Europese mamansolo-top zet werelddag voor alleenstaande ouders op internationale agenda

Amina Nsenga Lutumba Ndoy, voorzitster en oprichtster van Mamans Soloeotop ASBL, nam het initiatief voor de internationale virtuele technische dag in januari 2026.

17 februari 2026

In januari 2026 is binnen het Sommet Europe de la Maman Solo een internationale virtuele werkdag gehouden met vertegenwoordigers uit Frankrijk, België, Zwitserland, Côte d’Ivoire, Senegal, de Democratische Republiek Congo en Kameroen. Het doel was de gezamenlijke uitwerking van een Europees technisch document dat moet dienen als fundament voor een pleidooi bij internationale instanties, waaronder de Verenigde Naties en de Europese Unie, om te komen tot een Journée Mondiale du Parent Solo. De bijeenkomst wordt gedragen door Amina Nsenga Lutumba Ndoy, voorzitster en oprichtster van Mamans Soloeotop ASBL, die ook aan de basis ligt van de Journée Mondiale du Parent Solo, het Sommet de la Maman Solo en de Nsenga Ndoye Aït-Baala Awards.

Van werkdag naar internationaal pleidooi

De virtuele werkdag kadert in een traject dat op Europees en internationaal niveau de erkenning van rechten en noden van alleenstaande ouders wil versterken. Daarbij wordt expliciet gewerkt met een netwerkstructuur waarin naast het Réseau #Soloetop ook vertegenwoordigers uit het middenveld betrokken worden. In de communicatie rond het traject wordt bovendien verwezen naar een Afrikaanse en Europese verankering van de Journée Mondiale du Parent Solo, met als Europese meter Madame la Députée Latifa Aït-Baala, vertegenwoordigd door Madame Henriette Ngnobia Ngapmou, en als Afrikaanse meter Madame la Ministre Ngoné Ndoye. Madame la Ministre Ngoné Ndoye wordt vermeld als voorzitster van FEMIDEC, voluit Femmes, Enfants, Migrations et Développement Communautaire, in Senegal, en als ankerpunt van Mamans Soloeotop in Senegal. In België wordt zij vertegenwoordigd door Amina Lutumba Ndoy.

Het initiatief benoemt tegelijk een bredere kring van betrokkenen die meewerken aan de opbouw van het dossier en aan de internationale positionering ervan. Zo wordt het Conseil des Sages Mamans Soloeotop genoemd, met Madame Sissi en Madame Binya Thérèse Epse Ngapmou, naast verschillende referentiepersonen en vertegenwoordigers per land.

Een nieuwe definitie die ook verborgen draaglast meeneemt

Een centraal resultaat van de virtuele werkdag is de aanvaarding van een nieuwe, inclusieve definitie van monoparentaliteit. Die definitie is voorgesteld door Véronique Obe, verbonden aan de Fédération syndicale des familles monoparentales in Frankrijk, een organisatie die in de tekst wordt omschreven als 60 jaar actief. De initiatiefnemers stellen dat de gangbare definities, die sterk vertrekken vanuit het criterium van woonplaats, ouders uitsluiten die in co-ouderschap leven of die binnen een relatie in de praktijk alleen de opvoedkundige, materiële en affectieve verantwoordelijkheid dragen.

In de aangenomen omschrijving gaat het om een persoon die fiscaal alleenstaand is of is geweest en die de verantwoordelijkheid voor de opvoeding, de materiële zorg en de affectieve ondersteuning van één of meerdere kinderen opneemt, voltijds of deeltijds, met de bijhorende plichten rond ouderlijk gezag. In die benadering worden onder meer co-ouderschap, een vorm van “psychologische monoparentaliteit” binnen een koppel, en ouders van kinderen in een handicapsituatie expliciet meegenomen.

Signalen over rechten en dagelijkse druk op drie continenten

De deelnemers brengen een reeks problemen samen die volgens hen terugkeren in verschillende landen, ondanks uiteenlopende wettelijke en culturele contexten. In de tekst wordt verwezen naar controle coercitif na een scheiding, met elementen zoals systematische juridische druk, het omleiden van middelen en administratieve blokkering. In België wordt daarbij specifiek verwezen naar een petitie van Hawa Cisse, omschreven als verpleegkundige anesthesist, die inzet op erkenning van controle coercitif en mikt op 25.000 handtekeningen; de petitie is volgens de tekst aanvaard door de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

Daarnaast wordt melding gemaakt van procedures die langdurig kunnen aanslepen, met hoge kosten en met advocaten die volgens het document niet altijd voldoende vertrouwd zijn met de realiteit van eenoudergezinnen. Ook de psychologische druk komt aan bod: de angst om de zorg voor kinderen te verliezen kan ouders ertoe brengen uitputting te verbergen voor sociale diensten, wat volgens het traject isolement en psychische nood verdiept.

Voor Senegal wordt een specifiek juridisch knelpunt aangehaald: het begrip “puissance paternelle”, dat volgens de tekst in het burgerlijk wetboek staat en nog steeds een vaderlijke toestemming kan opleggen voor reizen, zelfs wanneer de moeder exclusieve voogdij heeft. Het document vermeldt dat de Association des femmes juristes du Sénégal pleit voor vervanging door een systeem van gedeeld ouderlijk gezag.

