Valerie Van Peel schetst in Diksmuide koers van N-VA tussen identiteit en sociale zekerheid

24 november 2025

Avond met partijtop in Diksmuide

Op maandag 24 november 2025, omstreeks 20.00 uur, uur van vaststelling, kwamen in Diksmuide tientallen leden en sympathisanten van N-VA samen voor een druk gevulde avond met partijvoorzitter Valerie Van Peel, federaal fractieleider Axel Ronse en federaal staatssecretaris Sander Loones. In de Westhoek, waar de geschiedenis van Vlaanderen tastbaar blijft, koos de partij bewust voor een zaal vol lokale militanten in plaats van enkel studio’s in Brussel.

De inleiding verwees naar de wortels van de partij in deze streek, van modderige loopgraven tot de hedendaagse discussies over bestuur en welvaart. Het opzet van de avond was eenvoudig: eerst een boodschap van de minister-president, daarna een gesprek met Axel Ronse en Sander Loones, gevolgd door een vragenronde waarvoor aanwezigen hun vragen op briefjes konden doorgeven. Aan de rand van de zaal waren ook Jong N-VA en lokale mandatarissen aanwezig, om in gesprek te gaan met bezoekers.

Historisch akkoord als achtergrond

Valerie Van Peel begon haar toespraak met de vaststelling dat de dag al politiek geladen was. In Brussel was diezelfde dag een nieuw federaal akkoord afgeklopt dat opnieuw ingrijpt in werkloosheid, pensioenen, migratie en sociale zekerheid. Ze maakte duidelijk dat ze meerdere uitnodigingen voor televisie-interventies had geweigerd om in Diksmuide aanwezig te zijn. Voor haar was het belangrijk om het verhaal van de partij eerst bij de achterban toe te lichten, voordat het wordt samengevat in soundbites.

Volgens haar schuilt in die keuze ook een risico: regeringen voeren zware hervormingen door, maar het eigen partijverhaal dreigt ondergesneeuwd te raken onder begrotingscijfers en incidenten. De tour door Vlaanderen, met haltes in onder andere Roeselare en nu Diksmuide, moet dat corrigeren: uitleg geven, vragen beantwoorden en tegelijk luisteren naar de zorgen van leden.

Terugkeer van Valerie Van Peel naar de nationale politiek

Een opvallend deel van de avond ging over haar persoonlijke traject. Valerie Van Peel vertelde openlijk dat ze na een zoveelste negatieve stemming in het dossier rond asbestslachtoffers ernstig overwoog om de politiek te verlaten. Ze schetste hoe het jarenlang trekken en duwen rond een eerlijke vergoeding voor zieke werknemers leidde tot frustratie, zeker wanneer akkoorden in laatste instantie alsnog werden afgeblokt.

De ommekeer kwam toen ze het recente akkoord zag waarin onder meer de beperking van werkloosheid in de tijd, een hervorming van de ziekte-uitkeringen en maatregelen rond kinderbescherming en afstammingsrecht werden vastgelegd. Het feit dat punten waarvoor zij vijftien jaar had gestreden, nu zwart op wit in een federaal akkoord stonden, gaf voor haar de doorslag om opnieuw voluit voor de nationale politiek te kiezen. Dat die hervormingen vandaag verdedigd worden door N-VA-ministers en -staatssecretarissen, beschouwt ze als een duidelijk signaal dat de partij de lastige dossiers niet uit de weg gaat.

Politiek debat en polarisering

Valerie Van Peel nam ook de tijd om stil te staan bij de toon van het huidige politieke debat, zowel internationaal als in België. Ze schetste hoe politici die met harde slogans, persoonlijke aanvallen en een losse omgang met feiten campagne voeren steeds vaker verkiezingen winnen. Daarbij verwees ze naar buitenlandse leiders die op sociale media miljoenen volgers verzamelen, terwijl inhoudelijke discussies wegdeemsteren achter eenvoudige tegenstellingen.

Ook in eigen land, zo stelde ze, wordt Bart De Wever geregeld gebruikt als mikpunt in campagnes, met grote affiches waarop zijn gezicht naast scherpe leuzen wordt geplaatst, of posters waarop hij als een soort “Most Wanted”-figuur wordt voorgesteld. Dergelijke acties ziet ze niet als stevige kritiek, maar als uiting van een politieke stijl die vooral op verontwaardiging en vijandbeelden drijft.

N-VA wil volgens haar net het omgekeerde: problemen benoemen, ook wanneer dat lastig is, maar tegelijk wegblijven van permanente ruzie. Politici hebben in haar ogen de opdracht spanningen niet op te drijven, maar samenlevingen bij elkaar te houden. Heldere taal kan, maar het doel moet blijven om beleid te voeren dat mensen vooruit helpt.

