Bijzonder noodplan voor massale redding op Noordzee tegen eind 2026 klaar

19 november 2025

Werkgroep tekent nieuw noodplan voor grootschalige reddingen uit

Op dinsdag 18 november 2025, om 15.20 uur van vaststelling, kreeg indegazette.be via e-mail vanuit Izegem toelichting bij het werk aan een nieuw Bijzonder Nood- en Interventieplan “Mass Rescue” voor de Noordzee. Een werkgroep werkt stap voor stap aan afspraken om grootschalige reddingsoperaties in de kustzone vlotter te laten verlopen. De West-Vlaamse gouverneur Carl Decaluwé liet aan provincieraadslid Kurt Himpe van N-VA weten dat het plan tegen het einde van 2026 moet afgewerkt zijn.

Het gaat om een aanvullend draaiboek dat specifiek inzet op situaties met zeer veel slachtoffers of mensen in gevaar, bijvoorbeeld bij een incident met een passagiersschip. De bedoeling is dat de verschillende betrokken diensten weten wie welke taak opneemt zodra een alarm binnenkomt.

Ervaring Herald of Free Enterprise blijft waarschuwend voorbeeld

Bijna veertig jaar na het kapseizen van de Herald of Free Enterprise in maart 1987 blijft die scheepsramp in de Belgische wateren een referentie voor het rampenbeleid op zee. De ramp leidde eerst tot het Rampenplan Noordzee en later tot een Algemeen Nood- en Interventieplan Noordzee.

Met het nieuwe bijzondere plan wil men voortbouwen op die bestaande kaders, maar dan specifiek voor situaties waarbij in korte tijd een zeer grote groep mensen hulp nodig heeft. Het gaat dan zowel om de evacuatie op zee als om de eerste opvang in de havens en op het vasteland.

Cruiseschepen als belangrijkste risicoscenario

Een van de scenario’s waar de werkgroep rekening mee houdt, is een incident met een cruiseschip voor de Vlaamse kust. Op dergelijke schepen bevinden zich vaak duizenden passagiers en bemanningsleden.

Volgens de toelichting van de gouverneur zal bij een ramp met een cruiseschip de evacuatie van alle aanwezigen zijn eerste opdracht zijn. Nadien wordt in principe het federaal noodplan ingeschakeld voor de verdere afhandeling van het incident. Het bijzondere plan voor massale redding moet er net voor zorgen dat de overgang tussen de verschillende bevoegdheidsniveaus en diensten zonder haperingen verloopt.

Oefening moet noodplan toetsen in de praktijk

Wanneer het nieuwe plan klaar is, komt er ook een oefening om de afspraken in de praktijk te testen. Dan wordt nagegaan of de verantwoordelijkheden helder zijn, of de communicatielijnen werken en of de beschikbare middelen volstaan.

Zo’n oefening moet bovendien aantonen waar nog bijsturing nodig is. Provincieraadslid Kurt Himpe vindt het belangrijk dat die test er inderdaad komt, zodat het document niet in een lade belandt maar echt richting geeft aan het werk van hulpdiensten, overheid en partners op het terrein.

Nog geen zeesleper beschikbaar bij noodsituaties

In het antwoord van gouverneur Carl Decaluwé bevestigt hij ook dat er vandaag in België geen zeesleper klaarstaat die specifiek voor noodsituaties kan worden ingezet. Die vaststelling baart provincieraadslid Kurt Himpe zorgen, omdat een krachtige zeesleper bij een zware scheepsramp het verschil kan maken tussen een schip dat onder controle blijft en een schip dat afdrijft en bijkomende schade veroorzaakt.

De gouverneur geeft aan dat er verdere besprekingen lopen over de aankoop van zo’n zeesleper. Daarbij wordt gekeken naar mogelijke samenwerking met andere partners, onder meer met Defensie. Het is de bedoeling om tot een oplossing te komen die zowel praktisch haalbaar als financieel verantwoord is.

Duidelijkheid voor de kustbewoners en bezoekers

Het nieuwe plan is niet alleen relevant voor de hulpdiensten, maar ook voor iedereen die in de kustregio woont of er op vakantie gaat. Grote passagiersschepen blijven de Noordzee intensief gebruiken. Een helder noodplan moet ervoor zorgen dat bij een ernstig incident snel wordt geschakeld, dat informatie vlot wordt gedeeld en dat opvanglocaties klaarstaan.

Door het proces nu al publiek te maken, willen de betrokken politici tonen dat de lessen uit eerdere rampen blijvend worden meegenomen in het veiligheidsbeleid. Tegelijk legt de discussie over de zeesleper een zwakke plek bloot die nog moet worden ingevuld.

De komende maanden wordt verder gewerkt aan de teksten en afspraken. Als het schema gehaald wordt en de oefening na de afronding overtuigend verloopt, ligt er tegen eind 2026 een uitgewerkt plan klaar dat richting geeft aan de aanpak van grote reddingsoperaties op de Noordzee.

Bronnen:
N-VA West-Vlaanderen – persbericht
Kurt Himpe – provincieraadslid West-Vlaanderen
Gouverneur Carl Decaluwé

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)