Van Lusaka tot Antwerpen krijgt interreligieuze dialoog een praktische vorm

18 september 2026

Wat gebeurt er nadat vertegenwoordigers van verschillende religies rond dezelfde tafel hebben gezeten? Tijdens het HWPL World Youth Peace Program op vrijdag 18 september 2026 in Zuid-Korea kwamen voorbeelden uit Zambia en België aan bod die op die vraag een praktisch antwoord proberen te geven. In Zambia werd interreligieuze dialoog gekoppeld aan sport. In Antwerpen werd burgerdialoog georganiseerd aan KdG University. In Oudenaarde kwam ook Shiva Forum Europe ter sprake. De rode draad was dat gesprekken over religieuze en culturele verschillen volgens de deelnemers pas betekenis krijgen wanneer er daarna verder wordt gewerkt met jongeren, organisaties, onderwijsinstellingen en lokale actoren.

Zambia koppelt religieuze uitwisseling aan sport

De Zambiaanse deelnemers verwezen tijdens de rondetafel naar een interreligieuze sportdag die eerder in 2026 in Lusaka plaatsvond. Dat evenement kan onafhankelijk worden bevestigd. Op 6 juni 2026 organiseerde de Zambiaanse afdeling van Heavenly Culture, World Peace, Restoration of Light een Interfaith Sports Day op het terrein van Yotam Muleya Secondary School in Emmasdale, Lusaka. Ongeveer vijfhonderd mensen namen deel, onder wie jongeren, religieuze leiders, leerlingen, buurtbewoners en vertegenwoordigers van overheidsdiensten. De deelnemers werden voor de wedstrijden verdeeld in een blauw en een wit team zonder onderscheid naar religieuze achtergrond. Er waren onder andere estafettes, touwtrekken en voetbal.

De opzet was bewust anders dan die van een klassieke interreligieuze conferentie. Een eerdere bijeenkomst in april draaide voornamelijk om luisteren en gesprek. De sportdag moest deelnemers letterlijk samen laten handelen. Een estafette werd gebruikt als beeld voor het doorgeven van verantwoordelijkheid aan een volgende generatie, terwijl teamsport mensen die elkaar anders misschien uitsluitend als vertegenwoordiger van een religie zouden ontmoeten, in dezelfde ploeg of wedstrijd plaatste.

Overheidsdiensten sloten aan in Lusaka

Het Zambiaanse programma kreeg steun van verschillende publieke instellingen. Vertegenwoordigers van het Department of National Guidance and Religious Affairs onder het Office of the Vice President, het Ministry of Youth, Sport and Arts en de Drug Enforcement Commission namen deel. Dat is relevant omdat het initiatief daardoor niet beperkt bleef tot religieuze organisaties.

Tijdens het gesprek in Zuid-Korea herinnerden deelnemers zich vooral de informele kracht van zo’n aanpak. Een imam, pastor of andere religieuze leider stond er niet uitsluitend als spreker voor een zaal, maar nam deel aan dezelfde activiteiten als jongeren en andere inwoners. De afstand tussen religieuze titel en dagelijks contact werd daardoor kleiner.

Andrew Junior Mima ziet nood aan contact over grenzen heen

Andrew Junior Mima uit Zambia bracht in de internationale rondetafel verschillende sociale spanningen uit zijn land aan. Hij vertelde over tribalism, familieverwachtingen en de manier waarop jonge mensen nog altijd kunnen worden geconfronteerd met overtuigingen die hen voorschrijven met wie zij wel of niet zouden moeten trouwen.

Juist daarom kregen praktische ontmoetingen voor hem betekenis. Wanneer mensen elkaar alleen kennen via verhalen over een andere stam, religie of achtergrond, blijven stereotypen gemakkelijk overeind. Contact op een sportveld of tijdens een gedeelde activiteit kan die afstand verkleinen, al lost één evenement natuurlijk geen structurele problemen op.

Een tweede Zambiaanse deelnemer beschreef religieuze verschillen in zijn land doorgaans als vreedzaam. Hij vertelde dat het juist bijzonder kan zijn iemand van een minder bekende religie te ontmoeten en daar nieuwsgierig naar te zijn. Tegelijk waarschuwden meerdere Zambiaanse deelnemers voor het politieke gebruik van religieuze identiteit en tribalisme.

Belgisch voorbeeld brengt deelnemers terug naar Antwerpen

Vanuit België verwezen Andy Vermaut en Sarah Vermaut naar Peace Talk Europe in Antwerpen. Dat evenement vond op vrijdag 22 mei 2026 plaats aan KdG University en droeg de titel Building a Culture of Peace through Civic Dialogue. Heavenly Culture, World Peace, Restoration of Light en de International Peace Youth Group brachten er studenten, burgers en vertegenwoordigers uit verschillende maatschappelijke sectoren samen om culturele verschillen, discriminatie, sociale spanningen en vreedzame conflictoplossing te bespreken.