Moeders met een kind met handicap als speerpunt

Het Sommet Europe de la Maman Solo zet ook sterk in op de situatie van moeders die alleen instaan voor een kind met een handicap. In de tekst staat dat, op basis van getuigenissen van deelnemende zorgprofessionals, ruim 90% van de gezinnen met een kind in een handicapsituatie monoparentaal wordt, omdat vaders die last niet zouden dragen. De communicatie verwijst in dat verband naar bijdragen van Sylvie Garcia, aangeduid als Marraine Internationale pour le Bien-Être des Personnes Autistes in Frankrijk, Hawa Cisse en Madame Sissi, die samen een beeld schetsen van structurele tekorten en zware dagelijkse zorg.

Voor België worden wachttijden genoemd voor toegang tot gespecialiseerde centra die kunnen oplopen tot 7 tot 10 jaar. In dezelfde lijn wordt gesteld dat de onregelmatigheid van aangepast schoolvervoer de arbeidsdeelname van moeders rechtstreeks kan ondergraven, waardoor sommigen hun beroepsactiviteit moeten stopzetten om tekorten op te vangen. Ook de toepassing van co-ouderschap bij kinderen met een handicap wordt aangehaald als risico: volgens de tekst kan dit regressies, mutisme of ernstige crisissen veroorzaken, terwijl rechtbanken die regeling toch kunnen opleggen zonder voldoende rekening te houden met medische realiteiten.

Het document verbindt die zorgsituatie aan twee bijkomende drukpunten. Enerzijds is er de financiële kwetsbaarheid die ontstaat wanneer stoppen met werken noodzakelijk wordt om zorg op te nemen, zonder dat er voldoende compensatie is. Anderzijds zijn er administratieve trajecten die als uitputtend worden omschreven, met MDPH-dossiers die lang, herhalend en zwaar kunnen zijn, bovenop een mentale belasting die al groot is.

Aanbevelingen die richting wetgeving en beleid sturen

Het traject formuleert een reeks aanbevelingen die bedoeld zijn voor internationale en nationale instellingen. Daarbij gaat het om het opnemen van de nieuwe definitie van monoparentaliteit in statistische en wettelijke kaders op nationaal en Europees niveau. Ook wordt gevraagd om controle coercitif na een scheiding in alle lidstaten te erkennen en er wetgeving tegenover te zetten.

Verder wordt gepleit voor een hertekening van ouderlijk gezag, zodat de toekenning ervan gekoppeld wordt aan reële betrokkenheid en zodat misbruik van toestemmingen kan worden tegengegaan. Daarnaast schuift het initiatief de uitbouw naar voren van respijtvoorzieningen voor ouders, waaronder huizen van relais met permanente toegankelijkheid, zonder risico op uithuisplaatsing. Tot slot wordt gepleit voor eenvoudigere toegang tot sociale en administratieve steun voor alleenstaande ouders en voor de instelling van een Journée Mondiale du Parent Solo om de realiteit van miljoenen gezinnen zichtbaarder te maken.

Kalender tot Abidjan en rol van partners

Het netwerk koppelt de aanbevelingen aan een internationale kalender. In februari 2026 staat een online sessie gepland rond professionele inschakeling. Op vrijdag 18 april 2026 volgt een internationaal eindsummit, eveneens online, met politici en media als beoogde gesprekspartners. In november 2026 is een internationale leadership-ontmoeting voorzien in Abidjan, Côte d’Ivoire.

Naast de kernrollen worden ook verschillende contact- en steunpunten genoemd. Olivia Barreau wordt vermeld als ambassadrice in Frankrijk, gekoppeld aan Moi & Mes Enfants. Macele Amoussa wordt genoemd als referentiepersoon voor Zwitserland en als vertegenwoordiger van Mamans Soloeotop Suisse ASBL. Madame Nabu Cissé wordt vermeld als referentiepersoon voor Senegal en als ambassadrice van de Journée Mondiale du Parent Solo. Maître Mira Nsimba Lutete wordt aangehaald als vertegenwoordiger voor de Democratische Republiek Congo binnen Mamans Soloeotop ASBL. Voor Côte d’Ivoire wordt Yolande Esther Lida-Koné genoemd en voor Kameroen Marie Joséphine Ngangmo, aangeduid als vertegenwoordigster van Mama #Soloetop.

Bij de middelen en ondersteuning worden het Réseau #Soloetop beschreven als een buddy-systeem dat moeders uit verschillende landen koppelt om isolement te doorbreken en ervaringen internationaal te delen. Ook NVO Consult van Madame Nathalie Van Opstal wordt genoemd, met haar rol als psychotherapeute en systeemspecialist en als partner van Mamans Soloeotop. Daarnaast wordt Kids Ride vermeld, gelinkt aan Fatima El Bouzakhi en omschreven als een dienst voor veilig kindertransport, met als extra detail dat zij laureaat is van de Prix de l’Entrepreneuriat Féminin 2024. Ten slotte wordt Association Simat Help in Zwitserland genoemd, met de domeinen santé, intégration, migration, assistance en développement.

Bronnen:
Mamans Soloeotop ASBL
Sommet Europe de la Maman Solo
Réseau #Soloetop
FEMIDEC (Femmes, Enfants, Migrations et Développement Communautaire)
NVO Consult
Kids Ride
Association Simat Help (Suisse)
Dossier Technique — Journée Technique Virtuelle, januari 2026

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)