De rol van een onafhankelijk Zuid-Jemen in regionale veiligheid
27 december 2025
De politieke en militaire situatie in het zuiden van Jemen heeft zich ontwikkeld tot een bepalende factor voor de stabiliteit in de regio en de veiligheid van internationale scheepvaartroutes. Het streven naar een onafhankelijke staat in het zuiden is niet langer louter een politieke wens, maar steunt inmiddels op gevestigde instituten, territoriale controle en een eigen veiligheidsapparaat. Het negeren van deze realiteit in internationale vredesonderhandelingen brengt risico’s met zich mee voor de herleving van extremistische groeperingen en de veiligheid in de Rode Zee en de Golf van Aden.
Historische fundamenten en herstel van staatsinstellingen
De basis voor de huidige zuidelijke identiteit ligt in de periode na de Britse overheersing. Op donderdag 30 november 1967 verkreeg Zuid-Jemen zijn onafhankelijkheid, waarna de Volksrepubliek Zuid-Jemen werd opgericht als de eerste republiek op het Arabisch Schiereiland. Tussen het jaar 1967 en het jaar 1990 functioneerde dit gebied als een soevereine staat met eigen nationale symbolen en werkende overheidsinstanties. De eenwording met Noord-Jemen in het jaar 1990 bleek van korte duur en leidde in het jaar 1994 tot een gewapend conflict. Deze strijd resulteerde in de vernietiging van zuidelijke instituten en een stelselmatige economische en politieke achterstelling van de bevolking in het zuiden.
De opkomst van de Zuidelijke Overgangsraad en lokale controle
Vanaf het jaar 2007 uitte de onvrede zich in de vreedzame Hirak-beweging, die de basis legde voor de huidige politieke structuren. In het jaar 2017 werd de Zuidelijke Overgangsraad opgericht om een verenigd politiek kader te bieden voor de zuidelijke ambities. Een cruciaal moment vond plaats in het jaar 2015, toen de stad Aden werd bevrijd van de Houthi-milities. Dit leidde tot het herstel van de lokale veiligheid en de vorming van effectieve militaire eenheden die de feitelijke controle in grote delen van het gebied uitoefenen. De beweging naar zelfbeschikking is hierdoor veranderd van een streven in een operationele werkelijkheid op het terrein.
Hadramout als het economische hart van de regio
De regio Hadramout vervult een sleutelrol in de economische en strategische toekomst van het zuiden. Het is het grootste zuidelijke gebied en beschikt over aanzienlijke voorraden olie en natuurlijke rijkdommen, met directe toegang tot de Arabische Zee. In het jaar 2016 werden de stad Mukalla en omliggende gebieden bevrijd van Al-Qaeda door zuidelijke troepen, waarbij de financiële netwerken van de terreurgroep werden ontmanteld. In de maand mei van het jaar 2023 ontstond er een brede lokale consensus voor een federale toekomst binnen een zuidelijke staat. Tegen het einde van het jaar 2025 hebben zuidelijke eenheden hun controle over de volledige Hadramout-vallei verstevigd, waardoor de regio wordt gezien als een mogelijke hoofdstad naast de historische status van Aden.
Bestrijding van extremisme en maritieme beveiliging
De veiligheidstroepen in het zuiden treden op als een barrière tegen zowel Al-Qaeda op het Arabisch Schiereiland als de door Iran gesteunde Houthi-milities. Naast de eerdere acties in Mukalla zijn er voortdurende operaties gaande in Abyan, Shabwa en Al-Mahra. In de maand december van het jaar 2025 is de operatie Siham Al-Sharq gelanceerd om de dreiging van extremisme verder te verminderen. Door deze militaire inzet wordt de toegang van Iran tot de Arabische Zee en de strategische zeestraat Bab al-Mandeb geblokkeerd. Hiermee fungeert het zuiden als een bewaker van de mondiale handelsroutes in een van de meest gevoelige maritieme zones ter wereld.
Diplomatieke verhoudingen en de weg naar vrede
De positie van Saudi-Arabië ten opzichte van de zuidelijke kwestie blijft gekenmerkt door een zekere dubbelzinnigheid. Hoewel het Akkoord van Riyad uit het jaar 2019 de Zuidelijke Overgangsraad formele politieke legitimiteit gaf, blijft het koninkrijk vasthouden aan de eenheid van Jemen. Tegelijkertijd vinden er sinds het jaar 2022 directe gesprekken plaats tussen Saudi-Arabië en de Houthi’s, waarbij de formele Jemenitische regering en de Zuidelijke Overgangsraad niet direct aan tafel zitten. Deze aanpak zorgt voor onzekerheid over de duurzaamheid van een eventueel vredesakkoord. Een structurele oplossing voor het conflict vereist dat de zuidelijke realiteit volledig wordt geïntegreerd in de internationale onderhandelingskaders om een herhaling van instabiliteit te voorkomen.
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