Tijdens de bijeenkomst in Zuid-Korea werd teruggeblikt op de opstelling in Antwerpen. Religieuze leiders zaten samen, studenten vormden eigen groepen en vertegenwoordigers van organisaties brachten hun perspectief binnen. De deelnemers werkten rond de vraag hoe problemen die in de samenleving werkelijk voorkomen zonder geweld kunnen worden besproken en aangepakt.

In het transcript worden ook Jerry en Anna genoemd in verband met het Antwerpse traject. Alleen hun voornamen zijn duidelijk hoorbaar in de opname. Omdat hun familienaam niet betrouwbaar uit het materiaal kan worden vastgesteld, wordt die hier niet aangevuld. Dat is een bewuste keuze: een kwaliteitsartikel moet een naam liever onvolledig maar correct weergeven dan een familienaam verzinnen.

Peace Talk Europe was geen geïsoleerde bijeenkomst

Peace Talk Europe kaderde in de dertiende jaarlijkse herdenking van de Declaration of World Peace en was opgevat als participatief forum. Er werd niet uitsluitend naar sprekers geluisterd. Kleine werksessies moesten deelnemers zelf laten spreken over ervaringen met culturele verschillen en discriminatie. Het initiatief was daarmee verwant aan de methode die tijdens het World Youth Peace Program in Zuid-Korea opnieuw werd gebruikt: eerst het probleem afbakenen, daarna persoonlijke ervaringen horen en vervolgens zoeken naar haalbare acties.

Voor Andy Vermaut was de Antwerpse bijeenkomst ook journalistiek relevant. Hij publiceerde er eerder over op indegazette.be. Tijdens het gesprek in Zuid-Korea werd dat artikel opnieuw getoond als voorbeeld van de manier waarop lokale dialoog via journalistiek een breder publiek kan bereiken.

Oudenaarde brengt Jimmy Coryn en Shiva Forum Europe in beeld

Een derde Belgisch voorbeeld bracht de groep naar Oudenaarde. In het mondelinge gesprek werd aanvankelijk een naam uitgesproken die door automatische transcriptie als “Jimmy Corin” verscheen. Controle van de organisatiegegevens maakt duidelijk dat het gaat om Jimmy Coryn. Hij is bestuurder van Shiva Forum Europe en wordt door de organisatie zelf vermeld als Executive Director en onder zijn religieuze naam Bhairavananda Saraswati Swami. Shiva Forum Europe is gevestigd in Oudenaarde.

De organisatie beheerde eerder Shiva Temple Belgium in Oudenaarde. Volgens de eigen website werd de oorspronkelijke tempellocatie vanaf 1 oktober 2024 gesloten en werd vanaf februari 2025 een kleinere versie geïntegreerd in de kantoren van Shiva Forum Europe, Sanatana Dharma Europe and Belgium aan de Nestor de Tièrestraat in Eine, Oudenaarde.

Bemiddeling krijgt praktische betekenis

Dat persoonlijke voorbeeld gaf het woord mediation een andere lading. Tijdens conferenties wordt bemiddeling vaak gekoppeld aan regeringen, diplomaten of gewapende conflicten. In Oudenaarde ging het volgens Vermaut om een organisatorisch meningsverschil. Toch bleef het mechanisme vergelijkbaar: partijen hadden verschillende informatie, verwachtingen en gevoelens over de gevolgde procedure, waarna persoonlijk contact nodig was om opnieuw werkbare relaties te creëren.

Die benadering sluit aan bij de manier waarop ook de DPCW tijdens het Zuid-Koreaanse programma werd behandeld. Artikelen 6 en 7 werden er gekoppeld aan conflictbemiddeling en vreedzame geschillenbeslechting. Artikelen 8 tot en met 10 werden vervolgens besproken als bepalingen waarin religie, burgerparticipatie en een duurzame vredescultuur een rol krijgen.

Jimmy Coryn werkt vanuit Sanatana Dharma

De rol van Jimmy Coryn is ook inhoudelijk relevant omdat Shiva Forum Europe Sanatana Dharma vertegenwoordigt binnen interreligieuze contacten. De organisatie omschrijft haar missie rond religieuze, culturele, spirituele en educatieve activiteiten zonder onderscheid naar kaste, overtuiging, huidskleur, nationaliteit, etniciteit, gender of religie. De organisatie gebruikt daarbij de Sanskrietgedachte “Vasudhaiva Kutumbakam”, doorgaans vertaald als het idee dat de wereld één familie is.

Tijdens het gesprek in Zuid-Korea werd Oudenaarde genoemd naast initiatieven in Zambia, Antwerpen en Den Haag. De geografische spreiding is opvallend, maar de werkvormen verschillen nog sterker: een tempelbezoek, burgerdialoog, religieuze ontmoeting, sportdag of vredesmars vragen elk om een andere manier van deelname.

