Terroristische veroordelingen en vrijspraken in Europa: een overzicht van 2023
30 december 2024
In 2023 registreerden 14 EU-lidstaten in totaal 290 veroordelingen en 68 vrijspraken voor terroristische misdrijven. Frankrijk, België en Duitsland rapporteerden de meeste uitspraken, met respectievelijk 90, 67 en 63 zaken. Jihadistisch terrorisme was verantwoordelijk voor 74% van deze uitspraken, gevolgd door rechts-extremisme, etno-nationalistisch en separatistisch terrorisme, en links-extremistisch of anarchistisch terrorisme.
Rechtszaken en misdrijven
De meeste zaken betroffen lidmaatschap van, of deelname aan, terroristische groeperingen, het ondersteunen of samenwerken met dergelijke organisaties. Andere aanklachten omvatten onder meer moord in een terroristische context, financiering van terrorisme, rekrutering, en het voorbereiden van aanslagen.
In Nederland veroordeelde de rechtbank van Rotterdam 10 vrouwen voor deelname aan een terroristische organisatie en voorbereidingshandelingen. Deze vrouwen reisden af naar door IS gecontroleerde gebieden en keerden later terug via vluchtelingenkampen. Zij kregen straffen variërend van 18 tot 36 maanden, deels voorwaardelijk.
Grote zaken in België en Duitsland
Een van de meest spraakmakende zaken vond plaats in België. Acht mannen werden veroordeeld voor hun rol in de aanslagen van maart 2016 in Brussel en Zaventem, waarbij 32 mensen omkwamen en honderden gewond raakten. Drie van hen kregen levenslange gevangenisstraf. Een andere zaak in Duitsland betrof een man die werd veroordeeld tot vier jaar en negen maanden cel wegens het plannen van een aanslag op een Zweedse kerk, mede gefinancierd door terrorismegelden.
Sociale media als middel voor terreur
De rechtbank in Den Haag veroordeelde een man tot twee jaar cel voor deelname aan een terroristische organisatie en het verspreiden van jihadistisch materiaal via sociale media. Hij beheerde tientallen pro-IS Telegramkanalen met meer dan duizend volgers.
Strafmaat en consequenties
De gemiddelde gevangenisstraf voor terrorisme in 2023 was zes jaar. Hoewel de meeste straffen onder de vijf jaar vielen, kregen enkele veroordeelden levenslang of straffen van meer dan tien jaar. Naast gevangenisstraffen werden maatregelen zoals de-radicaliseringsprogramma’s, schadevergoedingen, of zelfs het verlies van nationaliteit opgelegd.
Internationale dimensie
Rechtszaken in landen zoals Kroatië, Finland, Italië en Zweden resulteerden uitsluitend in veroordelingen, terwijl in andere landen verdachten werden vrijgesproken van terrorisme maar schuldig bevonden aan andere misdrijven, zoals illegaal wapenbezit.
De gegevens onderstrepen de aanhoudende dreiging van terrorisme in Europa en de diversiteit aan juridische reacties. De focus op preventie, rehabilitatie en gerechtigheid blijft cruciaal in de strijd tegen extremisme.
Belangrijkste punten
- Frankrijk, België en Duitsland hadden de meeste uitspraken over terroristische misdrijven in 2023.
- Jihadistisch terrorisme domineert, maar rechts-extremisme en andere vormen van terrorisme nemen toe.
- Naast gevangenisstraffen werden maatregelen zoals de-radicalisering en verlies van nationaliteit opgelegd.
