Christ Labaere over de stille uitsluiting van chronisch zieken en ouderen: een verdwenen bushalte, een verplichte app en niemand die luistert

Diksmuide, 17 oktober 2026 – Een bushalte wordt geschrapt. Het bankje waarop oudere mensen konden uitrusten, verdwijnt. Een parkeerregeling krijgt een digitale toepassing, maar het beloofde alternatief per sms haalt de uitvoering niet. Voor Christ Labaere zijn het voorbeelden van hoe mensen hun zelfstandigheid verliezen door beslissingen waarbij hun dagelijkse werkelijkheid onvoldoende meetelt. Tijdens de EDC Fan Dag in Dienstencentrum Ten Patershove in Diksmuide verbond Christ Labaere de ervaringen van chronisch zieken en ouderen met een scherpe vraag aan beleidsmakers: wie luistert naar de mensen die de gevolgen van hun beslissingen moeten dragen? Zijn pleidooi ging over bereikbare dienstverlening, veilig digitaal hulp krijgen en inspraak die ook na een overlegvergadering iets waard blijft. Europese Beweging België en EDC Fan Belgium organiseerden de bijeenkomst op de Internationale Dag voor de Uitroeiing van Armoede.

Spreken vanuit een lichaam dat grenzen stelt

Christ Labaere begon zijn bijdrage met een verontschuldiging. Door een probleem aan zijn been kan hij niet lang rechtstaan of zitten. Daarmee was de werkelijkheid waarover hij zou spreken meteen aanwezig in de zaal: deelnemen vraagt soms al een inspanning die anderen nauwelijks opmerken. Christ Labaere presenteerde zich niet als iemand die voor elk probleem een technische oplossing klaar heeft. Hij sprak als ervaringsdeskundige en chronisch zieke, met de bedoeling zijn ervaringen ten dienste te stellen van andere mensen met een chronische aandoening. Hij wilde ook luisteren. Wat tijdens de namiddag werd aangereikt, wilde Christ Labaere meenemen en samen met de betrokken sprekers verder uitwerken. Zijn aanwezigheid paste daarmee in dezelfde overtuiging als zijn tussenkomst: mensen die dagelijks met hindernissen leven, hebben kennis die nodig is om die hindernissen weg te werken.

Van vrijwilligerswerk naar overleg over toegankelijkheid

Die inzet krijgt bij Christ Labaere op verschillende plaatsen vorm. Hij is bestuurslid van Samana, de vrijwilligersvereniging voor chronisch zieken en mantelzorgers, die volgens het door hem genoemde cijfer 124.000 leden telt. Hij neemt er deel aan een commissie en aan de provinciale werkgroep. Daarnaast is Christ Labaere actief bij Inter, waar hij zich vooral inzet voor het bevorderen van toegankelijkheid. Ook bij de EDC-fanclub is hij betrokken. Het zijn verschillende omgevingen waarin dezelfde vragen terugkeren: kunnen mensen nog zelfstandig deelnemen, vinden zij de hulp die zij nodig hebben en wordt er naar hen geluisterd voordat een beslissing valt? Christ Labaere brengt naar dat overleg de ervaringen mee van zijn eigen leven, van zijn moeder en van oudere mensen in zijn omgeving. Daardoor krijgen woorden als toegankelijkheid en participatie een heel tastbare betekenis.

Een verdwenen bushalte verkleint de wereld van een buurt

Een van de meest indringende voorbeelden kwam uit de buurt waar zijn moeder woont. Volgens Christ Labaere werd daar een bushalte geschrapt die voor oudere bewoners bereikbaar was. Mensen konden er met hun rollator naartoe en vervolgens de bus nemen. Nadat de halte verdween, werd de afstand voor een aantal van hen te groot of de inspanning te zwaar. De bus blijft dan misschien ergens rijden, maar voor wie de halte lichamelijk niet meer kan bereiken, valt de verbinding in de praktijk weg. Christ Labaere legde daarmee bloot wat bij een verandering van het vervoersaanbod gemakkelijk buiten beeld blijft: de afstand die voor de ene reiziger nog haalbaar is, kan voor een andere reiziger betekenen dat zelfstandig vertrekken niet meer lukt. De gevolgen worden gedragen door mensen die vaak al weinig bewegingsruimte hebben.

