MPEVH vraagt echte dialoog tussen politiek en civiele samenleving

10 juni 2026

De Maison du Peuple d’Europe, ook Europees Volkshuis genoemd, vraagt een structurele en effectieve dialoog tussen de politiek en de civiele samenleving. De oproep komt er naar aanleiding van het werk dat de vereniging leverde rond het Europese terugkeerreglement. Volgens de MPEVH toont dat dossier hoe moeilijk het blijft voor burgers, mensen zonder verblijfstitel, terreinwerkers en kwetsbare personen om hun stem werkelijk te laten doorwegen in politieke besluitvorming.

MPEVH vertrekt vanuit grondrechten

De MPEVH omschrijft haar opdracht als het zichtbaar maken van mensen die in de samenleving te vaak vergeten worden. De vereniging wil mensen opnieuw het woord geven en bruggen bouwen tussen verschillende lagen van de bevolking. Daarbij gaat het niet alleen om migranten en nieuwkomers, maar ook om Belgen, personen met een handicap, kwetsbare personen en expats die werken bij Europese instellingen of internationale ondernemingen. De vereniging verwijst naar het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie als kompas voor haar werking. Vanuit die visie vraagt ze dat beleid niet alleen boven de hoofden van burgers wordt gemaakt, maar ook met mensen die rechtstreeks met de gevolgen van dat beleid worden geconfronteerd.

Terugkeerreglement als test voor overleg

Het Europese terugkeerreglement staat centraal in de kritiek van de MPEVH. Dat reglement bepaalt regels voor de terugkeer en uitzetting van migranten die niet gemachtigd zijn om in hun gastland te blijven. De vereniging vreest dat de tekst de mogelijkheden voor migranten om hun leven op een waardige en menselijke manier opnieuw op te bouwen ernstig aantast. Als voorbeeld wijst ze op de mogelijkheid dat iemand die nog in een regularisatieprocedure zit, zou kunnen worden uitgezet nog vóór er een definitieve beslissing is genomen binnen de wettelijke procedures. Voor de MPEVH toont dit aan dat het reglement onvoldoende rekening houdt met de dagelijkse realiteit van mensen op het terrein.

Burgerlijk pleidooi vanaf juli 2025

Op 9 juli 2025 startte de MPEVH met een atelier rond burgerlijk pleidooi over het terugkeerreglement. Dat atelier bracht mensen uit verschillende achtergronden samen, onder wie personen met Belgische of Europese documenten, personen zonder verblijfstitel, jonge activisten en terreinwerkers. Experts begeleidden de deelnemers bij het lezen van wetgevende teksten en bij het begrijpen van de instellingen. De deelnemers lazen de Franse versie van het ontwerp van het terugkeerreglement, goed voor 95 pagina’s, regel per regel. Zij onderzochten het technische taalgebruik, toetsten de tekst aan de ervaringen van mensen op het terrein en werkten voorstellen van amendementen en opmerkingen uit.

Ontvangst bij Europese parlementsleden

Na contacten met Europese parlementsleden kon de MPEVH op woensdag 12 november 2025 in Brussel een namiddag overleg organiseren. De deelnemers aan het burgeratelier konden hun argumenten en voorstellen rechtstreeks toelichten aan parlementsleden die openstonden voor hun bekommernissen. Volgens de vereniging werden zij daar warm ontvangen en beslisten aanwezige parlementsleden om de voorgestelde amendementen mee te nemen in de onderhandelingen. De MPEVH ziet dat moment als een voorbeeld van hoe burgerervaring en politiek werk elkaar kunnen versterken wanneer er werkelijk naar mensen wordt geluisterd.

Amendementen halen het niet

De door de deelnemers uitgewerkte amendementen werden uiteindelijk niet aangenomen. Volgens de MPEVH werden zij op donderdag 26 maart 2026 geblokkeerd door een meerderheid van Europese rechtse en extreemrechtse krachten. De vereniging stelt dat geen enkel voorstel van de linkerzijde, noch van een deel van de liberalen en centristen, werd meegenomen. Daarmee verdween volgens de MPEVH een belangrijke poging om de tekst dichter bij de realiteit van mensen zonder verblijfszekerheid te brengen.

