Moskou voert druk op terwijl front in Oekraïne standhoudt

30 november 2025

De Russische leiding zet de toon op maximale druk: staatsmedia schilderen een Oekraïens front af dat elk moment zou bezwijken, terwijl het leger tegelijk zware raket- en droneaanvallen uitvoert op de energievoorziening van Kiev en andere steden. Uit een nieuw militair overzicht en uit open bronnen komt echter een ander beeld naar voren. De frontlijn schuift, maar breekt niet, Oekraïne blijft gericht toeslaan in Rusland zelf en de Russische bevolking krijgt intussen steeds zwaardere economische maatregelen opgelegd. (understandingwar.org)

Propaganda rond een zogenaamd instortend front

Na de persconferentie van de Russische president Vladimir Poetin op donderdag 27 november 2025 herhalen Russische staatszenders in koor zijn kernboodschap: het front in Oekraïne zou op breken staan, Oekraïense eenheden zouden massaal deserteren en hele sectoren zouden onbewaakt zijn. Kijkers krijgen voorspellingen te horen over een opmars in de richting van Kiev en uitspraken dat Oekraïne militair al verslagen zou zijn. (understandingwar.org)

Een invloedrijke pro-oorlogsblogger, die dicht bij het Russische militaire apparaat staat, schetst tegelijk een veel nuchterder beeld. In zijn analyse is er geen sprake van een front dat ineenstort, maar van zware positieoorlog langs bijna de volledige lijn. Russische troepen behouden op verschillende plaatsen het initiatief, maar betalen daarvoor een hoge prijs in materieel en manschappen. Oekraïense eenheden blijven verdedigen in onder meer de oblast Charkiv, rond Vovchansk, Kupjansk en Borova, en voeren plaatselijke tegenaanvallen uit waar dat tactisch zinvol is.

Volgens dezelfde bron trekken Oekraïense eenheden zich soms terug uit tactische zones om elders te versterken of om omsingeling te vermijden, zoals elke staf in een langdurige oorlog doet. De zwaarste druk blijft voelbaar in de richtingen Pokrovsk en Huljaipole, maar ook daar is geen doorbraak die het hele front openbreekt. Het feit dat een uitgesproken pro-Russische commentator publiek afstand neemt van de triomfantelijke toon van de staatsmedia, onderstreept hoe groot de kloof is tussen propaganda en de situatie op het terrein. (understandingwar.org)

Aanval op de energievoorziening van Kiev en andere regio’s

In de nacht van donderdag 28 op vrijdag 29 november 2025 voerde Rusland een van de zwaarste gecombineerde raket- en droneaanvallen van de laatste maanden uit. Volgens de Oekraïense luchtmacht werden 36 raketten gelanceerd, onder meer van de typen Kinzjal en Iskander-M, aangevuld met verschillende kruisraketten. Tegelijkertijd werden in totaal 596 Shahed- en andere aanvalsdrones ingezet. Het grootste deel werd neergehaald of elektronisch verstoord, maar 35 drones en een niet nader genoemd aantal raketten troffen doelen in Oekraïne. (Reuters)

De energie-infrastructuur werd geraakt in de stad Kiev, in de oblast rond Kiev en in de oblasten Chernihiv, Soemy, Poltava en Charkiv. Ruim een half miljoen afnemers in Kiev, ongeveer honderdduizend in de omliggende regio en duizenden in de oblast Charkiv zaten zonder elektriciteit. Brokstukken van neergehaalde projectielen richtten bovendien schade aan op zeventien plaatsen, onder meer in woonwijken. Minstens drie burgers kwamen om het leven en zeker 52 mensen raakten gewond. Russische militaire bloggers beweerden dat onder de doelwitten in Kiev ook een cargoterminal van het logistieke bedrijf Nova Poshta was. (understandingwar.org)