Ook een bankje bepaalt wie nog buitenkomt

Bij dat verhaal hoorde een tweede verlies: ook het bankje waarop mensen konden zitten, was verdwenen. Christ Labaere vertelde over oudere mensen die soms tot een uur moeten rechtstaan terwijl zij op een bus wachten. Voor iemand die moeilijk stapt of niet lang kan blijven staan, is een zitplaats onderdeel van een bruikbare verplaatsing. Het ontbreken ervan maakt wachten tot een lichamelijke belasting. Juist de combinatie van een verder gelegen halte en het ontbreken van een rustplaats maakt zijn voorbeeld zo pijnlijk. Eerst moeten mensen een grotere afstand overbruggen, daarna moeten zij mogelijk langer blijven rechtstaan. Christ Labaere noemde die situatie schrijnend. Zijn eigen moeilijkheid om lang te staan of te zitten gaf aan die vaststelling een persoonlijke betekenis: hij weet wat het vraagt wanneer de omgeving meer van een lichaam verlangt dan dat lichaam aankan.

Toegankelijkheid begint zodra de voordeur opengaat

Europa kan ver weg lijken wanneer iemand voor een slecht bruikbaar voetpad staat. Toch begint volgens Christ Labaere precies daar de vraag of mensen werkelijk kunnen deelnemen. Een toegankelijke bestemming heeft weinig betekenis wanneer de weg ernaartoe niet haalbaar is. Een vervoersmiddel moet bereikbaar zijn, een voetpad berijdbaar en een parkeerregeling bruikbaar. Zijn voorbeelden richten de aandacht op het volledige traject dat iemand moet afleggen. Het gaat om kunnen vertrekken, onderweg kunnen rusten, kunnen instappen en uiteindelijk aankomen. Christ Labaere vraagt daarmee dat beleid wordt bekeken vanuit de persoon die het moet gebruiken. Wie alleen afzonderlijke voorzieningen beoordeelt, kan missen dat de verplaatsing als geheel voor iemand onmogelijk blijft.

Een moeder van 86 die haar uiterste best doet

De digitale kloof kreeg in zijn bijdrage het gezicht van zijn 86-jarige moeder. Zij doet volgens Christ Labaere haar uiterste best om mee te blijven en is zelf vrijwilliger. Toch lukt het haar niet om alles digitaal te regelen. Christ Labaere, enig kind en met pensioen, besteedt veel tijd aan het helpen lezen en beantwoorden van haar e-mails. Dat voorbeeld doorbreekt de veronderstelling dat digitale moeilijkheden voortkomen uit onwil of gebrek aan inzet. Zijn moeder wil deelnemen en blijft zich voor anderen inzetten, maar heeft voor een deel van de digitale communicatie ondersteuning nodig. Achter een bericht dat uiteindelijk wordt gelezen en beantwoord, zit daardoor ook de tijd van een familielid. Wat voor een organisatie een eenvoudige elektronische handeling lijkt, vraagt thuis soms begeleiding om de dienstverlening überhaupt te kunnen gebruiken.

Een smartphone veronderstellen is mensen overslaan

Christ Labaere stelde vast dat steeds vaker wordt aangenomen dat iedereen een smartphone of computer bezit en ermee overweg kan. Volgens hem klopt die aanname niet. Oudere mensen, chronisch zieken en mensen zonder geschikte apparatuur of voldoende digitale vaardigheden kunnen daardoor vastlopen. Digitale dienstverlening kan mogelijkheden openen, maar de toegang ertoe is niet voor iedereen gelijk. Wanneer een digitale toepassing de enige ingang wordt, moeten mensen hulp zoeken voor zaken die zij vroeger mogelijk zelfstandig konden afhandelen. Via Samana wil Christ Labaere daarom werk maken van de digitale kloof. Zijn zorg gaat verder dan het gebruik van een toestel: hij ziet mensen uit het maatschappelijke leven verdwijnen omdat zij de nieuwe toegangswegen niet meer kunnen volgen. Mensen die volgens hem allerminst verdienen om zo aan de kant te worden geschoven.

