Voormalig hoofdcommissaris Steven De Smet waarschuwt: onzichtbare “handicaps” kunnen bij politie-interventies verkeerd worden geïnterpreteerd
Voormalig hoofdcommissaris en criminoloog Steven De Smet heeft naar aanleiding van de EDC Fan Dag van zaterdag 17 oktober 2026 in Diksmuide een uitgebreide bijdrage geschreven over de European Disability Card en de betekenis ervan tijdens contacten met politie en hulpdiensten. Hij wijst erop dat de kaart meer kan betekenen dan toegang tot kortingen bij musea of attractieparken. Vooral bij personen met niet-zichtbare handicaps kan kennis van hun ondersteuningsbehoeften volgens hem bijdragen aan meer begrip en een aangepaste aanpak.
Wanneer gedrag verkeerd wordt begrepen
De Smet verwijst onder andere naar autisme, het syndroom van Gilles de la Tourette, niet-aangeboren hersenletsel, chronische pijn, angststoornissen en neurologische aandoeningen. Dergelijke omstandigheden zijn niet altijd aan het uiterlijk van iemand te herkennen. Tijdens een politiecontrole of een medische interventie kunnen bepaalde gedragingen daardoor verkeerd worden geïnterpreteerd. De voormalige hoofdcommissaris geeft het voorbeeld van iemand met Tourette die onvrijwillige uitspraken doet of iemand met autisme die door overprikkeling anders reageert dan hulpverleners verwachten.
Een kaart vervangt geen beoordeling, maar kan helpen
Volgens De Smet kan de European Disability Card in sommige situaties helpen om duidelijk te maken dat een persoon een erkende handicap heeft. De kaart vermeldt echter niet noodzakelijk de medische aandoening of de specifieke ondersteuningsbehoeften van de houder. Daarom is het belangrijk dat hulpverleners niet uitsluitend op de kaart vertrouwen, maar ook rekening houden met de omstandigheden en de communicatie met de betrokken persoon. De Smet pleit vooral voor een betere herkenning van niet-zichtbare handicaps.
Opleiding voor politie en hulpverleners
De voormalige hoofdcommissaris vraagt dat politie, ambulanciers, verpleegkundigen en medewerkers van spoeddiensten tijdens hun opleiding voldoende kennis meekrijgen over personen met niet-zichtbare beperkingen. Wanneer iemand tijdens een crisissituatie anders reageert, kan inzicht in mogelijke ondersteuningsbehoeften helpen om onnodige escalatie te voorkomen. Hij beschouwt de EDC Fan Dag daarom als meer dan een ontmoetingsmoment. De bijeenkomst biedt volgens hem een gelegenheid om aandacht te vragen voor veiligheid, begrip en passende hulpverlening.
Diksmuide brengt veiligheid en inclusie samen
Met de bijdrage van Steven De Smet krijgt de EDC Fan Dag ook een duidelijk veiligheidsaspect. Het evenement in Lokaal Dienstencentrum Ten Patershove wordt georganiseerd door de Europese Beweging België in samenwerking met EDC Fan Belgium. De thema’s zijn onder andere armoede, toegankelijkheid, inclusie, autisme en niet-zichtbare handicaps. De Smet vraagt dat beleidsmakers en hulpdiensten daarbij verder kijken dan wat onmiddellijk zichtbaar is.
Bron: schriftelijke bijdrage ‘Fandag’ van Steven De Smet, criminoloog en voormalig hoofdcommissaris van de politie in Gent, 7 oktober 2026.
