Church of England onder vuur na omstreden besluit over Kairos II

15 juli 2026

Vanuit Brussel heeft de European Coalition for Israel op dinsdag 14 juli 2026 de Church of England opgeroepen afstand te nemen van Kairos II, een Palestijns-christelijk document dat Israël beschuldigt van genocide, apartheid en kolonialisme. De General Synod besloot op maandag 13 juli 2026 in York dat de kerk de tekst moet horen en bestuderen. Dat besluit was geen formele aanvaarding van alle bewoordingen, maar ECI vreest dat de kerk er toch gezag aan verleent en daarmee schadelijke aantijgingen tegen Israël en Joden legitimeert.

Synode kiest voor horen en bestuderen

De definitieve motie van de General Synod spreekt over het horen van Kairos II als een uitdrukking van Palestijns-christelijke ervaringen en over verdere bestudering binnen de Church of England. De oorspronkelijke formulering om de documenten te ontvangen werd tijdens de behandeling gewijzigd. Ook werd blijvende dialoog met Joodse en islamitische stemmen opgenomen. De synode onderschreef de beschuldigingen van genocide en apartheid dus niet als kerkelijke leer. De European Coalition for Israel vindt die afbakening onvoldoende en stelt dat opname in een officiële motie de omstreden tekst toch extra legitimiteit geeft. De kritiek kwam er na waarschuwingen van de Britse opperrabbijn Sir Ephraim Mirvis, voormalig aartsbisschop van Canterbury Lord Carey en andere Anglicaanse stemmen. Mirvis waarschuwde dat Kairos II de zorgvuldig opgebouwde relaties tussen Joden en christenen kan schaden. Na de stemming noemde hij het besluit beschamend en stelde hij dat Kairos II de zaak van de vrede schaadt. Dame Sarah Mullally, sinds maart 2026 aartsbisschop van Canterbury, sprak zich tijdens het synodeberaad uit voor betrokkenheid bij de Palestijns-christelijke documenten.

Waarom Kairos II zoveel weerstand oproept

Kairos II draagt officieel de titel A Moment of Truth: Faith in a Time of Genocide. De Palestinian Christian Ecumenical Initiative stelde de tekst op en lanceerde hem op 14 november 2025 in Bethlehem. Global Kairos for Justice gaf er zonder voorbehoud steun aan. Het uitvoerend comité van de Wereldraad van Kerken verwees er in november 2025 instemmend naar, terwijl het centraal comité van die organisatie in juni 2025 pleitte voor gerichte sancties, desinvestering en wapenembargo’s tegen Israël. De tekst noemt Israël een koloniale, door kolonisten gevormde en uitsluitende staat. Palestijnen worden omschreven als de inheemse bevolking van het gebied. De auteurs verwerpen de omschrijving van de situatie als een conflict en spreken over kolonialisme en apartheid. Ze bekritiseren de Abraham-akkoorden en roepen kerken op onderscheid te maken tussen gesprek met Joden en gesprek met zionisten. Kerken worden gevraagd dialoog te boycotten met zionistische stemmen die volgens de auteurs bezetting, apartheid en genocide steunen. Daarnaast vraagt Kairos II om internationale isolatie van Israël, sancties, boycots en een verbod op wapenuitvoer. Over de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023 erkent de tekst dat verwijzing naar de historische context het doden of gevangennemen van burgers en oorlogsmisdaden niet rechtvaardigt. Tegelijk verwerpt Kairos II Israëls beroep op zelfverdediging en stelt het de vraag hoe een kolonisator zich kan verdedigen tegen mensen die door hem zijn gekoloniseerd en van hun grond zijn verdreven. Die redenering is een van de punten waarop Joodse leiders en ECI zware kritiek uiten.