President Volodymyr Zelensky verklaarde dat deze aanvallen gericht zijn op het ondermijnen van de energievoorziening vóór de koude periode 2025–2026, om de druk op de bevolking en op het bestuur maximaal op te voeren. Lokale besturen en hulpdiensten zijn intussen bezig met het herstellen van netten en het uitrollen van noodvoorzieningen, terwijl luchtverdedigingseenheden zich voorbereiden op nieuwe salvo’s. (thetimes.com)

Nieuwe rol voor Shahed-drones aan de frontlijn

Waar Shahed-drones eerder vooral werden gebruikt voor aanvallen in het achterland, duiken nu nieuwe varianten op dichter bij de frontlijn. De Oekraïense viceminister van Defensie voor innovatie, luitenant-kolonel Joeri Myronenko, beschrijft hoe Rusland experimenteert met door operators bestuurde Shaheds, die via antennes in bezet gebied of in aangrenzende regio’s in real time worden aangestuurd. In plaats van vooraf geprogrammeerde routes kunnen deze toestellen tijdens hun vlucht reageren op bewegingen van Oekraïense vliegtuigen en helikopters. (Business Insider)

Volgens Myronenko maakt deze aanpak het moeilijker voor Oekraïense piloten om drones neer te halen, omdat Russische operators onmiddellijk kunnen bijsturen. Bevestigde gevallen waarbij Shahed-drones Oekraïense toestellen effectief neerhalen zijn er voorlopig niet, maar de risico’s nemen toe. Bovendien illustreren getuigenissen uit Oekraïense eenheden dat Rusland steeds vaker drones inzet om bewegende doelen te volgen, onder meer treinen en logistieke colonnes in de richting Pokrovsk.

Daarnaast melden Oekraïense diensten dat Russische troepen nieuwere Shahed-107-drones gebruiken, geproduceerd in Iran. Het Oekraïense korps voor onbemande systemen wijst erop dat Rusland zowel in aantallen als in technische varianten probeert op te schuiven, terwijl Oekraïne zijn eigen dronecapaciteit en elektronische oorlogsvoering verder uitbouwt. In sommige sectoren, zoals rond Huljaipole en in West-Zaporizja, hebben Oekraïense eenheden hierdoor een lichte voorsprong bij het verstoren van Russische verkenningsdrones. (understandingwar.org)

Oekraïense aanvallen op schaduwvloot en olie-infrastructuur

Oekraïne verlegt tegelijk de druk naar de Russische logistiek. In de Zwarte Zee voerde de veiligheidsdienst SBU samen met de Oekraïense marine een operatie uit tegen twee olietankers, de KAIRO en de VIRAT. Beide schepen staan op sanctielijsten en worden vermeld als onderdeel van de Russische schaduwvloot, die olie vervoert buiten de officiële controlekanalen om. Volgens Oekraïense bronnen waren de tankers leeg en op weg naar de haven van Novorossiisk in de kraj Krasnodar, toen zij werden aangevallen met gemoderniseerde Sea Baby-oppervlaktedrones. (understandingwar.org)

Beelden tonen hoe de KAIRO in brand staat ten noordoosten van Istanboel. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken meldde dat vijfentwintig bemanningsleden van boord zijn gehaald en dat reddingsteams klaarstaan om ook de bemanning van de VIRAT te evacueren zodra dat veilig kan. Russische bloggers beschuldigden Oekraïne ervan een informele afspraak rond de graancorridor in de Zwarte Zee te doorbreken, terwijl Rusland al sinds 17 juli 2023 formeel uit het graaninitiatief is gestapt. (Reuters)

In dezelfde regio werd een maritieme terminal van het Caspian Pipeline Consortium bij Novorossiisk beschadigd. Een afmeerinrichting raakte geraakt, waardoor het laden van tankers tijdelijk werd stilgelegd en de pijpleidingen via noodsystemen werden afgesloten. Volgens de beheerder kwam er geen olie in zee terecht. (Reuters)

