Kuurne herdenkt Leieslag met vernieuwd monument, vredesduiven en historische wandeling

3 mei 2026

Kuurne staat in mei 2026 stil bij de 80ste herdenking van de Leieslag, een van de zwaarste momenten uit de 18-daagse veldtocht van mei 1940. De herdenking vindt plaats op zondag 24 mei 2026, met een plechtigheid aan het vernieuwde Leieslagmonument, een optocht door het centrum en een oproep tot vrede op het Marktplein. Een week eerder, op zondag 17 mei 2026, wordt voor het publiek een gratis historische wandeling georganiseerd in Kuurne centrum en langs de Leieboorden.

Zware strijd aan de Leie

Op vrijdag 24 mei 1940 en zaterdag 25 mei 1940 werd op de plaats waar vandaag het Leiemonument staat, een zware veldslag uitgevochten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Duitse troepen waren op vrijdag 10 mei 1940 België binnengevallen en werden aan de Leie tijdelijk tot stilstand gebracht. Op Kuurns grondgebied stonden zij tegenover het 12e Linieregiment, aangevuld met militairen van het regiment Grenswachters-cyclisten.

De gevolgen voor Kuurne waren groot. Door de beschietingen werden 94 huizen volledig vernield, 125 woningen zwaar beschadigd en onbewoonbaar verklaard en 200 huizen licht beschadigd. Ook 62 fabrieken werden volledig vernield of zwaar beschadigd. Op het grondgebied van Kuurne kwamen tijdens de twee oorlogsdagen 106 Belgische soldaten en één Britse soldaat om het leven. Daarnaast werden officieel 45 gesneuvelde Duitse militairen geregistreerd bij het gemeentebestuur van Kuurne, al waren veel lichamen toen al weggevoerd.

Van eerste plechtigheid tot koninklijk bezoek

In 1945 vond aan de Leie een sobere plechtigheid plaats met enkele legerofficieren, burgemeester C. Deylgat en bestuursleden van de oud-strijders. Op zondag 25 mei 1947 werd de Leieslag voor het eerst officieel herdacht en werd het monument aan de Leie ingehuldigd. De oud-strijders ontvingen toen in het gemeentehuis hun nieuwe vlag uit handen van Generaal Ivan Gérard en de vertegenwoordiger van de Prins-Regent. Op het Marktplein leidde legeraalmoezenier Houlaert daarna een eucharistieviering in openlucht.

Op zondag 28 mei 1950 woonden Kolonel Graaf André de Meeus d’Argenteuil, die de Koning vertegenwoordigde, Generaal Ivan Gérard en Majoor Bouckaert van het 12e Linie de herdenking bij. Tijdens die plechtigheid werd Generaal Ivan Gérard benoemd tot ereburger. In 1973, bij het 850-jarig bestaan van Kuurne, stond een volledige week in het teken van de 12de Linie. Het regiment bivakkeerde aan de Gen. Ivan Gérardstraat en organiseerde onder andere een dropping, legeroefeningen en demonstraties op het Marktplein.

Op dinsdag 24 mei 2016 bezocht Koning Filip Kuurne. Hij overlegde eerst met het College van Burgemeester en Schepenen, enkele Kuurnenaren en prominente gasten in het vernieuwde gemeentehuis. Daarna nam hij deel aan de 70ste herdenkingsplechtigheid van het Leieslagcomité bij het Leiemonument. Het was de eerste officiële komst van een Belgische koning naar Kuurne. Ongeveer 900 inwoners volgden het bezoek ook via livestream.

Herdenking op zondag 24 mei 2026

Op zondag 24 mei 2026 begint de dag om 10.00 uur met een eucharistieviering in de Sint-Michielskerk in Kuurne. De viering wordt opgeluisterd door Schola Gregoriana en het Kortrijks Gregoriaans Koor Laudate Dominum. Om 10.35 uur volgt de opstelling in de Gasthuisstraat, ter hoogte van het RVT Zorg en Welzijn.

Bij de openingsplechtigheid in de Gasthuisstraat wordt het vaandel geplaatst. Het Ere-detachement van de 12de Linie Prins Leopold – 13de Linie uit Spa is aanwezig onder leiding van luitenant-kolonel Bellefroid. Ook een detachement van brandweerzone Fluvia neemt deel, onder het commando van Adjudant-postoverste Wim Vandekerkhove en adjudant Filip Coornaert. De Koninklijke Muziekkapel van de Gidsen, onder leiding van Adjudant-majoor Kapelmeester Hans Demeurisse, zorgt voor de muzikale omlijsting.

