Pieter Paul Moens werkt aan herkenbare EDC bij politie en hulpdiensten, Europa legt nieuwe kaartregels vast

17 november 2026
De European Disability Card krijgt Europese voorschriften voor de QR-code op de fysieke kaart. Voor de Europese parkeerkaart voor personen met een beperking komen er ook beveiligingskenmerken tegen vervalsing en misbruik. De nieuwe verordening werd op 12 november 2026 bekendgemaakt. Pieter Paul Moens, voorzitter van EDC Fan Belgium, werkt met zijn vrijwilligers aan de bekendheid van de EDC bij politie en hulpdiensten. Op donderdag 3 december 2026 staat een ontmoeting met Politie Gent gepland. Ook wordt een afspraak met Europees Parlementslid Chiara Gemma voorbereid, waarbij indegazette.be zal aansluiten.
Een beperking is niet altijd zichtbaar
Bij een politiecontrole, een ongeval of een medische noodsituatie kan iemand moeite hebben om uit te leggen welke ondersteuning nodig is. Angst, tijdsdruk of een onbekende omgeving kunnen een gesprek bemoeilijken. Een beperking is voor de hulpverlener of politieagent niet noodzakelijk zichtbaar. EDC Fan Belgium wil dat de European Disability Card in zulke omstandigheden wordt herkend als een middel waarmee iemand een erkende beperking kenbaar kan maken. De kaart bevat geen beschrijving van alle persoonlijke zorgbehoeften. Ze kan wel aanleiding geven om anders te communiceren, extra uitleg te geven of na te gaan welke hulp nodig is.
Pieter Paul Moens zoekt contact met de werkvloer
Pieter Paul Moens richt zich met EDC Fan Belgium op politieagenten, brandweermensen, ambulanciers, artsen, verpleegkundigen en ziekenhuismedewerkers. De vrijwilligers vragen aandacht voor situaties waarin iemand moeilijk kan reageren of spreken. Hun inzet gaat over de herkenning van de kaart én over wat daarna gebeurt. Wie een EDC ziet, weet daardoor nog niet automatisch hoe de betrokkene het best geholpen wordt. Een gesprek over de concrete behoeften blijft nodig. Moens zoekt daarom rechtstreeks contact met diensten en beleidsmakers. Het team gebruikt ook sociale media om de kaart en mogelijke toepassingen ervan bekend te maken.
Ontmoeting met Politie Gent op 3 december
Op donderdag 3 december 2026, de Internationale Dag van Personen met een Beperking, staat een ontmoeting tussen EDC Fan Belgium en Politie Gent gepland. Het buurthuis aan de politiesite in de Ekkergemstraat 211 in Gent is als locatie afgesproken. Het bezoek wordt voorbereid voor ongeveer vijf tot tien teamleden. Zij willen het gebruik van de kaart toelichten en samen met politiemedewerkers beeldmateriaal maken voor de bekendmaking ervan.
Herkenning tijdens een politie-interventie
Korpschef Filip Rasschaert heeft zijn medewerking aan het initiatief toegezegd. Tijdens dringend politieoptreden is niet altijd meteen duidelijk dat iemand een beperking heeft waarmee agenten rekening moeten houden. De Gentse ontmoeting moet ruimte geven om die praktijk te bespreken. In de voorbereiding werd gedacht aan foto’s met fietsagenten, motorrijders, politievoertuigen en een politiehond. Welke onderdelen aanwezig kunnen zijn, hangt af van de verdere uitwerking. Het bezoek is gericht op de bekendheid van de EDC in contacten tussen burgers en politie. Een agent die de kaart herkent, kan bij het verdere gesprek rekening houden met de informatie die de betrokkene zelf geeft.
Toegankelijkheid begint vóór het bezoek
Voor een bijeenkomst over toegankelijkheid telt ook de verplaatsing naar de locatie. Binnen het team zijn deelnemers die met het openbaar vervoer reizen en er is een rolstoelgebruiker. Moens vroeg daarom aandacht voor de bereikbaarheid vanaf station Gent-Sint-Pieters. De voorbereiding omvat de locatie, de verplaatsing en de mogelijkheden om foto’s of korte video’s te maken. De communicatiedienst van Politie Gent voorziet iemand voor het beeldmateriaal. Voor de verdere afspraken wordt met een centraal aanspreekpunt gewerkt. Dat moet de organisatie overzichtelijk houden voor zowel de deelnemers als de politiedienst.
