Bombardementen in Kamanyola veroorzaken zware humanitaire gevolgen in Zuid-Kivu
16 januari 2026
Recente gewapende geweldplegingen en bombardementen hebben de burgerbevolking in Kamanyola en omliggende gebieden in de provincie Zuid-Kivu in de Democratische Republiek Congo hard getroffen. Deze incidenten, die plaatsvonden in een regio met een lange geschiedenis van conflicten, hebben geleid tot aanzienlijke verliezen onder burgers en een verslechtering van de leefomstandigheden. Een onafhankelijke humanitaire onderzoekscommissie heeft de feiten gedocumenteerd om de impact te beoordelen en aanbevelingen te formuleren voor bescherming en bijstand.
De onderstaande video is de eerste video in een reeks van 15 video’s die je kan vinden op https://www.facebook.com/vermaut.andy
Context van de gebeurtenissen
De geweldplegingen hebben plaatsgevonden in de vlaktes van Ruzizi, Katogota, Luvungi, Uvira en delen van de hoogvlakten van Minembwe. Burgers hebben te maken gekregen met directe aanvallen die in strijd zijn met internationale humanitaire normen. Dit heeft geleid tot doden en gewonden onder de bevolking, evenals schade aan woningen, scholen, gezondheidsvoorzieningen en andere basisinfrastructuur. De bestaande medische diensten bleken ontoereikend voor de toevloed aan slachtoffers, wat extra risico’s op complicaties met zich meebracht. Veel inwoners moesten hun huizen verlaten onder moeilijke omstandigheden, wat resulteerde in interne ontheemding en grensoverschrijdende vlucht naar buurlanden zoals Rwanda. Vrouwen, kinderen en ouderen ondervonden de grootste last, met onderbrekingen in onderwijs en toegang tot voeding en zorg. Daarnaast ontstonden psychologische effecten zoals aanhoudende angst en onzekerheid, zonder voldoende ondersteuning voor mentale gezondheid.
Doelstellingen van het onderzoek
De missie richtte zich op het vastleggen van de feiten en hun humanitaire gevolgen voor burgers. Onderzoekers evalueerden dringende behoeften op het gebied van bescherming en bijstand. Ze streefden naar vaststelling van verantwoordelijkheden volgens internationale standaarden. Verder formuleerden ze aanbevelingen om toekomstige schendingen te voorkomen. Dit werk kaderde in een bredere inspanning om schendingen door coalities van de Forces Armées de la République Démocratique du Congo, Wazalendo-milities, Forces Démocratiques de Libération du Rwanda en Forces de Défense Nationale du Burundi te documenteren. Het doel was om betrouwbare informatie te verschaffen aan nationale en internationale instanties, die vaak ontoereikend werd gerapporteerd door de Congolese overheid en sommige humanitaire organisaties.
Methodologische benadering
Het onderzoek omvatte individuele en groepsinterviews met vluchtelingen in Nyarushishi, getroffen inwoners, lokale autoriteiten, gemeenschapsleiders en humanitaire actoren. Focusgroepen en huishoudenenquêtes werden uitgevoerd, naast directe observaties op het terrein. Visuele en documentaire gegevens werden verzameld, met kruisverificatie van bronnen zoals slachtoffers, getuigen, gezondheidsdiensten en traditionele autoriteiten. Vragenlijsten behandelden algemene informatie, de context van bombardementen, burgerimpact, infrastructuurschade, toegang tot hulp, veiligheid en getuigenissen met toestemming. Onderzoekers handelden met respect, vermeden gevoelige details en prioriteerden veiligheid van betrokkenen. Dit zorgde voor betrouwbare en coherente gegevens.
Getroffen gebieden en bevolkingsgroepen
De missie bestreek direct getroffen locaties, ontheemdingsgebieden en vluchtplaatsen. Focus lag op Kamanyola in het territorium Walungu, de Ruzizi-vlakte, Katogota, Luvungi, Kiliba, Uvira en nabije hoogvlakten van Minembwe. Deze keuze baseerde op de omvang van de schade en gemelde schendingen. Prioriteit ging naar kwetsbare burgers, inclusief vluchtelingen in Nyarushishi in het Rusizi-district in West-Rwanda, die geweld ontvluchtten met verlies van bezittingen en familiebanden. Burgers in Kamanyola ondervonden bombardementen, vernietiging en aanhoudende onveiligheid. Banyamulenge en Barundi in Uvira en Minembwe werden blootgesteld aan gerichte geweld, ontheemding en stigmatisering.
