Oekraïne voert in veertig dagen minstens honderd aanvallen uit op Russische oorlogslogistiek
Een gecoördineerde campagne tegen het Russische oorlogsapparaat
De Oekraïense Veiligheidsdienst SBU heeft sinds 26 juni 2026 volgens eigen cijfers minstens honderd succesvolle aanvallen uitgevoerd op strategische doelwitten in Rusland en in de door Rusland bezette gebieden. Het Institute for the Study of War beschouwt deze operaties niet als een reeks losstaande incidenten, maar als een brede campagne waarmee Oekraïne verschillende onderdelen van het Russische oorlogsapparaat tegelijk onder druk probeert te zetten. De doelwitten omvatten ondernemingen uit de Russische defensie-industrie, militaire vliegvelden, luchtverdedigingssystemen, commandoposten, oorlogsschepen, olietankers, raffinaderijen en transportverbindingen. Door militaire productie, energievoorziening, logistiek en luchtmachtcapaciteit gelijktijdig aan te vallen, probeert Oekraïne de kosten van de oorlog voor de Russische leiding structureel te verhogen.
Vliegvelden en militaire toestellen getroffen
De Oekraïense Veiligheidsdienst SBU meldde aanvallen op de vliegtuigfabriek in Yevpatoria en op de vliegvelden van Saky, Hvardiiske, Belbek en Baherove op het bezette schiereiland de Krim. Ook de luchtmachtbasis Engels in de Russische oblast Saratov en de luchtmachtbasis Khanskaya in de republiek Adygea werden volgens de Oekraïense Veiligheidsdienst SBU getroffen. Bij deze operaties zouden een strategische bommenwerper van het type Tu-95MS, twee gevechtsvliegtuigen van het type Su-35 en twee trainings- en lichte gevechtsvliegtuigen van het type L-39 zijn vernietigd. Dergelijke verliezen zijn militair belangrijk omdat strategische bommenwerpers en moderne gevechtsvliegtuigen niet snel kunnen worden vervangen. De vernietiging van vliegtuigen op de grond verplicht Rusland bovendien om toestellen verder van Oekraïne te stationeren, bijkomende bescherming te organiseren en luchtverdedigingssystemen te verspreiden over een groter grondgebied.
Aanvallen op olie, scheepvaart en transport
De Oekraïense Veiligheidsdienst SBU zegt tijdens de campagne veertien Russische olieraffinaderijen en andere installaties uit de olie-industrie te hebben getroffen. Daarnaast zouden twee vrachtschepen en twee olietankers uit de Russische schaduwvloot zijn geraakt. Die schaduwvloot bestaat uit schepen waarmee Rusland olie blijft uitvoeren en internationale sancties probeert te omzeilen. Volgens de bredere inventaris van het Institute for the Study of War beperkten de Oekraïense operaties zich niet tot de acties van de Oekraïense Veiligheidsdienst SBU. Oekraïense eenheden zouden sinds 18 juli ook minstens negentien opslagplaatsen van het Russische handels- en distributiebedrijf Wildberries hebben aangevallen. Daarnaast zouden Oekraïense strijdkrachten ongeveer tweehonderd aanvallen hebben uitgevoerd op Russische vrachtschepen en olietankers in de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Minstens vierentwintig olie- en brandstofinstallaties zouden eveneens zijn geraakt.
Russische raffinagecapaciteit onder zware druk
Volgens gegevens die door Bloomberg werden aangehaald, daalde de Russische verwerking van ruwe olie in juli 2026 tot gemiddeld 3,6 miljoen vaten per dag. Dat cijfer zou ongeveer een derde onder het gebruikelijke seizoensniveau liggen en het laagste verwerkingsniveau sinds mei 2002 vormen. Rusland beschikt nog steeds over grote hoeveelheden ruwe olie, maar kan een aanzienlijk deel daarvan tijdelijk niet zelf verwerken tot benzine, diesel, kerosine en andere geraffineerde producten. Daardoor wordt Rusland gedwongen grotere hoeveelheden ruwe olie rechtstreeks uit te voeren. Die verschuiving verlaagt de toegevoegde waarde van de export en vergroot de afhankelijkheid van buitenlandse kopers, havens, verzekeraars en transportnetwerken.