De vroegere IT-specialist kiest voor de ervaring van de gebruiker

Christ Labaere vertelde dat hij vroeger op grote schaal als IT-specialist werkte. Vandaag houdt hij zich daar bewust meer van weg en wil hij vooral vanuit zijn ervaring als chronisch zieke spreken. Dat geeft zijn kritiek op digitalisering een eigen achtergrond. Hij kent de technische wereld, maar legt de maatstaf bij degene die met de toepassing verder moet. Een systeem kan ontwikkeld en ingevoerd zijn, terwijl de gebruiker nog altijd geen bruikbare oplossing heeft. Christ Labaere kijkt daarom naar wat er gebeurt wanneer iemand niet aan de veronderstellingen van een ontwerp voldoet: geen smartphone heeft, ondersteuning nodig heeft of lichamelijk niet in staat is om de voorziene handelingen uit te voeren. De ervaring van die gebruiker moet volgens zijn betoog al meetellen wanneer keuzes worden gemaakt.

Hulp vragen mag geen overgave van privacy worden

In zijn eigen straat helpt Christ Labaere oudere mensen die weten dat zij bij hem terechtkunnen. Zij zijn hem daar dankbaar voor, vertelde hij. Tegelijk maakt die hulp hem ongerust over hun kwetsbaarheid. Mensen geven hem soms zonder veel aarzeling hun pincodes en bankrekeningnummers. Zelf wil hij hen helpen, maar hij vroeg zich af wat er gebeurt wanneer iemand met andere bedoelingen dat vertrouwen krijgt. Daarmee bracht Christ Labaere een vaak verborgen gevolg van digitale afhankelijkheid ter sprake: wie zelf niet verder kan, kan zich genoodzaakt voelen anderen toegang te geven tot zeer persoonlijke zaken. Vertrouwen wordt dan een voorwaarde om geholpen te raken, terwijl de hulpvrager niet altijd goed kan beoordelen welk risico daarmee gepaard gaat. Voor Christ Labaere moet de digitale weg daarom bereikbaar én beschermend worden ingericht. Mensen moeten ondersteuning kunnen vinden zonder daarvoor hun veiligheid uit handen te geven.

Eenzaamheid maakt de drempel nog hoger

Voor Christ Labaere zijn ziekte, armoede, eenzaamheid en menselijke waardigheid nauw met elkaar verbonden. Hij beschreef hoe eenzaamheid mensen in armoede kan duwen, financieel en mentaal. Wie met een probleem bij niemand terechtkan, blijft ermee achter terwijl het leven rondom verdergaat. De digitale moeilijkheid is dan ook een sociaal probleem: er is geen persoon om een bericht mee te bekijken, een vraag aan te stellen of samen naar een oplossing te zoeken. Zijn hulp aan oudere buurtbewoners maakt zichtbaar hoeveel een beschikbaar aanspreekpunt kan betekenen. De dankbaarheid die hij daarvoor krijgt, vertelt volgens zijn relaas ook iets over wat mensen missen. Bereikbaarheid gaat voor hen over iemand die tijd maakt, luistert en helpt om een volgende stap te zetten.

