Raad vernietigt vergunning stelplaats Wissenhage: opinie in De Morgen vraagt om alles fundamenteel te herdenken

9 februari 2026

De Raad voor Vergunningsbetwistingen heeft de milieuvergunning voor de stelplaats van De Lijn in Wissenhage vernietigd. Het comité Red het Bloemekenswijkbos, gesteund door dertig bekende Vlamingen uit de culturele sector, de wetenschap en het middenveld, dringt aan op een fundamenteel herdenken van het infrastructuurproject dat dateert uit de jaren negentig. Zij waarschuwen voor het opofferen van schaarse stadsnatuur aan verouderde plannen.

Juridische procedure en motivering

De Raad voor Vergunningsbetwistingen oordeelde begin februari 2026 dat de gevolgen voor mens en milieu niet zorgvuldig werden beoordeeld bij de aanvraag van de milieuvergunning. Ook bleven alternatieve locaties onvoldoende onderzocht in het oorspronkelijke dossier. Deze uitspraak betekent een serieuze tegenslag voor De Lijn, dat reeds was begonnen met voorbereidende werken op de site. Desondanks kondigde de Vlaamse minister van Mobiliteit aan dat hij alles in het werk zal stellen om een nieuwe vergunning te verkrijgen. Het comité stelt dat daarmee de kern van de uitspraak wordt genegeerd. Het oude denken is voorbij, klinkt het in een schriftelijke reactie. Dat is geen juridisch detail maar een fundamentele kwestie van bestuurlijke verantwoordelijkheid.

Historische context van het project

De locatie Wissenhage werd in de jaren negentig geselecteerd als nieuwe stelplaats voor het openbaar vervoer in Gent. In die periode stonden fijn stof, hittestress en de rol van stadsnatuur voor de volksgezondheid nog niet op de radar van beleidsmakers en planologen. De keuze voor deze locatie gebeurde in een tijd waarin stedelijke natuur vooral werd beschouwd als decoratief element en niet als essentiële infrastructuur voor de leefbaarheid van een stad. Vandaag is het inzicht fundamenteel veranderd. Onderzoek en beleid zijn glashelder over de functie van groen in stedelijke omgevingen. Stedelijke natuur is geen luxe maar basisinfrastructuur om een stad leefbaar te houden, voor verkoeling tijdens hittegolven, waterbuffering bij hevige regenval, het ondersteunen van biodiversiteit en het bevorderen van mentale en fysieke gezondheid.

Ecologische waarde van het Bloemekenswijkbos

Het Bloemekenswijkbos beslaat circa veertien hectare en geldt als een van de laatste grote stukken stadsnatuur in een dichtbevolkte, natuurarme wijk. Volgens de Biologische Waarderingskaart van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en Stad Gent valt Wissenhage onder de categorie ‘zeer waardevolle habitats’. Dit classificatiesysteem wordt gebruikt om de biologische waarde van gebieden in Vlaanderen in kaart te brengen op basis van de aanwezige flora en fauna, de structuur van het gebied en de zeldzaamheid van de aanwezige ecosystemen. Deze classificatie impliceert dat het gebied een belangrijke functie vervult voor de lokale biodiversiteit en tevens bijdraagt aan de ecologische infrastructuur van de stad als geheel.

Onderzoek van de Universiteit Gent, waar professor Maarten Van Den Driessche aan verbonden is, toont aan dat een stelplaats op deze locatie zes tot tien miljoen euro zou kosten door verlies aan ecosysteemdiensten. Deze diensten omvatten verkoeling van de omgeving tijdens warme periodes, opslag van koolstofdioxide in bomen en bodem, buffering van regenwater om overstromingen te voorkomen en zuivering van de lucht door fijnstof te filteren. Deze berekening houdt nog geen rekening met de negatieve effecten van de werking van de stelplaats zelf, waaronder extra verkeer in de wijk, geluidshinder voor nabijgelegen woningen, lichtvervuiling tijdens de nachtelijke uren en emissies van bussen die in en uit de stelplaats rijden. Het huidige plan is ecologisch onverdedigbaar en financieel onzinnig, stelt het comité.

Ondertekenaars uit diverse sectoren

Het comité kreeg steun van dertig prominenten uit verschillende sectoren van de samenleving. Uit de film- en theaterwereld ondertekenden Nic Balthazar, bekend als film-, theater- en televisiemaker, actrice Maaike Cafmeyer, acteur en theatermaker Titus De Voogt, regisseur Peter Monsaert, actrice Lisa Naert, acteur Ben Seghers, acteur en radiopresentator Dominique Van Malder en zanger Johannes Verschaeve. Schrijvers en auteurs die hun handtekening zetten zijn Nele Buyst, Tine Hens die tevens journaliste is, Stefan Hertmans, Noëlle Michel, Gaea Schoeters, Bart van Loo, Christof Vekeman en zanger Mich Walschaert.

Vanuit de wetenschappelijke wereld scharen bioloog en auteur Dirk Draulans, Katrien Fransen die voorheen het WHO-centrum aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde leidde, professor Maarten Van Den Driessche van de Universiteit Gent en voormalig Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck zich achter het initiatief. Milieu- en natuurorganisaties zijn vertegenwoordigd door Ivan De Clerck van Bescherm Bomen en Natuur, Laure Devroey die als algemeen directeur van BOS+ fungeert, Søren Stecher-Rasmussen die medeoprichter is van We Are Nature.Brussels, Hugo Van Dienderen die covoorzitter is van Grootouders voor het Klimaat, Michel Vandenbosch die als voorzitter van GAIA optreedt en Philippe Verbelen die als campaigner werkzaam is bij Greenpeace België.