Vrijwilligers zonder werkingsbudget
EDC Fan Belgium werkt met vrijwilligers en beschikt naar eigen opgave niet over een werkingsbudget. De groep onderhoudt contacten met diensten, verkozenen en organisaties om de EDC bekender te maken. Voor het Gentse initiatief zocht Pieter Paul Moens ook contact met voormalig politieman Steven De Smet. Foto’s en korte opnamen moeten helpen om de kaart te tonen in een herkenbare werkomgeving. Het gaat om de mensen die ze gebruiken en om de beroepsgroepen die ermee in aanraking komen. De vrijwilligers willen voorkomen dat een kaarthouder tijdens een moeilijk moment eerst uitgebreid moet uitleggen wat de EDC is.
Europese ontmoeting wordt ingepland
Er zal een nieuwe afspraak met Europees Parlementslid Chiara Gemma worden ingepland om de European Disability Card en het gebruik ervan bij politie en hulpdiensten te bespreken. Pieter Paul Moens bereidt die ontmoeting met zijn team voor. Ook indegazette.be zal aansluiten. Geert Lecompte is eveneens betrokken bij de voorbereiding van de delegatie. De datum en de praktische afspraken moeten nog worden vastgelegd. De ontmoeting moet gelegenheid geven om ervaringen uit België op Europees niveau te bespreken en aandacht te vragen voor de herkenning van de kaart in noodsituaties.
Nieuwe verordening gaat over beveiliging en controle
Gedelegeerde verordening (EU) 2026/1436 werd op 1 juli 2026 aangenomen en op 12 november 2026 bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. De tekst vult Richtlijn (EU) 2024/2841 aan. Hij bepaalt hoe de QR-code op de fysieke European Disability Card en de fysieke Europese parkeerkaart voor personen met een beperking technisch moet worden uitgevoerd. Voor de parkeerkaart worden ook verplichte en facultatieve beveiligingskenmerken vastgelegd. Het doel is dat bevoegde uitgevers en controlesystemen in verschillende landen met dezelfde voorschriften werken. De bekendmaking vervangt de bestaande kaarten niet onmiddellijk.
Wat de QR-code precies doet
De QR-code dient om de echtheid en geldigheid van een fysieke kaart te controleren. De gecodeerde gegevens krijgen een gekwalificeerd elektronisch zegel. Zo kan worden nagegaan of ze afkomstig zijn van een bevoegde kaartuitgever en sinds de uitgifte niet werden gewijzigd. De code is geen afzonderlijke medische beoordeling en beslist niet zelfstandig over het recht op ondersteuning. Ze controleert de kaart. De erkenning van een beperking en de voorwaarden voor bepaalde diensten blijven onder de daarvoor geldende regels vallen. Dat onderscheid voorkomt dat een technische controle wordt verward met een beoordeling van de persoon die de kaart toont.
Geen diagnose in de EDC-code
Voor de QR-code op de European Disability Card is een beperkte gegevensset voorgeschreven. Daarin staan onder meer de voornaam, achternaam, het serienummer en de vervaldatum van de kaart. Er zijn ook technische gegevens nodig voor de beveiliging en de controle op intrekking. Een diagnose of medisch dossier behoort niet tot die voorgeschreven inhoud. Facultatieve gegevens mogen niet aan de EDC-code worden toegevoegd. De nieuwe voorschriften maken van de kaart dus geen drager van een uitgebreid zorgdossier. Ze regelen hoe de geldigheid en herkomst van het fysieke document kunnen worden nagegaan.
Ook de leesbaarheid wordt geregeld
De QR-code op de fysieke EDC krijgt een vaste plaats rechts onderaan op de achterzijde. De verordening bepaalt de afmetingen, het contrast en de vrije ruimte rond de code. Die ruimte moet vrij blijven van tekst en andere patronen, zodat scanners de code kunnen onderscheiden. Er zijn ook technische eisen die het lezen bij krassen of gedeeltelijke beschadiging moeten ondersteunen. Voor kaartuitgevers betekent dit dat de code niet naar eigen inzicht ergens op de kaart kan worden geplaatst. De uitvoering moet aansluiten bij dezelfde Europese specificaties, zodat controle in een andere lidstaat mogelijk blijft.
Na de controle mogen gegevens niet worden bewaard
De regels beperken het gebruik van persoonsgegevens tijdens de verificatie. Zodra de controle van de echtheid en geldigheid is afgerond, mag de controleur de uitgelezen QR-gegevens niet bewaren. Het scannen mag er ook niet toe leiden dat de uitgevende instantie bericht krijgt van die controle. Voor kaarten die vóór hun vervaldatum worden ingetrokken, komt er een afzonderlijk controlesysteem met identificatiecodes. De openbare intrekkingslijsten mogen uitsluitend die codes bevatten. De zichtbare serienummers van de kaarten worden daarvoor niet gepubliceerd. Informatie over een intrekking moet binnen 24 uur worden bekendgemaakt.
