167 Vlaamse gemeenten blijven strijden voor eerlijke handel

17 april 2025

In Vlaanderen blijft de beweging voor eerlijke handel en duurzaamheid bruisen. Op 17 april 2025 bevestigen 167 gemeenten hun titel als Faire Gemeente, een krachtig signaal van lokaal engagement. Deze gemeenten, ondersteund door Rikolto, Oxfam België, 11.11.11 en Fairtrade Belgium, zetten zich in voor een wereld waarin boeren en producenten een eerlijke prijs krijgen. Toch kiezen 18 gemeenten ervoor om hun titel niet te verlengen, vaak door verschuivingen in het politieke landschap na de verkiezingen van oktober 2024. Op 24 april 2025 worden de Fiere Faire Gemeenten feestelijk gehuldigd in het Vlaams Parlement, een moment om hun inzet te vieren.

Faire Gemeente leeft in Vlaanderen

Sinds 2004 stimuleert de Faire Gemeente-campagne lokale besturen om eerlijke handel en duurzaamheid te omarmen. Via de tweejaarlijkse Fair-O-Meter, een zelfevaluatie, toetsen gemeenten hun inspanningen aan zes criteria. Deze omvatten een duurzaam aankoopbeleid, samenwerking met lokale handelaars, sensibilisering van burgers en aandacht voor duurzame voeding. In 2025 vulden 167 gemeenten de vragenlijst in, wat aantoont dat eerlijke handel stevig verankerd blijft. De gemiddelde score, een B, weerspiegelt de toewijding van deze gemeenten. Bianca De Wolf, coördinator van de campagne, benadrukt de kracht van dit netwerk. De inzet van lokale politici, ambtenaren en vrijwilligers maakt het verschil, vooral na de recente verkiezingen die in sommige gemeenten voor verandering zorgden.

Uitdagingen na de verkiezingen

De lokale verkiezingen van oktober 2024 brachten verschuivingen in het beleid van verschillende gemeenten. Achttien voormalige Faire Gemeenten – Avelgem, Harelbeke, Hechtel-Eksel, Heusden-Zolder, Kruisem, Landen, Lier, Lubbeek, Meise, Merchtem, Ninove, Poperinge, Putte, Retie, Tremelo, Waasmunster, Zonhoven en Zwalm – verlengden hun titel niet. In sommige gevallen houden gemeenten de deur op een kier voor toekomstige deelname, maar in Ninove lijkt de titel definitief van tafel. De Wolf wijst op het belang van een geëngageerd gemeentebestuur als basisvoorwaarde. Zonder politieke steun voor een duurzaam aankoopbeleid of investeringen in lokaal mondiaal beleid, kan de titel niet behouden blijven, zelfs niet met enthousiaste vrijwilligers.

Een barometer voor de toekomst

De Fair-O-Meter biedt niet alleen een momentopname, maar ook waardevolle inzichten voor de toekomst. De scores van de 167 deelnemende gemeenten helpen de campagne te verfijnen. Gemeenten met lagere scores krijgen extra ondersteuning om hun engagement te versterken. De vier partnerorganisaties – Rikolto, Oxfam België, 11.11.11 en Fairtrade Belgium – gebruiken de feedback om de balans tussen kwalitatieve rapportering en impact te verbeteren. Dit maakt de campagne dynamisch en toekomstgericht. De Wolf ziet hierin een kans om het netwerk te versterken, met een sleutelrol voor nieuwe lokale besturen.

Feestelijke viering in het Vlaams Parlement

Op 24 april 2025 komen vertegenwoordigers van de 167 Fiere Faire Gemeenten samen in het Vlaams Parlement voor een Fair Ontbijt. Dit evenement viert hun inzet en versterkt de banden tussen vrijwilligers, ambtenaren en lokale mandatarissen. Gemeenten zoals Peer, met schepen Lies Neyens, Balen, met burgemeester Sofie Leysen en schepen Werner Hens, en Izegem, met schepen Bruno Lambert, zullen in de kijker staan. Ook Blankenberge, Oostkamp, Westerlo en andere gemeenten leverden kleurrijke bijdragen aan de campagne, van affiches tot ludieke acties. Wie erbij wil zijn, kan contact opnemen met Bianca De Wolf of Koen Van Troos via www.fairegemeenten.be.

Een blijvende inzet voor eerlijke handel

De Faire Gemeente-campagne blijft een motor voor verandering. Door lokale acties, zoals samenwerkingen met scholen en handelaars, draagt ze bij aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties. Van de witloofboer in Vlaanderen tot de koffieboer in Latijns-Amerika: eerlijke handel verbindt. Ondanks de uitdagingen in sommige gemeenten, toont het engagement van 167 Fiere Faire Gemeenten dat Vlaanderen klaar is om een eerlijke toekomst te bouwen.