Verder ondertekenden mobiliteitsexpert Kris Peeters, Barbara Raes die als coartistiek leider verbonden is aan NTGent, producent Sabrina Terrin en (ikzelf) EU Climate Pact ambassador Andy Vermaut de oproep. Deze lijst toont aan dat het comité breed draagvlak heeft weten te creëren buiten de traditionele milieubeweging, met name in de culturele sector en onder wetenschappers.

Valse tegenstelling tussen mobiliteit en natuur

Het comité verzet zich expliciet tegen de keuze om de stelplaats te bouwen in het bos. Zij wijzen erop dat de locatie in de jaren negentig werd gekozen, toen fijn stof, hittestress en de rol van stadsnatuur voor de gezondheid nog geen prioriteit waren in het beleid. Vandaag erkent zowel de Vlaamse als de federale overheid dat stedelijke natuur basisinfrastructuur vormt om een stad leefbaar te houden. Gent streeft naar klimaatneutraliteit en klimaatrobuustheid tegen 2050. Elk verlies aan bestaand groen ondermijnt die doelstelling structureel.

Het comité stelt dat er een valse tegenstelling wordt gecreëerd tussen openbaar vervoer en natuurbehoud. Zij benadrukken dat zij zich niet verzetten tegen degelijk openbaar vervoer in Gent, maar wel tegen de specifieke keuze om daarvoor veertien hectare stadsnatuur op te offeren. Waar we ons tegen verzetten, is deze valse tegenstelling: óf openbaar vervoer, óf natuur, schrijven zij. Zij pleiten voor een én-én-benadering waarbij sterk openbaar vervoer gecombineerd wordt met sterke stadsnatuur.

Europese en Vlaamse context

Het comité plaatst het debat in een bredere context. Vandaag engageert Vlaanderen zich om de inname van open ruimte drastisch terug te dringen via de zogenoemde bouwshift. Dit beleid wil de versnippering van open ruimte tegen gaan en de bestaande ruimte intensiever gebruiken in plaats van nieuwe natuurgebieden te verstenen. Daarnaast verplicht de Europese Natuurherstelwet steden om hun stedelijke natuur uit te breiden in plaats van te reduceren. Deze wetgeving verplicht lidstaten om maatregelen te nemen voor het herstel van natuur in stedelijke gebieden.

Ook in de gezondheidssector groeit het besef van het belang van nabij groen. Van huisartsen tot klimaatexperts erkent iedereen het belang van nabij gelegen groen voor de fysieke en mentale gezondheid van stadsbewoners. Onderzoek toont aan dat groen in de buurt stress vermindert, de luchtkwaliteit verbetert en uitnodigt tot fysieke beweging. Het opofferen van veertien hectare stedelijke natuur is anno 2026 niet meer verdedigbaar, stelt het comité, zeker niet wanneer alternatieven beschikbaar zijn.

Strategie van voldongen feiten

Het comité wijst er scherp op dat De Lijn al startte met kaphandelingen terwijl de procedures nog liepen en terwijl bezwaarschriften nog niet waren afgehandeld. Deze strategie van voldongen feiten werd door de vernietiging van de vergunning pijnlijk blootgelegd. Dat is niet wat we verwachten van een overheidsbedrijf, stelt het comité. Deze handelwijze zou volgens hen moeten leiden tot reflectie over de wijze waaroor De Lijn omgaat met procedures en burgerparticipatie.

Concrete eisen aan beleidsmakers

Het comité formuleert concrete eisen aan de Vlaamse en lokale overheid. Zij vragen om te stoppen met denken in de logica van de jaren negentig en in plaats daarvan te werken vanuit actuele inzichten over klimaat, gezondheid en duurzame mobiliteit. Zij eisen structurele bescherming voor het Bloemekenswijkbos door het officieel aan te wijzen als zone voor stedelijke natuur en klimaatadaptatie.

Daarnaast vragen zij om onderzoek naar alternatieve, reeds verharde sites verspreid over meerdere locaties. Dit onderzoek moet publiek worden gemaakt en moet een volledige afweging bevatten van klimaat-, natuur- en gezondheidsimpact. Zij eisen ook dat de maatschappelijke en ecologische impact ernstig wordt beoordeeld. Verkoeling, luchtkwaliteit, CO2-opslag, waterbeheer, recreatie en gezondheid zijn geen bijzaak, aldus het comité.

Ten slotte vragen zij om respect voor juridische procedures en burgerinitiatieven. Buurtcomités, natuurverenigingen en experten zijn geen dwarsliggers, maar partners in het streven naar een leefbare stad. De oproep richt zich tot iedereen die meebeslist over de toekomst van Wissenhage om verantwoordelijkheid te nemen. Niet door koste wat kost een oude beslissing door te duwen, maar door te tonen dat Vlaanderen en Gent in staat zijn om sterk openbaar vervoer te combineren met sterke stadsnatuur.

Bronnen:
Comité Red het Bloemekenswijkbos
De Standaard, De Morgen, Foto gemaakt met ChatGPT

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)