Onrust in een welvarend land

Opvallend in haar analyse is dat ze de brede onrust in de samenleving niet ontkent, ondanks gunstige cijfers. Vlaanderen is welvarend, mensen leven langer en zijn gemiddeld gezonder dan vorige generaties, de toegang tot onderwijs en kennis is breed. Tegelijk groeien depressiecijfers, nemen burn-outs toe en voelen ouderen zich vaker alleen. Bij jongeren stijgt het gebruik van antidepressiva, en de vraag naar psychologische hulp gaat omhoog.

Als verklaringen noemt ze onder andere het wegvallen van alledaagse ankerpunten. De postbode die dagelijks langskwam, de buurvrouw die spontaan kinderen opving, de kerk als moreel referentiepunt, het respect voor leerkrachten, burgemeesters, politie en artsen: die vanzelfsprekendheden zijn verzwakt. Daarbovenop is de relatie tussen burger en overheid verschoven. Steeds vaker wordt naar boven gekeken voor oplossingen: de kinderopvang moet alles opvangen, het woonzorgcentrum moet elk probleem met ouderen oplossen, de overheid moet elk risico afdekken.

Maar volgens haar kan geen overheid menselijke nabijheid organiseren. Een overheid kan structuren bouwen, maar geen warme band opdringen. Als de verwachtingen naar boven te hoog worden gelegd, volgt bijna automatisch teleurstelling.

N-VA als partij van verantwoordelijkheid en nabij bestuur

Wanneer Valerie Van Peel de partij probeert te omschrijven, kiest ze voor termen als breed, warm en sociaal, maar dan in een zin waarin verantwoordelijkheid centraal staat. N-VA wil volgens haar niet klinken als sociale partij, maar sociaal handelen. Dat illustreert ze met haar ervaring als OCMW-voorzitter. Een groot deel van de mensen die ze daar ontmoette, worstelde met een verslaving. Maandelijks leefloon uitkeren zonder iets te vragen in ruil, noemt ze geen solidariteit maar opgeven.

Ze is daarom voorstander van afspraken waarbij steun gekoppeld wordt aan de bereidheid tot behandeling of trajectbegeleiding. Niet met de illusie dat elk probleem verdwijnt, wel met de overtuiging dat mensen recht hebben op een echte kans om uit hun situatie te stappen. Dat soort voorstellen kreeg in het verleden soms het label “hard”, maar in haar lezing is het juist een poging om mensen niet aan hun lot over te laten.

Daarnaast benadrukt ze dat N-VA niet leunt op traditionele zuilen, maar beleidsvoorstellen toetst op één vraag: werkt dit voor Vlaanderen als geheel? De partij noemt zich gerust conservatief waar het gaat om het bewaren van tradities, taal en cultuur, zonder vernieuwing uit de weg te gaan. Op institutioneel vlak blijft ze pleiten voor meer bevoegdheden in Vlaamse handen en minder versnippering over federale organen.

Begroting, belastingen en federale hervormingen

Axel Ronse lichtte vervolgens de grote lijnen toe van het nieuwe federale akkoord. Hij schetste hoe de regering bij het begin van de legislatuur geconfronteerd werd met een begrotingsgat dat oploopt tot miljarden euro’s en met rentelasten die vandaag al circa 11 miljard euro per jaar bedragen, wat overeenkomt met ongeveer twee volledige justitie- en politiebudgetten samen. Zonder ingrepen zou die rente volgens hem snel verder de hoogte ingaan.

De federale ploeg kiest daarom voor een tweesporenbeleid: enerzijds gerichte hervormingen, anderzijds bijkomende inkomsten. Aan de hervormingskant gaat het onder andere over het verkorten van de periode waarin iemand werkloosheidsuitkeringen kan krijgen, het versterken van pensioenmaatregelen om het systeem op lange termijn betaalbaar te houden en een brede hervorming van het beleid rond langdurig zieken. Doel is om mensen die nog gedeeltelijk kunnen werken niet definitief aan de zijlijn te houden, maar de stap terug naar werk haalbaar te maken.

Daarnaast worden lasten op arbeid verlaagd zodat werken aantrekkelijker wordt dan aan de kant blijven, zeker voor wie vandaag twijfelt tussen uitkering en loon. Voor bedrijven komt er ruimte via lagere lasten om extra jobs te creëren. Tegelijk worden de overheidsfinanciën aangescherpt, met de duidelijke afspraak dat er niet wordt gesnoeid in veiligheid en defensie. Investeringen in veiligheid, gevangeniscapaciteit en defensiemateriaal gelden nadrukkelijk als kerntaken van de staat.

Migratie, terugkeer en Europese context

Een ander groot thema op de avond was migratie. Vanuit Brussel wordt gewerkt aan strengere regels voor gezinshereniging, een hogere drempel voor het verwerven van de nationaliteit en een beperktere en meer voorwaardelijke toegang tot het leefloon voor nieuwkomers. Het argument is dat het huidige systeem mensen te makkelijk naar België stuurt omdat sociale voordelen hier ruimer zijn dan in omliggende landen.