Op het land zetten de Oekraïense strijdkrachten hun campagne tegen de Russische olie-industrie voort. In de nacht van 28 op 29 november troffen drones en speciale eenheden de Afipsky-raffinaderij in Krasnodar, een installatie met een verwerkingscapaciteit van naar schatting 6,25 miljoen ton olie per jaar, ruim twee procent van de Russische raffinage. Geolokaliseerde beelden tonen een brand en schade aan technische installaties; de opslagtanks met brandstof bleven volgens lokale bronnen intact. De Oekraïense generale staf bevestigde bovendien dat op 25 november een verticale tank van het type RV-5000 in de maritieme olieterminal van Tuapse werd vernietigd. (Reuters)

Verder werd in Taganrog, in de oblast Rostov, een reparatiebedrijf getroffen waar Tu-95-bommenwerpers en A-50-radarvliegtuigen worden gemoderniseerd. In de speciale economische zone Alabuga werd een brand gemeld in een opslagplaats voor batterijen van Shahed-drones. De oorzaak daarvan is nog niet duidelijk, maar ook hier tonen de gebeurtenissen de kwetsbaarheid van de Russische oorlogsinfrastructuur achter de frontlijn. (newsukraine.rbc.ua)

Een oorlogseconomie die steeds zwaarder kraakt

Terwijl de oorlog voortduurt, wordt het dagelijks leven in Rusland steeds sterker beïnvloed door beslissingen die de oorlogskas moeten vullen. President Poetin ondertekende op donderdag 27 november een wet die de btw op goederen en diensten verhoogt van 20 naar 22 procent, vanaf 1 januari 2026. Volgens schattingen levert dat de schatkist ongeveer één biljoen roebel extra per jaar op, ongeveer een half procent van het bruto binnenlands product. (The Moscow Times)

Diezelfde begrotingslijn voorziet in een federale uitgavenpost van ongeveer 235 biljoen roebel voor 2026, oplopend tot 255,5 biljoen in 2027 en 276,3 biljoen in 2028. De officiële doelstelling blijft een jaarlijkse inflatie van maximaal vier procent, maar volgens onder meer westerse financiële bronnen ligt de reële inflatie aanzienlijk hoger en nadert die eerder een niveau ruim boven twintig procent. De kloof tussen officiële statistieken en de ervaring in de winkelrekken voedt het gevoel bij veel Russen dat de prijs van de oorlog steeds zichtbaarder wordt. (Українські Національні Новини (УНН))

Daarnaast gaat het minimumloon vanaf 1 januari 2026 omhoog naar 27.093 roebel per maand, een stijging met ruim twintig procent tegenover het huidige niveau. Die stap is nodig om werknemers met de laagste inkomens enigszins te laten aansluiten bij de gestegen levensduurte, maar dreigt tegelijk weer deels tenietgedaan te worden door de hogere btw en de algemene prijsspiraal. Analisten waarschuwen dat de koopkracht van Russische gezinnen onder deze druk verder verzwakt, terwijl de overheid het budgettaire gat dat de oorlog veroorzaakt nog niet dicht rijdt. (interfax.com)

Ballonnen uit Wit-Rusland verstoren het NAVO-luchtruim

In Europa zelf kregen reizigers in de nacht van vrijdag 28 op zaterdag 29 november direct met de oorlog te maken. Vanuit het luchtruim boven Wit-Rusland werden in korte tijd meer dan zestig ballonnen gedetecteerd die de Litouwse luchtgrens overstaken. Vilnius Airport werd uit voorzorg volledig gesloten van de late avond tot de ochtend van 29 november. In totaal werden tweeëntwintig vluchten getroffen en ruim drieduizend reizigers moesten hun plannen aanpassen. (newsukraine.rbc.ua)

Ballonnen uit Wit-Rusland hebben in 2025 al vaker voor onderbrekingen gezorgd in het Litouwse luchtruim. Volgens de Litouwse autoriteiten gaat het om smokkelaars die contrabandin goederen, vooral sigaretten, versturen, maar tegelijk ook om een vorm van druk op de NAVO-oostflank via luchtverkeer en grensincidenten. De Litouwse regering beschouwt dit als een bredere vorm van hybride oorlogsvoering, waarbij Belarus als feitelijke bondgenoot optreedt in de strategie van Moskou. (Reuters)