ECI spreekt van moderne bloedsprookjes

ECI-oprichter Tomas Sandell noemt Kairos II een hedendaagse variant van oude christelijke beschuldigingen tegen Joden. Hij stelt dat de tekst de legitimiteit van de staat Israël in twijfel trekt, ondanks de ruim drieduizend jaar oude band van het Joodse volk met het land en de internationale erkenning die volgens hem teruggaat tot de conferentie van San Remo in 1920. Sandell vindt het historisch wrang dat Israël, dat volgens hem Joden beschermt waar de internationale instellingen en kerken tijdens de Holocaust faalden, nu zelf van genocide wordt beschuldigd. Hij vergelijkt de functie van Kairos II met die van De protocollen van de wijzen van Sion, omdat de tekst volgens hem oude denkbeelden over Joodse samenzwering en schuld in een nieuwe vorm bruikbaar maakt. Dat is een beoordeling van ECI; Kairos II zelf veroordeelt antisemitisme en racisme, maar verwerpt volgens de eigen tekst het gelijkstellen van antizionisme en antisemitisme.

Waarschuwing tegen groeiend antisemitisme

ECI spreekt over de zwaarste golf van antisemitisme in Groot-Brittannië in recente herinnering. De organisatie legt een verband met islamistische extremisten en radicaal-linkse activisten. ECI noemt die samenwerking een rood-groene alliantie en verwijst naar de Wereldconferentie tegen Racisme in Durban, Zuid-Afrika, in september 2001. Die bijeenkomst wordt door ECI gezien als het beginpunt van een internationale campagne om Israël via beschuldigingen van apartheid en genocide, juridische procedures en boycotacties te isoleren. De eerste Kairos-tekst uit 2009 zou die benadering daarna binnen christelijke kringen hebben verspreid. De wortels van de European Coalition for Israel liggen volgens de organisatie in dezelfde periode. Het proces dat tot haar oprichting leidde, begon in september 2001. De coalitie werd in 2003 officieel gelanceerd in het Europees Parlement in Brussel en richt zich sindsdien op de bestrijding van antisemitisme, met bijzondere aandacht voor christelijke vormen ervan. ECI rekent vanaf het voorbereidende proces op 25 jaar inzet voor samenleven en kritische zelfbeoordeling.

Eerdere waarschuwing van Justin Welby

Tijdens een ECI-symposium in Berlijn in 2022, tachtig jaar na de Wannseeconferentie, waarschuwde toenmalig aartsbisschop van Canterbury Justin Welby voor een nieuwe uitbarsting van antisemitisme. Vier jaar later steunde zijn opvolger Sarah Mullally een synodemotie die betrokkenheid bij Kairos II mogelijk maakt, ondanks de bezwaren van de opperrabbijn en andere Joodse vertegenwoordigers. ECI wijst ook op een bijeenkomst bij de Verenigde Naties in Genève in februari 2026, georganiseerd samen met het World Jewish Congress. Sandell riep geloofsleiders daar op eerst kritisch naar hun eigen religieuze tradities te kijken in plaats van alleen anderen te beschuldigen. Voor ECI betekent die houding dat christelijke instellingen zich duidelijk moeten uitspreken tegen passages die de Joodse geschiedenis in het land Israël ontkennen of ondergraven.

Excuses uit 2022 opnieuw ter discussie

De Church of England bood in 2022 excuses aan voor bijna duizend jaar christelijk antisemitisme. Sandell vindt dat die excuses hun betekenis verliezen wanneer de kerk een tekst een officieel platform geeft die volgens ECI oude vooroordelen in hedendaagse politieke taal verpakt. Zijn oproep is daarom ondubbelzinnig: de kerk moet de antisemitische elementen die ECI in Kairos II ziet afwijzen, ook wanneer zij Palestijns-christelijke stemmen wil horen.

Bronnen:
European Coalition for Israel, persbericht van 15 juli 2026, door de gebruiker aangeleverd; redactionele instructies
Church of England, officiële toelichting bij de gewijzigde synodemotie over Kairos Palestine
Church of England, GS 2451B Secretary General – Kairos Palestine
Kairos Palestine, A Moment of Truth: Faith in a Time of Genocide
Global Kairos for Justice, reactie op Kairos II van 15 november 2025
World Council of Churches, verklaringen van november 2025 en juni 2025
Publieke reactie van Chief Rabbi Sir Ephraim Mirvis
Church of England, installatie van Sarah Mullally als 106de aartsbisschop van Canterbury
Diocese of Oxford, herdenkingsdienst en schuldbekentenis uit 2022

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)