Brussel krijgt duidelijke waarschuwing over mensenrechten in Pakistan
29 november 2025
Toespraak in Brussel zet handelsvoordelen voor Pakistan onder druk
Op vrijdag 21 november 2025 klonk in Brussel, in het hart van de Europese instellingen, een ongewoon harde boodschap aan het adres van Pakistan en de Europese Unie. In een zorgvuldig opgebouwde toespraak werd senator en minister Ishaq Dar geconfronteerd met een lange lijst aan mensenrechtenschendingen in zijn land, terwijl in dezelfde adem sprake is van een gepland “Pak-EU Business Forum” in 2026 en een verderzetting van de handelsvoordelen onder het GSP+-stelsel. De spreker richtte zich tot een Europees publiek dat zichzelf graag ziet als verdediger van vrijheid en recht, en vroeg wat die woorden nog waard zijn zolang de situatie op het terrein in Pakistan zo ernstig blijft.
De speech, uitgesproken in Brussel in het Nederlands, Engels en Frans, presenteerde Pakistan niet als een abstract dossier, maar als een land waar concrete mensen elke dag met zwaar geweld te maken krijgen. Terwijl regeringsvertegenwoordigers hopen op nieuwe economische afspraken, werd in Brussel een andere realiteit geschetst: die van verdwenen zonen, dorre rivieren, gekochte huwelijken met minderjarige meisjes en miljoenen kinderen die werken in steenovens en katoenvelden. De centrale zin van de toespraak – dat het “genoeg” is – keerde herhaald terug als morele rode draad.
Verdwenen Baloch en gezinnen die blijven wachten
Een belangrijk deel van de toespraak ging over de situatie in Balochistan. Volgens de spreker verdwijnen daar nog altijd mensen bij honderden tegelijk. De term “enforced disappearances” werd expliciet afgewezen als technische taal die de werkelijkheid verdoezelt; in Brussel werd het benoemd als een vorm van genocide “in slow motion”. Lichamen van Baloch worden volgens de tekst teruggevonden langs snelwegen, zwaar gefolterd, verminkt en vaak nauwelijks te identificeren.
Die harde beschrijving werd gekoppeld aan de vraag wat dit betekent voor Europese beslissingen. Wanneer Europese politici in Brussel spreken over handel, investeringen en wederzijdse kansen, zijn er in Quetta moeders die hun zonen nooit meer levend zullen terugzien. De toespraak vroeg het publiek zich in te leven in die gezinnen, niet als statistiek, maar als ouders die jaar na jaar in onzekerheid blijven.
Pashtuns, Sindhi’s en religieuze minderheden onder druk
Naast Balochistan kwamen ook andere regio’s en groepen aan bod. De toespraak beschreef hoe Pashtun-jongeren volgens de auteur leven onder de dreiging van drone-aanvallen en strafzaken die als vals worden gezien. Namen als Manzoor Pashteen en Ali Wazir, kopstukken van het Pashtun Tahafuz Movement, werden genoemd als voorbeelden van politici en activisten die in 2025 nog steeds vastzitten omdat ze het wagen te zeggen dat hun eigen volk niet langer als verdacht mag worden behandeld in zijn eigen gebied.
Ook de Sindhi-bevolking kreeg een prominente plaats. De Nederlandse versie van de speech omschreef hoe de Sindhi-taal nog steeds wordt gemarginaliseerd en hoe het water van de Indus volgens de spreker wordt weggetrokken door Punjab. Sindhi-activisten worden in de tekst beschreven als mensen die worden neergeschoten of officieel als “zelfmoord” geregistreerd, terwijl er sprake is van kogels in de rug. Tegelijkertijd gaat het om boeren die vechten voor water voor hun kinderen, en voor het behoud van hun taal en cultuur.
Religieuze minderheden kwamen nadrukkelijk ter sprake. Elk jaar worden volgens de toespraak opnieuw tientallen – in totaal ruim duizend per jaar – christelijke en hindoeïstische meisjes ontvoerd. Het gaat om kinderen die vervolgens worden verkracht en onder druk tot bekering worden gedwongen, waarna rechtbanken in Pakistan die bekeringen als “vrijwillig” bevestigen. In de Engelstalige en Franstalige passages werd dezelfde realiteit geschetst: meisjes uit kwetsbare minderheden verdwijnen uit hun gezin, en gezagdragers kijken weg.