Diplomatieke ruimte en gevechten op meerdere fronten

Te midden van deze militaire, economische en hybride drukgolf zoekt Oekraïne nieuwe garanties bij zijn partners. President Zelensky bevestigde dat Rustem Umerov, secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad, een delegatie aanvoert die naar de Verenigde Staten reist. De missie bouwt voort op gesprekken die op zaterdag 23 november 2025 in Genève plaatsvonden tussen vertegenwoordigers van de Verenigde Staten, diverse Europese landen en Oekraïne. Umerov neemt daarmee de rol over van Andrij Jermak als hoofdonderhandelaar namens Kiev. De delegatie moet onder meer afspraken concretiseren rond luchtverdediging, langdurige steun aan de Oekraïense economie en veiligheidsafspraken op lange termijn. (understandingwar.org)

Op het terrein gaat de oorlog intussen onverminderd door in een reeks sectoren. In de noordelijke oblast Soemy vallen Russische troepen aan in de omgeving van Tetkino en Novyi Poet, bij Bezsalivka, Andriivka, Kindrativka, Junaivka en Oleksiivka. Oekraïense speciale eenheden melden gerichte aanvallen op Russische systemen voor elektronische oorlogsvoering in de oblast Koersk. In de regio Charkiv blijven gevechten rond Vovchansk, Viltsja en Vovchanski Choetory voortduren, met meldingen van Russische fiberoptische ‘slaperdrones’ langs belangrijke wegen en Oekraïense tegenaanvallen in het oosten van Vovchansk. (understandingwar.org)

Rond Kupjansk tonen beelden dat Russische eenheden terreinwinst boekten ten noorden van Petropavlivka na een aanval met pantservoertuigen. Een Oekraïense brigade spreekt over een aanval met minstens twaalf voertuigen, waarvan er verschillende werden uitgeschakeld. De Russische bewering dat Kupjansk volledig in hun handen zou zijn, wordt tegengesproken door de Oekraïense opperbevelhebber Oleksandr Syrsky, die erop wijst dat het aantal gedetecteerde Russische radiosignalen in de stad beperkt blijft. In de richtingen Borova en Siversk zetten Russische troepen hun druk voort via dorpen als Kruhliakivka, Nova Kruhliakivka, Dronivka, Platonivka en Vasyukivka, maar harde bewijzen voor grote terreinwinst blijven uit. (understandingwar.org)

In de omgeving van Kostjantynivka en Druzhkivka is er wel geverifieerde Russische opmars in Plesjtsjijivka, terwijl pro-Russische bronnen ook spreken over druk bij Sofiivka en aan de rand van Kostjantynivka. Tegelijk melden Oekraïense bronnen dat hun tegenoperatie in de uitstulping bij Dobropillja de Russische penetratie heeft gestopt; volgens brigadegeneraal Oleh Apostol was het doel van Rusland om via die as richting Barvinkove op te rukken en zo de verdedigingsgordel van Donetsk in te sluiten. In en rond Pokrovsk blijft de strijd hevig, met aanvallen op de stad zelf en omliggende plaatsen als Hryshyne, Rodynske, Bilytske, Myrnohrad en Rivne. Oekraïense woordvoerders benadrukken dat zij noch mediagenieke vlagmomenten nastreven, noch posities opgeven die militair essentieel zijn, maar dat gevechten huis voor huis en straat voor straat een zware tol eisen. (understandingwar.org)

