse organisaties uit Antwerpen die aan de mars hadden bijgedragen. In haar slotwoord koos ze Abraham als figuur uit de religieuze traditie van Joden en christenen. Ze verwees naar de belofte dat Abraham een zegen voor anderen zou worden. Vanuit het publiek klonk opnieuw een uitroep voor België.
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
Steun de onafhankelijke journalistiek van Indegazette.be
Met een vrijwillige bijdrage help je de redactie nieuws en reportages toegankelijk te houden. Ko-fi · Buy Me a Coffee