Verwachte uitkomsten
De bevindingen bieden een feitelijke basis voor besluitvorming door humanitaire actoren, lokale overheden en partners. Ze ondersteunen aangepaste respons op geweld, rekening houdend met lokale conflictdynamieken en specifieke kwetsbaarheden. Resultaten dienen voor pleidooi en juridische stappen op nationaal en internationaal niveau, om directe uitvoerders, planners en medeplichtigen verantwoordelijk te stellen.
Duur en samenstelling van het team
De missie vond plaats van maandag 9 december 2025 tot zondag 15 december 2025. Het team bestond uit Jean Paul Ngahangondi van de Convention pour le Respect des Droits Humains, Pitchou Roland Shomongo Mbey van Action pour les Droits Humains en Diaspora Plurielle Congolaise, en Moïse Komayombi als onafhankelijke journalist en reporter. Het onderzoek resulteert in een onafhankelijk humanitair rapport, een samenvattende nota voor pleidooi, operationele aanbevelingen en audiovisueel materiaal.
Verzamelde getuigenissen
Van maandag 9 december 2025 tot zondag 15 december 2025 onderzocht het team mogelijke schendingen van mensenrechten in Zuid-Kivu, met focus op bombardementen en exactions tegen burgers in territoria Walungu, Uvira en delen van Minembwe. Getuigenissen van Banyamulenge en Barundi leiders en slachtoffers wijzen op gerichte acties door coalities van Forces Armées de la République Démocratique du Congo, Wazalendo en bondgenoten, gebaseerd op vermeende vreemde afkomst. Slachtoffers ervaren discriminatie zonder bescherming van de Congolese staat of internationale gemeenschap. Leiders benadrukken dat aantijgingen van samenwerking met gewapende groepen de gerichte natuur versterken en pleiten voor onafhankelijke documentatie voor burgerbescherming en verantwoording.
Getuigenissen uit Nyarushishi-vluchtelingenkamp
Op donderdag 11 december 2025 bezocht het team het Nyarushishi-kamp in Rusizi-district, West-Rwanda, met 1073 Congolese vluchtelingen die bombardementen in Kamanyola ontvluchtten tussen maandag 2 december 2025 en donderdag 5 december 2025. Vluchtelingen meldden weigering aan de Burundese grens, waarna Rwanda toegang verleende met voorzieningen in veiligheid, huisvesting, voedsel en zorg. Ze beschreven gerichte bombardementen in Kamanyola van maandag 2 december 2025 tot donderdag 5 december 2025, afkomstig uit Burundese locaties zoals Rugombo, Katoki, Binyange en Rukama, en Congolese posities in Luvungi. Betrokken krachten omvatten Forces Armées de la République Démocratique du Congo, Wazalendo-milities, Forces Démocratiques de Libération du Rwanda en Forces de Défense Nationale du Burundi. Getuigen stemden in met openbare verklaringen en riepen op tot een internationaal onderzoek door het Internationaal Strafhof.
Voortzetting van het onderzoek
Onderzoek omvat analyse van foto’s, video’s, verhalen en materiële elementen voor het finale rapport. Dit richt zich op documentatie van schendingen, kruisverificatie, extra bewijs, vaststelling van verantwoordelijkheden en voorbereiding van pleidooi.
Specifieke getuigenis
Muharabu Mupéda Chance uit Rugengi rapporteerde een incident in het Rugengi-kwartier in Kamanyola op maandag 2 december 2025.
Bronnen:
Rapport V9_260102_064953.pdf
Convention pour le Respect des Droits Humains (CRDH)
Action pour les Droits Humains (APDH)
Diaspora Plurielle Congolaise (DPC)
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