Een uitnodiging zonder informatie over aangepaste parkeerplaatsen

Ook organisaties die mensen bij projecten willen betrekken, kunnen volgens Christ Labaere praktische vragen over het hoofd zien. Als voorbeeld noemde hij uitnodigingen waarin niet wordt vermeld of er aangepaste parkeerplaatsen beschikbaar zijn. Voor de organisator lijkt de uitnodiging dan misschien volledig. Voor de genodigde ontbreekt informatie die nodig is om te kunnen beslissen of deelname haalbaar is. Zulke ervaringen neemt Christ Labaere mee naar vergaderingen. Wanneer hij daar zijn mond opentrekt, merkt hij soms verbaasde blikken. Voor hem toont die reactie hoeveel werk er nog ligt. Een ervaringsdeskundige brengt vragen op tafel die anderen niet vanzelf stellen, juist omdat zij de betrokken hindernis niet dagelijks ondervinden. Zijn oproep om hun stem te laten horen, komt voort uit die terugkerende ervaring.

Het beloofde sms-alternatief dat bij de uitvoering verdween

Hoe inspraak onderweg verloren kan gaan, beschreef Christ Labaere aan de hand van een digitaal parkeerproject waaraan hij meewerkte. Volgens zijn relaas was afgesproken dat mensen die minder digitaal vaardig zijn zich ook per sms zouden kunnen registreren om te parkeren. Dat alternatief moest voorkomen dat iedereen dezelfde digitale toepassing zou moeten gebruiken. Bij de uitrol bleek de beloofde sms-mogelijkheid echter te zijn weggevallen. Christ Labaere had tijd in het project gestoken en vanuit de gebruikers meegedacht, maar herkende die afspraak niet in de uiteindelijke uitvoering. Zijn voorbeeld raakt aan een pijnpunt dat verder gaat dan parkeren: betrokken worden bij de voorbereiding geeft mensen nog geen zekerheid dat hun inbreng overeind blijft wanneer het systeem daadwerkelijk wordt ingevoerd.

Veel tijd investeren en daarna tegen een muur botsen

Christ Labaere probeerde over het verdwenen alternatief verhaal te halen bij de ontwikkelaars. Volgens hem kreeg hij te horen dat zij niet meer aan het project werkten. Daarmee bleef hij achter met een probleem waarvoor hij geen oplossing vond bij de mensen die hij aansprak. Hij beschreef de frustratie van tijd investeren, ervaringen delen en vervolgens tegen een muur botsen. De mensen voor wie de alternatieve toegang bedoeld was, werden volgens hem in de steek gelaten. In die ervaring ligt de scherpte van zijn oproep om beleid samen met de betrokkenen te maken: hun deelname moet doorwerken tot in het gebruik. Wanneer een afgesproken voorziening verdwijnt en niemand nog antwoord geeft, blijft de gebruiker met de gevolgen zitten.

Pieter Paul Moens als voorbeeld van volgehouden inzet

Christ Labaere maakte tijdens zijn bijdrage ook ruimte voor een persoonlijke hulde aan Pieter Paul Moens. Hij waardeert de volharding waarmee Pieter Paul Moens de European Disability Card bekendmaakt en onder de aandacht van organisaties en beleidsmakers brengt. Christ Labaere omschreef hem als een kameraad en als een voorbeeld van doorzettingsvermogen en toewijding. Met zijn eerdere uitspraak over Pieter Paul Moens als president van de EDC-kaart drukte hij vooral bewondering uit voor iemand die volgens hem bergen verzet om de kaart op de kaart te zetten. Daar stond kritiek op de politieke wereld tegenover. Die blijft naar het oordeel van Christ Labaere te vaak doof voor initiatieven rond de kaart. De hulde maakte zo ook het verschil zichtbaar tussen de inzet van vrijwilligers en de respons die zij van beleidsverantwoordelijken ervaren.

Technologie die vooraf laat zien waar het moeilijk wordt

Christ Labaere ziet wel degelijk mogelijkheden in digitale vernieuwing. Hij werkt mee aan een project met artificiële intelligentie dat mensen met een beperking moet helpen bij het voorbereiden van een reis. De bedoeling is dat zij vooraf beter kunnen zien waar zich hindernissen bevinden. Die toepassing sluit aan bij de praktische vragen die door zijn hele bijdrage liepen: is een traject haalbaar en waarop moet iemand zich voorbereiden? Technologie krijgt daarin een ondersteunende rol. Zij moet mensen informatie geven waarmee zij hun zelfstandigheid kunnen vergroten. Christ Labaere beschreef het als een project waaraan hij meewerkt, niet als een oplossing die alle bestaande problemen al heeft weggewerkt. Zijn betrokkenheid toont vooral welke richting hij zinvol vindt: vertrekken van de vragen die gebruikers werkelijk hebben.