Ook Den Haag en Oostende komen ter sprake

Andy Vermaut verwees verder naar vredeswandelingen, onder andere in Den Haag, en naar gelijkaardige activiteiten dichter bij zijn woonomgeving aan de Belgische kust. Zulke Peace Walks behoren al langer tot de publieke methodes waarmee HWPL en verwante jongereninitiatieven aandacht vragen voor vredeseducatie en burgerbetrokkenheid.

De deelnemers maakten daarbij duidelijk dat symbolische acties niet als eindpunt mogen worden gezien. Een wandeling of foto kan aandacht genereren, maar moet volgens hen worden gevolgd door opleiding, dialoog en concrete samenwerking wanneer men blijvende resultaten wil.

World Interfaith Harmony Week wordt als ander spoor genoemd

In het gesprek werd ook verwezen naar World Interfaith Harmony Week. Andy Vermaut vertelde dat hij eerder deelnam aan activiteiten waarbij minder bekende religieuze tradities eveneens aan bod kwamen. Daarbij werd onder andere Gabon genoemd. Het transcript bevat hier een fonetisch weergegeven naam van een religieuze traditie die onvoldoende betrouwbaar is om zonder aanvullende verificatie in correcte spelling te publiceren. Die term wordt daarom niet kunstmatig gereconstrueerd.

Jimmy Coryn werd eveneens genoemd in verband met religieuze uitwisseling. De controle van zijn naam is belangrijk omdat automatische transcriptie “Coryn” gemakkelijk omzet in “Corin”. In dit artikel wordt uitsluitend de onafhankelijk bevestigde schrijfwijze gebruikt.

Van praten naar een actieplan

Een terugkerend begrip in Antwerpen, Zambia en Zuid-Korea was het actieplan. Een gesprek over vrede kan waardevol zijn, maar de deelnemers werden voortdurend gevraagd wat zij daarna zelf zouden doen. In Zambia leidde een eerder dialoogprogramma tot een sportdag. In België werd gesproken over verdere Peace Talks en het betrekken van studenten en organisaties.

Tijdens het World Youth Peace Program kreeg iedere deelnemer uiteindelijk ook persoonlijke vragen. Wat is de eigen grootste kracht bij vredesopbouw? Hoe zal iemand reageren wanneer een conflict ontstaat? Welke mensen of netwerken kunnen helpen?

Andy Vermaut antwoordde dat zijn grote sociale-media- en journalistieke netwerk een belangrijke mogelijkheid biedt. Hij wees ook op zijn journalistieke stukken over vrede. Bij conflicten rond religie of haatspraak zei hij documentatie te verzamelen en actie te ondernemen wanneer zaken volgens hem ernstige vormen aannemen. Hij wil daarbij ook mensen in België en andere landen vinden die rond dezelfde onderwerpen werken.

Sarah Vermaut wil sociologie en internationaal recht binnenbrengen

Sarah Vermaut bracht tijdens de uitwisseling haar belangstelling voor sociologie en internationaal recht naar voren. Zij stelde voor later een afzonderlijke sessie te organiseren waarin kennis op die terreinen kan worden gedeeld met de andere deelnemers.

Dat voorstel past bij het uitgangspunt van het programma dat vredesopbouw niet uitsluitend binnen één discipline thuishoort. Religiewetenschap kan verklaren waarom geloof belangrijk is. Sociologie kan groepsvorming en uitsluiting onderzoeken. Recht bepaalt welke vrijheden beschermd worden en waar grenzen liggen. Journalistiek kan problemen zichtbaar maken. Onderwijs kan jongeren instrumenten aanreiken om anders met conflict om te gaan.

Eén lijn van Lusaka via Antwerpen naar Zuid-Korea

De initiatieven in Zambia en België verschillen sterk in schaal en methode. Op 6 juni stonden in Lusaka ongeveer vijfhonderd deelnemers op een sportterrein. Op 22 mei zaten deelnemers in Antwerpen aan tafels in KdG University. In Oudenaarde speelde rechtstreeks overleg rond Shiva Forum Europe een rol. Op 18 september kwamen ervaringen uit die verschillende contexten opnieuw samen tijdens het HWPL World Youth Peace Program..

Wat resteert, is een patroon dat verder gaat dan één evenement. Dialoog in april werd sport in juni. Een Belgisch burgergesprek in mei werd in september opnieuw besproken in Zuid-Korea. Vredeswerk werd daardoor niet als één bijeenkomst voorgesteld, maar als een opeenvolging van gesprekken, ontmoetingen en acties waarbij telkens opnieuw moet blijken of mensen bereid zijn met anderen verder te werken.

EU Review