In de Novopavlivka-sector wisten Oekraïense troepen recent een beperkte vooruitgang te boeken ten noorden van Fylija, terwijl Russische eenheden rond Novoserhiivka, Novomykolajivka, Jalta, Ivanivka en Zelenyi Hai blijven aanvallen. In de richting Velykomychailivka wordt melding gemaakt van Russische inzet van onbemande grondvoertuigen van het type Koerjer voor logistiek en infanteriebewegingen. Bij Huljaipole verschuift de strijd langs de T-0401-weg tussen Andriivka en Vidradne en rond dorpen als Varvarivka, Zelene, Vidradne, Solodke en Rybne, met tegenaanvallen van Oekraïense zijde en beperktere drone-inzet door dichte mist. In West-Zaporizja, rond Orichiv, Mala Tokmatsjka, Novodanylivka, Stepnohirske, Kamjanske en Prijomorske, spreken Russische bronnen over een lager tempo door gerichte Oekraïense droneaanvallen in de diepte. Ten oosten van de stad Cherson tot slot blijft Rusland aanvallen in de buurt van de Antonivski-brug, terwijl Oekraïense eenheden hun bruggenhoofden aan de oostelijke oever verdedigen. (understandingwar.org)

In het geheel ontstaat het beeld van een oorlog waarin Moskou tegelijk inzet op psychologische druk, massale aanvallen op energie-infrastructuur, tactische verschuivingen langs de frontlijn en economische maatregelen thuis. Oekraïne reageert met gerichte aanvallen op olie-infrastructuur, een intensieve inzet van drones en diplomatieke initiatieven richting de Verenigde Staten en Europa. Voor wie de ontwikkelingen op afstand volgt, wordt duidelijk dat deze oorlog niet alleen wordt beslist in loopgraven en boven steden als Kiev, maar ook in begrotingscijfers, luchtverkeer boven Vilnius en onderhandelingen in Genève en Washington.

Bronnen:
Institute for the Study of War – Russian Offensive Campaign Assessment, 29 november 2025: https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-november-29-2025/ (understandingwar.org)
Reuters – Russische raket- en droneaanvallen op Oekraïne en Afipsky-raffinaderij: https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/vast-russian-overnight-attack-ukraine-kills-two-wounds-dozens-2025-11-29/; https://www.reuters.com/world/europe/fire-russias-afipsky-oil-refinery-extinguished-after-drone-attack-authorities-2025-11-29/ (Reuters)
Euronews – Grootschalige droneaanval en Oekraïense aanvallen op Russische olie-infrastructuur: https://www.euronews.com/2025/11/29/russia-launches-close-to-600-drones-in-overnight-attack-on-ukraine-killing-three (euronews)
Business Insider / NV – Uitspraak van Joeri Myronenko over operator-gestuurde Shahed-drones: https://www.businessinsider.com/russia-trying-to-hit-ukrainian-jets-helicopters-midair-with-drones-2025-11; https://english.nv.ua/russian-war/remotely-piloted-shahed-uavs-threaten-ukrainian-jets-50564190.html (Business Insider)
RBC-Ukraine – Oekraïense aanvallen op raffinaderij, olie- en vliegtuiginfrastructuur: https://newsukraine.rbc.ua/news/refinery-aircraft-plant-and-oil-terminal-1764415065.html (newsukraine.rbc.ua)
Vilnius Airport / LRT / Liga – Ballonnen uit Belarus en sluiting Vilnius Airport: https://newsukraine.rbc.ua/news/vilnius-airport-halts-operations-all-night-1764420221.html; https://news.liga.net/en/world/news/vilnius-airport-was-closed-all-night-because-of-balloons-from-belarus (newsukraine.rbc.ua)
The Moscow Times / vatupdate / EurAsia Business News – Russische btw-verhoging: https://www.themoscowtimes.com/2025/11/28/putin-signs-law-raising-russias-value-added-tax-to-22-a91275; https://www.vatupdate.com/2025/11/29/russia-raises-vat-to-22-from-2026-introduces-new-tax-changes-and-benefits/; https://eurasiabusinessnews.com/2025/11/29/russia-raises-value-added-tax-to-22-next-january/ (The Moscow Times)
Interfax / ISW / andere economische analyses – Russisch minimumloon en inflatie: https://interfax.com/newsroom/top-stories/115020/; https://unn.ua/en/news/wartime-economy-russians-purchasing-power-continues-to-weaken-isw (interfax.com)
Associated Press – Aanval op Kiev en diplomatieke inspanningen: https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kyiv-drone-missile-attack-5dff09ee3d56ae715f16d227df3b7cfe (AP News)

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)