Verzekeraars trekken zich terug uit de Zwarte Zee
De Russische zakenkrant RBK meldde dat Russische verzekeringsmaatschappijen vrijwel gestopt zijn met het verzekeren van vrachtschepen tegen militaire risico’s en terreurrisico’s in de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Die ontwikkeling volgde op een navigatiewaarschuwing van het Russische ministerie van Defensie en op de stijging van het aantal Oekraïense aanvallen tegen schepen. Buitenlandse verzekeraars zouden hun premies voor oorlogsrisico’s in hetzelfde gebied hebben verhoogd. Daardoor stijgen de kosten van elke Russische zeereis, ook wanneer een schip uiteindelijk niet wordt aangevallen. De impact van de Oekraïense campagne bestaat dus niet uitsluitend uit de rechtstreekse schade aan schepen of installaties. Ook verzekeringskosten, veiligheidsmaatregelen, omvaarroutes, vertragingen en de noodzaak om extra luchtverdediging in te zetten, leggen druk op de Russische economie.
Oorlog wordt voelbaarder in Russische steden
Aanvallen op distributiecentra zoals die van Wildberries hebben ook gevolgen voor Russische ondernemingen en consumenten. Het Kremlin heeft lange tijd geprobeerd de rechtstreekse gevolgen van de oorlog weg te houden uit grote Russische steden en uit het dagelijkse leven van de stedelijke middenklasse. Wanneer opslagplaatsen, logistieke centra, luchthavens of energie-installaties worden getroffen, wordt dat moeilijker. Leveringen lopen vertraging op, bedrijven verliezen voorraden, verzekeringskosten stijgen en consumenten worden geconfronteerd met verstoringen. Het Institute for the Study of War beoordeelt deze gevolgen als onderdeel van de Oekraïense poging om de Russische politieke en economische leiding te dwingen steeds grotere middelen te besteden aan de bescherming van het eigen grondgebied.
Russische luchtverdediging voor moeilijke keuzes
Rusland moet zijn luchtverdedigingssystemen verdelen over militaire vliegvelden, olieraffinaderijen, havens, commandoposten, industriële ondernemingen, transportknooppunten en grote steden. Elk extra doelwit dat bescherming nodig heeft, vermindert het aantal systemen dat elders kan worden ingezet. Oekraïne probeert volgens het Institute for the Study of War precies die spanning te vergroten. Wanneer Rusland luchtverdediging naar raffinaderijen of vliegvelden diep in het binnenland verplaatst, kunnen andere militaire locaties kwetsbaarder worden. Wanneer Rusland prioriteit geeft aan het front en aan bezette gebieden, blijven economische installaties in Rusland zelf blootgesteld.
Nieuwe operatie goedgekeurd
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verklaarde op 4 augustus 2026 dat Volodymyr Zelensky een nieuwe operatie van de Oekraïense Veiligheidsdienst SBU heeft goedgekeurd. Volodymyr Zelensky maakte niet bekend hoe lang de operatie zal duren, welke eenheden eraan deelnemen of welke doelwitten worden voorzien. De aankondiging suggereert wel dat Oekraïne de campagne tegen Russische militaire, logistieke en economische infrastructuur wil voortzetten. De huidige operaties tonen dat Oekraïne steeds meer gebruikmaakt van langeafstandsdrones, maritieme aanvalsmiddelen en clandestiene operaties om doelen ver achter het front te bereiken.
Gevechten en luchtaanvallen gaan onverminderd voort
Terwijl Oekraïne doelwitten in Rusland en op de Krim aanviel, lanceerde Rusland tijdens de nacht opnieuw een ballistische raket en ruim honderd langeafstandsdrones tegen Oekraïne. Het Institute for the Study of War meldde daarnaast een recente Oekraïense terreinwinst in de richting van Borova. Die lokale vooruitgang verandert het algemene frontbeeld niet onmiddellijk, maar toont dat Oekraïense strijdkrachten op bepaalde plaatsen nog steeds tegenaanvallen kunnen uitvoeren. De combinatie van aanvallen op het Russische achterland, lokale tegenaanvallen en de verdediging tegen grootschalige Russische drone- en raketaanvallen vormt de kern van de Oekraïense strategie.
Geen snelle beslissing, wel toenemende kosten
De campagne levert Oekraïne niet automatisch een snelle militaire overwinning op. Rusland beschikt nog steeds over grote industriële, menselijke en militaire reserves. De aanvallen kunnen de Russische productie en bevoorrading echter vertragen, de kosten verhogen en de Russische luchtverdediging over een enorm grondgebied verspreiden. Het centrale doel lijkt niet één beslissende aanval te zijn, maar een opeenstapeling van schade, vertragingen en economische verliezen. Daarmee probeert Oekraïne de overtuiging van de Russische president Vladimir Poetin te ondermijnen dat Rusland de oorlog onbeperkt kan voortzetten zonder ondraaglijke gevolgen voor het eigen militaire en economische systeem.
Auteur: Andy Vermaut
Bron: Institute for the Study of War, Russian Offensive Campaign Assessment, 4 augustus 2026, ontvangen via de ISW-mailing.