Moeizame contacten met Belgische onderhandelaars

Na de fase in het Europees Parlement moest het dossier verder worden besproken binnen de Raad. De MPEVH richtte zich daarom tot de Belgische onderhandelaars. Volgens de vereniging werd het volledige dossier op donderdag 23 april 2026 bezorgd aan Jessica Meys, medewerkster op het kabinet van minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot en belast met de onderhandelingen over het terugkeerreglement. In dezelfde mail vroeg de MPEVH ook om een publieke ontmoeting met haar of met een medewerker van het kabinet. De vereniging stelt dat ze sindsdien geen rechtstreeks telefonisch contact met Jessica Meys kreeg en ook geen antwoord per mail ontving op die oorspronkelijke vraag.

Reactie ervaren als onvoldoende concreet

De MPEVH nam ook contact op met andere personen binnen het kabinet. De enige reactie die de vereniging naar eigen zeggen ontving, kwam van Mieke Verrelst. Die reactie werd door de MPEVH als beleefd en empathisch ervaren, maar ook als onvoldoende concreet. Volgens de vereniging werd wel verwezen naar de gelijkenis tussen de bekommernissen van Les Engagés en die van de MPEVH, maar werd niet inhoudelijk ingegaan op het dossier, de argumenten of de voorgestelde amendementen. De MPEVH vroeg daarop om concrete opmerkingen en om effectieve inbreng op basis van het geleverde werk. Ook na bijkomende spraakberichten bleef volgens de vereniging een inhoudelijk antwoord uit.

Belgische houding in de Raad

De MPEVH stelt dat uit de ontvangen reactie bleek dat België zich zou onthouden bij de stemming in de Raad en dat de parlementsleden van Les Engagés binnen de Renew-fractie tegen stemden. Toch mist de vereniging een laatste poging om via amendementen de tekst nog te verbeteren. De deadline voor het indienen van amendementen werd in de tekst van de MPEVH vermeld als maandag 1 juni 2026. Net op die datum stelde de vereniging vast dat er nog altijd geen echte inhoudelijke uitwisseling met de Belgische onderhandelaars was geweest. Dat voedt bij de MPEVH het gevoel dat er bij de Belgische kant een vorm van berusting is ontstaan.

Vraag naar vaste structuren voor inspraak

De MPEVH vraagt dat de politiek erkent dat er een civiele samenleving bestaat die wel degelijk wil samenwerken. De vereniging wil dat er middelen, budgetten en structuren komen om die samenwerking systematisch te verankeren in wetgevende en bestuurlijke processen. Volgens de MPEVH mag inspraak niet beperkt blijven tot verkiezingscampagnes of losse ontmoetingen. Burgers moeten ook tijdens de legislatuur worden geraadpleegd en gehoord, zeker wanneer het beleid rechtstreeks ingrijpt in hun leven.

Breder dan migratie alleen

De oproep van de MPEVH gaat verder dan het migratiedossier. De vereniging trekt de redenering door naar onderwijs, gezondheidszorg, mobiliteit, de ondersteuning van Belgische burgers in het buitenland, koopkracht en milieu. Al die thema’s raken rechtstreeks aan de bevolking zelf. Daarom vraagt de MPEVH dat beleidsmakers niet alleen naar instellingen en partijstructuren luisteren, maar ook naar mensen die de gevolgen van beslissingen dagelijks ervaren. Vooral kwetsbare burgers moeten volgens de vereniging de kans krijgen om volwaardig deel te nemen aan het democratisch debat.

Bronnen:
Carte blanche van Brigitte Haegemans Revercez namens de MPEVH
Maison du Peuple d’Europe – Europees Volkshuis

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)