Twaalf miljoen kinderen in arbeid en de rol van Europa
Een feit dat in Brussel zichtbaar indruk moest maken, was het cijfer over kinderarbeid. De toespraak sprak over twaalf miljoen kinderen in Pakistan die niet op de schoolbank zitten, maar in steenovens en katoenvelden werken. Twaalf miljoen kinderlevens die op die manier worden getekend, werden voorgesteld als twaalf miljoen redenen om niet langer te doen alsof handel en mensenrechten los van elkaar staan.
De kern van de boodschap aan de Europese Unie ging over GSP+. Dat stelsel van handelspreferenties werd niet voorgesteld als neutraal instrument, maar als privilege dat Pakistan volgens de spreker al jaren gebruikt als “bloedgeld”. Elke euro die via zulke voordelen binnenkomt, zo klonk het, maakt het makkelijker om dezelfde patronen van verdwijningen, onderdrukking en misbruik voort te zetten. Vanuit die redenering werd in Brussel expliciet gevraagd om onmiddellijke opschorting van GSP+.
Die opschorting werd in de tekst gekoppeld aan duidelijke voorwaarden: geen hervatting zonder terugkeer van verdwenen Baloch, vrijlating van Pashtun-activisten, herstel van waterrechten voor Sindhi’s, daadwerkelijke bescherming van meisjes uit minderheden en onderwijs in de plaats van kinderarbeid. De boodschap was dat handel niet los kan worden gezien van concrete, toetsbare verbeteringen in het dagelijkse leven van deze groepen.
Europa tussen handelsbelang en morele verantwoordelijkheid
De toespraak richtte zich rechtstreeks tot minister Ishaq Dar met de vraag om naar Islamabad terug te keren met een andere boodschap dan gewoonlijk. Volgens de spreker is de tijd van mooie woorden, charme-offensieven en diplomatieke glimlachfoto’s voorbij, net als de tijd waarin GSP+ kan functioneren als vanzelfsprekende stroom van inkomsten.
Tegelijk lag er ook een duidelijke opdracht bij Europa zelf. In de Nederlandse, Engelse en Franse passages keerde dezelfde redenering terug: Europa moet kiezen. Het kan kiezen om het verhaal van slachtoffers centraal te zetten, of om economische dossiers te laten primeren. De spreker benadrukte dat Europa zich graag ziet als kampioen van gerechtigheid en menselijkheid, maar dat die reputatie alleen betekenis heeft als ze wordt ondersteund door beslissingen die voelbaar zijn in Balochistan, in Pashtun-gebieden, in Sindh en in de wijken waar christelijke en hindoeïstische families hun dochters ’s avonds niet durven laten buitenspelen.
Het slot van de toespraak was bewust collectief geformuleerd, met een reeks zinnen waarin telkens wordt gezegd dat “wij opstaan” met verschillende groepen: moeders in Balochistan, Pashtun-jongens die naar vrede verlangen, Sindhi-boeren, vaders uit christelijke minderheden en alle kinderen die recht hebben op onderwijs. De herhaling van dat motief moest de toehoorders in Brussel eraan herinneren dat economische termen als GSP+ uiteindelijk altijd neerlanden in dorpen, steden en gezinnen waar mensen elke dag proberen te overleven.
In dit artikel staat een toespraak centraal die niet alleen de regering in Islamabad interpelleert, maar ook de Europese beleidsmakers die over GSP+ beslissen. De vraag die boven de tekst blijft hangen, is of Brussel bereid is om handelsvoordelen op te schorten zolang de cijfers over verdwijningen, kinderarbeid en geweld tegen minderheden niet structureel verbeteren.
De toespraak in Brussel legt met scherpe voorbeelden bloot hoe groot de kloof is tussen diplomatieke plannen voor een nieuw Pak-EU Business Forum in 2026 en de dagelijkse realiteit in Pakistan. Terwijl senator Ishaq Dar naar extra GSP+-voordelen hoopt, worden in Balochistan nog altijd lichamen langs de snelweg teruggevonden, werken twaalf miljoen kinderen in zware omstandigheden en leven minderheden in voortdurende angst om hun dochters kwijt te raken. Voor lezers van indegazette.be maakt precies die spanning – tussen handelsbelang en verantwoordelijkheid voor mensenrechten – deze zaak zo geladen, omdat de keuzes die Europa hier maakt cruciaal zijn voor de geloofwaardigheid van zijn eigen waarden.
Bronnen:
SpeechPak 21112025 (Nederlandse, Engelse en Franse versie van de toespraak over Pakistan en GSP+)
Facebookvideo Larawbar met toespraak over mensenrechten in Pakistan en GSP+
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
