“Schulden nemen toe, maar antwoorden zijn nabij”

03 april 2025

Tijdens de raad voor maatschappelijk welzijn op 31 maart 2025 bracht Katleen Winne het jaarverslag schuldbemiddeling onder de aandacht. De cijfers schetsen een helder beeld: meer alleenstaanden en anderstaligen kloppen aan bij het OCMW. Vooral voor die laatste groep zijn facturen vaak een raadsel, wat hun situatie verergert. Ook verslavingsproblematieken en situaties waarin meerdere problemen samenvallen, komen steeds vaker voor.

Trends in financiële zorgen

Enkele patronen springen eruit. Kredieten worden nog steeds te vlot toegekend, en het combineren van verschillende leningen gebeurt zonder veel weerstand. Mensen wachten lang voordat ze hulp zoeken, waardoor hun problemen al flink zijn gegroeid bij aankomst. Als laatste toevlucht ziet het OCMW vaak mensen die een hulpvraag stellen uit noodzaak, maar weinig bereidheid tonen om de kern van hun moeilijkheden aan te pakken. Dit speelt vooral bij verslavingen, die betalingsproblemen veroorzaken, terwijl de motivatie om die verslaving aan te pakken ontbreekt. Doorverwijzing naar andere hulpverlening stuit op obstakels, omdat die instanties een actieve houding van de cliënt verwachten.

Voorstellen voor verandering

Enkele beleidsideeën werden geopperd. Preventie verdient meer aandacht, met strengere controles op kredietaanvragen om schulden te beperken. Voor erkende vluchtelingen werd budgetbegeleiding voorgesteld, bij voorkeur al voor hun vertrek uit opvangcentra. Betaalbare huisvesting, met name sociale woningen, blijft een prioriteit. De kwaliteit van huurwoningen moet beter worden bewaakt om energiearmoede te bestrijden. Lokale loketten van diensten zoals mutualiteiten of vakbonden zouden toegankelijker moeten worden, om de druk op het OCMW te verlichten. Ook het onbeperkt online shoppen met achterafbetaling werd aangekaart als een risico dat aangepakt moet worden.

Vaardigheden voor de toekomst

Samenwerking met scholen werd naar voren gebracht om budgetvaardigheden aan te leren. Jongeren die leren omgaan met geld, bouwen een stevige basis op. De kernboodschap is simpel: schulden vermijden is beter dan ze oplossen, en als ze er zijn, is snelle hulp essentieel. De raad werd gevraagd het jaarverslag goed te keuren, een oproep die de ernst van deze kwesties onderstreept.

Zorg met een warm hart

Later in de zitting sprak Johan Desender zijn bezorgdheid uit over de veiligheid van bewoners in woonzorgcentra. Katleen Winne benadrukte in haar antwoord dat de bescherming van kwetsbare mensen vooropstaat. Nieuwe medewerkers krijgen bij hun start duidelijke richtlijnen en leggen een eed af om hun werk met zorg en integriteit uit te voeren. Het centrum zet in op een familiale sfeer, waarin vaste teams niet alleen warmte bieden, maar ook een extra laag controle garanderen.

Balans tussen alertheid en vertrouwen

Een familieraad waakt over de belangen van de bewoners. Signalen van ongepast gedrag worden direct gemeld bij de directeur en doorgegeven aan het agentschap Zorg en Gezondheid. Geen enkele klacht wordt genegeerd. Recent liet het centrum op eigen initiatief twee doorlichtingen uitvoeren, een door Anker en een door Vision for Dynamics, om transparantie te waarborgen. Winne stelde een vraag terug: is er vertrouwen in het personeel? Statistisch gezien zijn misstanden in de zorg zeldzaam, en de inzet van medewerkers verdient waardering. Toch blijft waakzaamheid cruciaal, want elk incident is er een te veel. Dan is er daarnaast ook nog de sociale controle van vrienden en familie.

Menselijkheid als leidraad

Empathie werd meermaals benadrukt als de basis van goede zorg. Negatieve berichten over woonzorgcentra raken ook de bewoners, die recht hebben op respect en waardigheid. Het centrum streeft naar een veilige, warme plek waar hun levenservaring telt. Het personeel vormt de ruggengraat van deze aanpak. Vertrouwen in hun werk, en in de goedheid van mensen, blijft essentieel. Dit vraagt om een evenwicht: alert zijn zonder het positieve uit het oog te verliezen.

De zitting sloot af met een oproep tot verantwoordelijkheid. Zowel in de aanpak van schulden als in de zorg draait het om het zoeken naar wat goed is – voor hulpvragers, bewoners en medewerkers. Oplossingen liggen binnen bereik, mits iedereen zijn rol oppakt.

Bronnenoverzicht

• Verslag raad voor maatschappelijk welzijn, 31 maart 2025
• Tussenkomsten Katleen Winne, 31 maart 2025