Amerikaanse sancties richten zich op de regiekamers van terreurnetwerken

31 juli 2026

De Verenigde Staten hebben op donderdag 23 juli 2026, in Washington, nieuwe sancties opgelegd aan Mahmoud al-Abyari, drie andere personen en drie entiteiten die door de Amerikaanse autoriteiten worden beschuldigd van materiële steun aan Hamas. Mahmoud al-Abyari is een hooggeplaatste Egyptische leider van de Moslimbroederschap die in het Verenigd Koninkrijk verblijft. De maatregel richt zich niet uitsluitend op afzonderlijke personen of organisaties, maar op de relaties tussen leiding, fondsenwerving en financiële tussenpersonen in verschillende landen.

Een gelaagde financiële structuur

Mahmoud al-Abyari wordt door de Amerikaanse autoriteiten aangeduid als secretaris-generaal van de Moslimbroederschap. Mahmoud al-Abyari zou steun hebben verleend aan de fondsenwerving voor twee organisaties die al eerder onder Amerikaanse sancties waren geplaatst wegens vermeende banden met Hamas. Daarnaast werden twee fondsenwervende liefdadigheidsorganisaties en een in Turkije gevestigde onderneming geviseerd. Die onderneming zou honderdduizenden dollars voor Hamas hebben overgemaakt en diensten voor ondergronds bankieren hebben geleverd via klassieke valuta en cryptovaluta. De Amerikaanse autoriteiten beschrijven daarbij een gelaagde werkwijze waarbij gelieerde organisaties, liefdadigheidsstructuren en informele financiële kanalen worden gebruikt om geld over landsgrenzen te verplaatsen en de herkomst ervan moeilijker traceerbaar te maken.

Leiding en geldstromen komen samen

De betekenis van de sancties ligt vooral in de wijze waarop verschillende onderdelen van een netwerk elkaar ondersteunen. Een leidinggevende kan zich in het ene land bevinden, terwijl fondsen elders worden ingezameld en financiële diensten vanuit een derde land worden geleverd. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent stelde dat de regering personen en organisaties zal blijven aanpakken die Hamas via liefdadigheidsinstellingen, ondernemingen of ondergrondse financiële kanalen ondersteunen. Daarmee verschuift de aandacht van afzonderlijke afdelingen naar de onderlinge relaties die het netwerk operationeel houden.

Terrorismefinanciering raakt verder verspreid

De Financial Action Task Force stelde in een analyse uit 2025 vast dat terrorismefinanciering steeds vaker verspreid is over regionale financiële knooppunten, informele betalingssystemen en cellen die zichzelf financieren. Traditionele fondsenwerving blijft bestaan, maar krijgt digitale betaalmiddelen, ondernemingsactiviteiten en lokale inkomstenbronnen naast zich. Voor overheden betekent dit dat er niet altijd één hoofdkwartier of één centrale kas bestaat die kan worden uitgeschakeld. De kern kan bestaan uit een leidinggevende in het Verenigd Koninkrijk, een liefdadigheidsorganisatie in een ander land, een financiële tussenpersoon in Turkije en vertrouwensrelaties die het geheel bijeenhouden.

Financiële meldingen maken patronen zichtbaar

Jennifer Shasky Calvery, voormalig directeur van het Amerikaanse Financial Crimes Enforcement Network, wees eerder op het belang van meldingen door financiële instellingen. Zulke gegevens kunnen autoriteiten helpen om personen en entiteiten die op het eerste gezicht los van elkaar staan toch binnen hetzelfde financiële patroon te plaatsen. Die informatie hielp Amerikaanse diensten ook bij het identificeren van terreurondersteuners en buitenlandse financiële netwerken. Waarnemers zien hierin een aanpak waarbij leiding, financiering en praktische uitvoering als onderdelen van één netwerk worden onderzocht, in plaats van als losstaande afdelingen.

Sancties worden sneller ingezet

Voormalig Amerikaans ministeriefunctionaris Alex Zerden omschreef financiële sancties als een beleidsmiddel dat steeds eerder wordt ingezet. Tegelijk waarschuwde Alex Zerden dat de analytische opdracht van de Amerikaanse diensten voor terrorismebestrijding en financiële inlichtingen sterk is gegroeid tegenover de tijd na de aanslagen van 11 september 2001. De betrokken diensten moeten niet alleen geldstromen traceren, maar ook eigendomsstructuren, informele tussenpersonen, digitale betaalmiddelen en internationale zakelijke relaties in kaart brengen. Dat vraagt om permanente gegevensuitwisseling en toereikende gespecialiseerde capaciteit.

Nationale wetgeving bepaalt de reikwijdte

De uitwerking van Amerikaanse sancties reikt tot buiten de Verenigde Staten, maar hun praktische werking hangt af van banken, toezichthouders en inlichtingendiensten in andere landen. Overheden staan daardoor onder druk om hun financiële controle, wetgeving en informatie-uitwisseling aan te passen. Kenia wijzigde in 2025 zijn Prevention of Terrorism Act en zijn Proceeds of Crime and Anti-Money Laundering Act. De aangepaste regels erkennen financiële activiteiten via zowel formele als informele kanalen. Dergelijke nationale kaders zijn nodig wanneer buitenlandse instellingen dezelfde financiële relaties moeten herkennen en maatregelen moeten nemen.

Netwerken zoeken nieuwe tussenpersonen

Een Amerikaanse aanwijzing kan de toegang tot het Amerikaanse financiële stelsel blokkeren, maar een netwerk kan proberen een gesanctioneerde tussenpersoon te vervangen, geld via andere routes te sturen of een nieuwe organisatie op te richten. Daarom richt de strategie zich niet alleen op het toevoegen van namen aan sanctielijsten. Autoriteiten proberen ook te begrijpen welke relaties het mogelijk maken dat financiële en organisatorische activiteiten doorgaan nadat een persoon of entiteit is getroffen. De regiekamer is in deze benadering geen fysieke ruimte, maar een verspreid stelsel van leiding, geld, tussenpersonen en vertrouwensbanden.

Bronnen:

Younas Khan – India Television Free Press Journal, “Sanctions Shift Focus To The Transnational Terror ‘Control Rooms’”, 31 juli 2026
United States Department of the Treasury, “Treasury Disrupts Muslim Brotherhood and Hamas Financial Networks”, 23 juli 2026
Financial Action Task Force, “Comprehensive Update on Terrorist Financing Risks”, 8 juli 2025
Financial Crimes Enforcement Network, toespraak van Jennifer Shasky Calvery, 30 april 2015
Center for a New American Security, “Rethinking Treasury’s Terrorism and Financial Intelligence Office”, 30 juni 2026
Kenya Law, Prevention of Terrorism Act, versie gewijzigd op 20 juni 2025

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)