De O mens vraagt rookvrije stranden en sociaal statiegeldplan voor Oostende

29 juli 2026

De onafhankelijke lokale partij ‘de O mens’ heeft op donderdag 16 juli 2026 in Oostende twee verzoekschriften ingediend bij het stadsbestuur. Het ene voorstel vraagt een gefaseerd rook- en vapeverbod op alle openbare strandzones en aangrenzende bufferzones. Het andere wil outdoor statiegeldautomaten, aangepaste openbare afvalbakken en sociale tewerkstelling inzetten tegen flessen, blikjes, peuken en ander zwerfvuil. De gemeenteraad moet de voorstellen nog onderzoeken en er een beslissing over nemen.

Twee verzoekschriften voor strand en wijken

Voorzitter Flederick Angelo en politiek secretaris Yves Miroir plaatsen de twee dossiers binnen één stedelijke aanpak. Die reikt van de Zeedijk en de stranden tot de Vuurtorenwijk, Zandvoorde, Raversijde, Mariakerke, Stene, Konterdam en het Westerkwartier. Ook natuurzones rond de Keignaert, het Stadsrandbos en Domein Duinkerkje krijgen een plaats in het voorstel. De partij vraagt gerichte handhaving, aangepaste afvalinfrastructuur en een jaarlijkse openbare rapportering over de inzet van middelen en geïnde GAS-boetes.

Outdoor statiegeld en aangepaste afvalbakken

Het statiegeldplan voorziet robuuste retourautomaten voor plastic flessen en blikjes op de Zeedijk, bij het station en aan grote vervoersknooppunten. Inwoners en bezoekers zouden er meerdere verpakkingen tegelijk kunnen inleveren, waarna het bedrag via een Oostendebon of digitale portefeuille kan worden toegekend. Voor de woonwijken stelt de partij het Amsterdamse model voor met een apart compartiment voor statiegeldverpakkingen, zelfsluitende deuren en sensoren die aangeven wanneer een afvalbak moet worden geleegd. Minstens één aangepaste afvalbak per wijk vormt de eerste stap van die uitrol.

Sociale jobs via een voorbehouden opdracht

Het beheer, de lediging met elektrische bestelwagens en kleine herstellingen zouden via een voorbehouden overheidsopdracht naar de lokale sociale economie gaan. Kringwinkel Kust en Maatwerkbedrijf De Oesterbank worden als mogelijke partners genoemd. De ingediende begroting reserveert plaats voor vijf voltijdse doelgroepmedewerkers en twee professionele begeleiders. Het gaat om een voorstel; noch de partnerkeuze, noch het aantal arbeidsplaatsen is al door de stad goedgekeurd.

Rook- en vapeverbod in vier fasen

Oostende heeft momenteel een rookvrije strandstrook tussen Bondi Beach ter hoogte van de Hertstraat en Polé Polé ter hoogte van de Christinastraat. De O mens wil die regel gefaseerd uitbreiden. Het Klein Strand en het Sportstrand zouden als eerste aan de beurt komen, vanaf de laatste maanden van 2026 tot begin 2027. In 2027 volgen Raversijde en de Oosteroever, in 2028 de Centrumstranden en het Koninginnestrand en in 2029 Mariakerke-Bad. Tijdens het eerste jaar per nieuwe zone ligt de nadruk op informatie en begeleiding. Nadien zouden controles en GAS-boetes volgen. Aan strandopgangen, nabij de zeehondenafscherming en op andere aangeduide plaatsen vraagt de partij bijkomende bufferzones.

Horecaterrassen blijven buiten het verbod

De private, vergunde terrassen van beachbars vallen uitdrukkelijk buiten het voorgestelde rook- en vapeverbod. De partij wil het verbod beperken tot het openbare zand, de duinvoet en de aangeduide bufferzones. Voor drankverpakkingen op de strandterrassen vraagt zij wel een lokaal statiegeldsysteem, zodat blikjes en plastic flessen minder snel op het strand belanden.