Met een rolstoel of scooter op de bus kunnen rekenen

Over openbaar vervoer sprak Christ Labaere ook met hoop. Hij verwees naar werk in Kortrijk rond bussen die toegankelijk zijn voor mensen met een rolstoel of scooter. Daar koppelde hij de wens aan naar meer uniformiteit. Mensen met een beperking moeten volgens hem met voldoende zekerheid weten dat zij bus en trein kunnen nemen. Het gaat daarbij om de voorspelbaarheid van een verplaatsing: vooraf kunnen vertrouwen op de mogelijkheid om mee te reizen. Zijn voorbeeld van de geschrapte bushalte en zijn verwijzing naar toegankelijke voertuigen horen bij elkaar. Een bruikbare bus helpt pas wanneer ook de weg naar die bus haalbaar is. De vervoersketen moet vanuit de reiziger worden bekeken.

Lokale ervaringen moeten ook Europa bereiken

Christ Labaere verbond de problemen uit straten, buurten en openbare diensten met het Europese niveau. Europa legt kaders en richtlijnen vast, terwijl de uitvoering dicht bij de mensen gebeurt. Juist daarom zag hij een rol voor Europese Beweging België om plaatselijke ervaringen mee te nemen naar het Europese gesprek. Verhalen over een verdwenen rustplaats, ontbrekende parkeerinformatie of een onbruikbare digitale procedure maken zichtbaar waar de uitvoering tekortschiet. Christ Labaere bood daarvoor uitdrukkelijk zijn eigen expertise aan. Hij wilde zijn bijdrage in Diksmuide niet beperken tot het beschrijven van wat misloopt, maar stelde zich beschikbaar om samen verder te werken. De ervaringen van chronisch zieken en mensen met een beperking moeten volgens hem een plaats krijgen waar beslissingen worden voorbereid en opgevolgd.

Zonder smartphone nog altijd geholpen worden

Aan het einde bracht Christ Labaere toegankelijkheid terug tot situaties waaraan mensen haar zelf kunnen afmeten. Zelfstandig over een voetpad kunnen rijden. Een parkeerkaart die correct wordt herkend. Zonder smartphone geholpen worden aan een loket of via de telefoon. Deelnemen zonder eerst een vermijdbare hindernis te moeten overwinnen. Zijn bijdrage liet zien hoe snel zelfstandigheid kan afbrokkelen wanneer zulke voorwaarden verdwijnen. Voor de ene persoon begint dat bij een bushalte, voor de andere bij een digitale procedure waarvoor geen bruikbaar alternatief meer bestaat. Christ Labaere vraagt dat hun ervaringen meetellen voordat die beslissingen worden genomen — en dat hun stem ook gehoord blijft wanneer een beloofde oplossing in de uitvoering verloren gaat.

Bron: Bijdrage van Christ Labaere tijdens de EDC Fan Dag, Dienstencentrum Ten Patershove, Diksmuide, 17 oktober 2026.

Andy Vermaut +32499357495 — Opmerkingen over de inhoud of een verzoek tot recht van antwoord kunnen worden bezorgd via info@indegazette.be.

Wil je de onafhankelijke journalistiek van indegazette.be ondersteunen?

Iedere dag brengen we nieuws, reportages en verhalen uit de Westhoek, België, Europa en de rest van de wereld. Met een vrijwillige bijdrage help je ons dit journalistieke werk voort te zetten en toegankelijk te houden. Steunen kan via Ko-fi of Buy Me a Coffee. Hartelijk dank voor je vertrouwen, je betrokkenheid en je steun.

Andy Vermaut
Hoofdredacteur indegazette.be