Er kwamen concrete voorbeelden aan bod, zoals het stopzetten van opvang voor mensen die al bescherming genieten in een ander Europees land en nieuwe afspraken over de terugkeer van mensen zonder verblijfsrecht, onder meer via een akkoord met Kosovo over gevangeniscapaciteit. In de zaal werd uitgelegd dat het terugkeerbeleid zo versnelt en dat de druk op opvangstructuren afneemt.

Het uiteindelijke doel is volgens de sprekers om migratie beheersbaar te maken, zodat de samenleving nieuwkomers die wel willen bijdragen degelijk kan opvangen en integreren. In sectoren met grote tekorten, zoals de zorg, zien zij ruimte voor gerichte arbeidsmigratie, maar alleen als er vooraf duidelijkheid is over taalverwerving en participatie.

Vlaamse regering, onderwijs en taalbeleid

Daarna kwam het Vlaams niveau uitvoerig aan bod. De Vlaamse regering, met onder anderen Matthias Diependaele, legt volgens de sprekers drie grote accenten: verdediging van de Vlaamse identiteit met Nederlands als basis, het versterken van welvaart door gerichte investeringen in innovatie en infrastructuur, en het aanpakken of vermijden van nieuwe schulden zodat toekomstige generaties niet worden opgezadeld met de rekening.

In het onderwijs vertaalt zich dat in hogere minimumdoelen, strengere eisen rond kennis en taal en een duidelijke keuze om Nederlandse taalvaardigheid als toegangsticket tot volwaardig onderwijs en sociale huisvesting te zien. De oude gedachte dat onderwijs vooral leuk moest zijn, wordt volgens hen ingeruild voor een aanpak waarin leerkrachten opnieuw de ruimte krijgen om een lat te leggen en kinderen daarover te begeleiden.

Andere voorbeelden gingen over kinderopvang, gehandicaptenzorg en welzijn, waar de Vlaamse overheid volgens hen probeert om wachttijden terug te dringen en voorzieningen uit te breiden. Tegelijk wordt nagedacht over een subsidiemodel waarin de nadruk ligt op kerntaken, en niet op randactiviteiten zonder duidelijk maatschappelijk nut.

Asbestdossier als illustratie van volgehouden strijd

In een van de meest persoonlijke passages stond Valerie Van Peel stil bij het asbestdossier. Ze herinnerde eraan dat België decennialang een van de grootste producenten van asbest in Europa was, terwijl al vanaf de jaren zestig bekend was dat blootstelling zware gezondheidsrisico’s meebrengt. Toch bleven fabrieken nog lange tijd draaien en belandde asbest in woningen, straten en speelplaatsen.

Ze ging in op het verhaal van een familie waarvan meerdere leden stierven aan asbestkanker, onder wie Erik Jonckheere, die jarenlang actie voerde voor een rechtvaardig vergoedingssysteem. Hij maakte verschillende parlementaire debatten mee maar stierf voordat de wetgeving werd aangepast. Dat verhaal gebruikte ze als voorbeeld van hoe traag justitie en politiek kunnen reageren wanneer grote economische belangen meespelen.

Vandaag staat in het regeerakkoord dat de aansprakelijkheid van asbestproducenten niet langer volledig kan worden afgewenteld op andere werkgevers en dat Vlaanderen werk maakt van een financiële bijdrage van bedrijven aan de brede sanering. Volgens Valerie Van Peel toont dat dossier dat volgehouden druk loont, maar ook dat slachtoffers vaak te lang moeten wachten op gerechtigheid.

Lokale vragen uit Diksmuide en de Westhoek

In de vragenronde kwamen ook zeer concrete West-Vlaamse thema’s aan bod. Er waren vragen over de toekomst van Sport Vlaanderen Woumen, waar de aangekondigde sluiting hard is aangekomen. Andere aanwezigen vroegen uitleg over het ruime subsidiebeleid van de Vlaamse overheid, de rol van het middenveld en de verhouding tussen vrijwilligerswerk en professionele zorg.

Er werd ook ingegaan op de druk die burgemeesters en lokale mandatarissen ervaren op sociale media. Enkele aanwezigen wezen op de toename van agressieve commentaren en dreigende berichten. De sprekers erkenden dat online polariteit soms doorsijpelt naar de straat en verwezen naar recente incidenten tegen politici uit verschillende partijen. Het pleidooi vanop het podium was duidelijk: kritiek mag stevig zijn, maar geweld en intimidatie horen niet in een democratie.

Aan het einde van de avond vatte een lokale N-VA’er het samen met een dankwoord aan Valerie Van Peel en de andere sprekers. De aanwezigen gingen naar huis met een kleine attentie, maar vooral met een pak politieke stof tot nadenken over begroting, migratie, identiteit en sociale zekerheid.

Bronnen:
N-VA-avond met Valerie Van Peel, Axel Ronse en Sander Loones in Diksmuide, 24 november 2025

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)