Om 10.55 uur vertrekt de optocht via de Gasthuisstraat, de Koningin Elisabethstraat, het Marktplein en de Lt. Gen. Ivan Gérardstraat naar het Leieslagmonument. Om 11.20 uur wordt de Vleugeladjudant van Zijne Majesteit de Koning ontvangen. Om 11.25 uur start de plechtigheid aan het Leieslagmonument. Tijdens dit moment van bezinning wordt ook eer gebracht aan acht militairen uit Kuurne die tijdens de oorlog omkwamen.

Vernieuwde herdenkingsplek en vredesboodschap

Na 80 jaar heeft het gemeentebestuur van Kuurne het Leieslagmonument vernieuwd en ingericht als een moderne herdenkingsplek met aandacht voor sereniteit. Na de plechtigheid aan het monument vertrekt de vertegenwoordiger van de Koning om 12.05 uur. Om 12.10 uur volgt een optocht naar het Marktplein, met in de 12de Liniestraat een eerbetoon aan de soldaten van het 12de Linieregiment die op het veld van eer sneuvelden.

Op het Marktplein wordt samen met leerlingen uit de Kuurnse basisscholen een oproep tot vrede gehouden. De kinderen tonen zelfgemaakte vredesduiven met een vredesboodschap. Voor de 80ste herdenking wil de organisatie 80 duiven laten vliegen op het Marktplein. Daarvoor wordt gezocht naar duivenmelkers die dit initiatief kunnen steunen. Om 12.20 uur vindt de slotceremonie op het Marktplein plaats. Om 12.35 uur wordt opnieuw afgemarcheerd naar de Gasthuisstraat, waar om 12.45 uur de ontbinding van het dispositief plaatsvindt ter hoogte van het RVT Zorg en Welzijn.

Historische wandeling op zondag 17 mei 2026

Op zondag 17 mei 2026, van 15.00 uur tot 18.00 uur, organiseert vzw Kuurns Erfgoed – Cuerna samen met het Kuurns Theater en het Koninklijk Leieslagcomité – Kuurne een gratis historische wandeling voor het publiek. De wandeling loopt langs zes locaties in Kuurne centrum en langs de Leieboorden. Leden van Cuerna en het Kuurns Theater brengen er met verhalen en beelden de Leieslag van vrijdag 24 mei 1940 tot leven.

Wie de volledige wandeling wil volgen, start het best op het plein voor het gemeentehuis om 15.00 uur, 15.20 uur, 15.40 uur of 16.00 uur. Op elk van de zes locaties begint de verteller opnieuw op het uur, twintig na het uur en twintig voor het uur. Bezoekers kunnen ook enkele locaties afzonderlijk bezoeken.

Aan het gemeentehuis wordt de situatie bij het begin van de Tweede Wereldoorlog geschetst. In het Oud Gemeentehuis aan de Kerkstraat 10 kunnen bezoekers filmpjes met getuigenissen over de veldslag in Kuurne bekijken en beluisteren. Vzw Kuurns Erfgoed biedt er ook een minitentoonstelling met militaria uit WO II aan. In de Harelbeeksestraat, tussen de huisnummers 41 en 89, staan nog gebouwen die verwijzen naar de Leieslag. Aan de banmolens, in de Watermolenstraat ter hoogte van het sas op de Leie, krijgen bezoekers uitleg over de Duitse oversteek op vrijdag 24 mei 1940. Even voorbij de recent verhoogde Leiebrug, op het jaagpad ter hoogte van WZC E. Carpentier, wordt toegelicht hoe de eerste slachtoffers van de Leieslag werden begraven. De wandeling eindigt aan het Leieslagmonument bij de monding van de Heulebeek in de Leie.

Achter het Leiemonument, in de cafetaria van de Kuurnse Hondenschool, is op zondag 17 mei 2026 ook auteur en historicus Bernard Deneckere aanwezig met zijn recent verschenen boek ‘En ineens stond het vlas in brand…’. Het boek bevat verhalen, getuigenissen en foto’s van toen. Bezoekers kunnen met de auteur in gesprek gaan en een gesigneerd exemplaar aankopen.

Vredeseducatie in Kuurnse basisscholen

In de aanloop naar zondag 24 mei 2026 krijgt vredeseducatie ook een plaats in de derde graad van de Kuurnse basisscholen. In de klassen wordt de Leieslag verteld, wordt de link gelegd met actuele oorlogen en wordt het belang van vrede uitgelegd. Er is ook ruimte voor expressieve verwerking.

Vzw Kuurns Erfgoed – Cuerna biedt in de week van maandag 18 mei 2026 de historische wandeling opnieuw aan in klasverband. Zo krijgen leerlingen de kans om de lokale oorlogsgeschiedenis op de plekken zelf te leren kennen, in aanloop naar de grote herdenkingsplechtigheid op zondag 24 mei 2026.

Bronnen:
Koninklijk Leieslagcomité – Kuurne
Perstekst 80ste Herdenking Leieslag Kuurne
www.leieslagkuurne.be
info@leieslagkuurne.be

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)