Afvalaudit bevestigt groot aandeel van flessen en blikjes

Een merkaudit op het strand van Oostende onderzocht in augustus 2024 een steekproef van 450 liter afval. Plastic flessen en blikjes namen samen 160 liter of ongeveer 35 procent van het volume in. Coca-Cola, Unilever en Lidl waren de drie vaakst aangetroffen producentengroepen. De andere rangschikking die in het statiegeldverzoekschrift staat, stemt niet overeen met het gepubliceerde auditrapport. Proper Strand Lopers heeft intussen de grens van één miljoen liter opgeraapt afval bereikt. Nederlandse monitoring registreerde na de invoering van statiegeld een daling van 72 procent bij kleine plastic flessen en 64 procent bij blikjes in het onderzochte zwerfafval.

Vraag om inzet van GAS-boetes en UPV-middelen

De O mens vraagt dat minstens 80 procent van de geïnde GAS-boetes voor zwerfvuil opnieuw naar handhaving en afvalbeleid gaat. Daarnaast wil de partij jaarlijkse openbaarheid over de producentenvergoedingen voor zwerfvuil en een afgebakende bestemming voor natuurbeheer, sensibilisering, sociale tewerkstelling en afvalinfrastructuur. Het huidige interregionale akkoord legt lokale besturen echter geen afzonderlijke plicht op om de precieze besteding van elke ontvangen euro te bewijzen. Het verzoekschrift vraagt dus een strengere lokale regeling dan wat nu op dat niveau is opgelegd.

Financiële raming wordt niet bevestigd door officiële tabel

De partij rekent met 268.250 euro per jaar en met 1.161.522,50 euro tot oktober 2030. Op basis daarvan stelt zij dat het plan de Oostendse belastingbetaler niets hoeft te kosten. De officiële verdeeltabel van OVAM gebruikt voor Oostende echter een ander cijfer: een maximale voorafbetaling van 759.848,49 euro in 2026, goed voor 50 procent van de mogelijke vergoeding. Het werkelijk betaalde bedrag hangt af van de bijdragen die producenten storten en kan door juridische procedures of latere berekeningen wijzigen. De raming tot 2030 en de garantie van nul euro stedelijke middelen kunnen daardoor niet als vaststaand worden beschouwd. De gemeenteraad zal voor elk onderdeel afzonderlijk moeten nagaan welke kosten in aanmerking komen, hoeveel middelen beschikbaar zijn en welke uitgaven de stad zelf moet dragen.

Vragen aan ministers en administraties

De partij heeft vragen gestuurd aan federaal minister Annelies Verlinden, Vlaams minister Jo Brouns, Vlaams minister Melissa Depraetere, het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust en het Departement Omgeving. Daarmee wil zij duidelijkheid krijgen over de juridische ruimte voor lokale strandregels, statiegeldinfrastructuur en de inzet van producentenvergoedingen. Op de datum van de perstekst had de partij nog geen antwoord ontvangen.

Beslissing ligt bij het stadsbestuur

De twee verzoekschriften vragen om een aanpassing van het Algemeen Politiereglement, nieuwe overheidsopdrachten, financiële afspraken en een meerjarige uitrol over de stad. Voor uitvoering is nog een bestuurlijke, juridische en budgettaire beoordeling nodig. De gemeenteraad kan de voorstellen aanvaarden, wijzigen, verder laten onderzoeken of afwijzen.

Bronnen:
Persbericht ‘de O mens’, 26 juli 2026.
Verzoekschrift ‘Van strandafval naar sociale jobs: Het grote statiegeldplan voor een proper Oostende’.
Verzoekschrift ‘Stapsgewijze invoering van een stadsbreed rook- en vapeverbod op alle Oostendse stranden en bufferzones’.
OVAM, verdeelsleutel en toelichting over de UPV-zwerfvuilvergoeding.
Stad Oostende, huidige rookvrije strandzone.
Fair Resource Foundation, merkaudit Oostende 2024.
Focus-WTV, één miljoen liter geruimd afval door Proper Strand Lopers.
Federale en Vlaamse overheid, bevoegdheden van de aangeschreven ministers

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)