Parkeerkaart krijgt bijkomende bescherming
De fysieke Europese parkeerkaart voor personen met een beperking krijgt naast de QR-code andere beveiligingskenmerken. Het kaartmateriaal moet bescherming bieden tegen het loskomen van de lagen. Een optisch beveiligingsbeeld moet zichtbaar worden wanneer de kaart onder een bepaalde hoek wordt bekeken. Een antikopieerpatroon moet bij scannen of kopiëren een verborgen tekst of patroon laten verschijnen. Die voorschriften zijn bedoeld om namaak en manipulatie tegen te gaan. De parkeerkaart ligt doorgaans achter de voorruit van een voertuig. De beveiliging moet daarom passen bij de manier waarop ze wordt gebruikt en gecontroleerd.
Een RFID-chip blijft een keuze
Lidstaten mogen binnen de vastgelegde grenzen extra beveiliging voor de parkeerkaart kiezen. Mogelijkheden zijn kleurveranderende inkt, lasergravure en een passieve RFID-chip. Zo’n chip is geen algemene verplichting voor alle Europese parkeerkaarten. Wanneer een land ervoor kiest, gelden voorschriften voor de opgeslagen gegevens, de beveiliging en de werking ervan. De chip mag de QR-code niet hinderen. De keuze voor extra kenmerken mag evenmin leiden tot het weigeren van geldige kaarten uit andere lidstaten. Het Europese controlesysteem moet ook werken wanneer landen niet allemaal dezelfde facultatieve beveiliging toepassen.
EDC en parkeerkaart blijven verschillende documenten
De European Disability Card en de Europese parkeerkaart hebben elk een eigen functie. De EDC dient binnen het Europese stelsel als bewijs voor toegang tot bijzondere voorwaarden en aangepaste dienstverlening. De parkeerkaart heeft betrekking op parkeerrechten en parkeerfaciliteiten voor personen met een beperking. De nieuwe verordening bevat technische regels voor beide documenten, maar voegt ze niet samen. Een EDC is op zichzelf geen parkeerbewijs. Ook de inzet om de EDC bij politie en hulpdiensten te laten herkennen, staat los van de toekenning van parkeerrechten.
Europese toepassing volgt vanaf 2028
De lidstaten moeten uiterlijk op 5 juni 2027 de nationale bepalingen voor de Europese richtlijnen vaststellen en bekendmaken. De toepassing begint op 5 juni 2028. De technische verordening treedt op 2 december 2026 in werking, twintig dagen na haar bekendmaking. Die datum mag niet worden verward met het begin van de Europese uitrol. Het stelsel richt zich onder meer op gelijke toegang tot bijzondere voorwaarden tijdens korte verblijven in een andere lidstaat. De nationale bevoegdheid om een beperking te beoordelen blijft bestaan. De kaarten geven ook geen algemeen recht op dezelfde sociale uitkeringen in ieder Europees land.
Techniek vervangt het gesprek niet
De Europese regels bepalen hoe een kaart wordt gemaakt en gecontroleerd. Het werk van Pieter Paul Moens en EDC Fan Belgium richt zich op de herkenning ervan in dagelijkse contacten. Een scan kan de geldigheid van een kaart helpen controleren. Hij vertelt een politieagent, verpleegkundige of ambulancier niet automatisch hoe iemand aangesproken wil worden of welke uitleg nodig is. Daarvoor blijft contact met de betrokkene nodig. De ontmoeting met Politie Gent brengt die vragen naar de werkvloer. De geplande Europese afspraak moet ruimte geven om dezelfde ervaringen met een Europees beleidsmaker te bespreken.
Bronnen:
Pieter Paul Moens, voorzitter EDC Fan Belgium: informatie en doorgestuurde correspondentie van 17 november 2026 over de Europese kaartregels, het bezoek aan Politie Gent en de voorbereiding van de Europese ontmoeting.
EDC Fan Belgium, informatie van 16 november 2026 over gedelegeerde verordening (EU) 2026/1436.
Nederlandstalige tekst van gedelegeerde verordening (EU) 2026/1436, door Pieter Paul Moens bezorgd als bijlage OJ_L_202601436_NL_TXT.pdf.
Correspondentie met Filip Rasschaert en Cindy Salamon van Politie Gent, doorgestuurd door Pieter Paul Moens.
Europese regelgeving: Gedelegeerde verordening (EU) 2026/1436
Europese Commissie: European Disability Card en Europese parkeerkaart
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
Wil je de onafhankelijke journalistiek van indegazette.be ondersteunen?
Iedere dag zetten we ons in om nieuws, reportages en verhalen te brengen uit de Westhoek, België, Europa en de rest van de wereld. Iedere vrijwillige bijdrage helpt ons om dit journalistieke werk voort te zetten.
Ko-fi: https://ko-fi.com/andyvermaut
Buy Me a Coffee: https://buymeacoffee.com/andyvermaut


