Een dokter voor de armen laat nog altijd sporen na in Niel

28 november 2025

Boek over Walter Mees en zijn gezin groeit uit tot levenswerk

In Niel houden de goede vrienden van het Mezennestje de herinnering levend aan dokter Walter Mees, zijn vrouw Anna Cammaert en hun gezin. De arts die in de streek bekendstond als “dokter der armen” blijft, ruim zeventig jaar na zijn overlijden, mensen raken via een bijzonder boek dat volledig in het teken staat van christelijke naastenliefde en concrete inzet voor wie het moeilijk had. Het gaat om een chroniek van een gezin dat zich blijvend ten dienste stelde van anderen, en daarmee een richting aangeeft voor een menselijker samenleving.

Op zondag 17 november 2024 kon het boek, na jaren van verzamelen, uitzoeken en ordenen, eindelijk officieel worden aangeboden. De interesse lag hoger dan voorzien, waardoor een nieuwe druk nodig werd. Intussen zijn ook de vele bijlagen zorgvuldig afgewerkt en toegevoegd, wat bijkomende kosten met zich meebracht. Toch was het voor de samenstellers essentieel om het verhaal volledig te maken, omdat het leven van Walter Mees en zijn gezin precies draait rond zorgvuldigheid en trouw in het kleine.

Wie het boek openslaat, krijgt een beeld van een arts die niet alleen medische kennis meebracht, maar vooral tijd, nabijheid en luisterbereidheid. De tekst toont een man en een familie bij wie christelijke naastenliefde geen abstract begrip was, maar een dagelijkse houding.

Handgeschreven boodschappen en een uniek gedachtenisprentje

Een bijzonder deel van het boek gaat over persoonlijke documenten die pas recent opnieuw zijn opgedoken. Zo werd het gedachtenisprentje van “ons vake”, zoals de familie Walter Mees noemt, niet lang geleden teruggevonden. Op dat prentje staat een tekst die pastoor Nijs, zijn goede vriend en geestelijke begeleider, eigenhandig schreef. Hij schetst daarin een doktersfiguur die overtuigd christen was, trouw aan zijn geloofsovertuiging en oprecht toegewijd aan zijn patiënten.

Dokter Walter Mees zelf vroeg, na overleg, om op dat gedachtenisprentje ook nog een persoonlijke boodschap op te nemen als laatste aanbeveling aan zijn vrouw Anna en zijn zonen Jos en Mon. Die woorden kregen in het boek een duidelijke plaats, omdat ze iets zeggen over zijn manier van leven tot het einde toe.

Daarnaast schreef hij in mei 1940, in volle oorlogstijd, een tekst in het missaal van zijn zoon Jos ter gelegenheid van diens plechtige communie. In die handgeschreven boodschap vraagt hij onder meer om een levend geloof, vertrouwen, liefde en oprecht berouw. De originele, enigszins vergeelde formulering is nauwkeurig overgenomen en uitgelegd, zodat de lezer begrijpt hoe diep de band tussen vader en zoon was in een periode van onzekerheid.

Het boek herneemt ook de gegevens van het gedachtenisprentje zelf. Walter Thomas Jozef Maria Mees, echtgenoot van Anna Cammaert, arts, lid van de kerkfabriek, actief in het Rode Kruis en in verschillende katholieke verenigingen, werd geboren in Hingene op 7 maart 1904 en overleed in Niel op 22 december 1953. Hij stierf na het ontvangen van de laatste sacramenten en de pauselijke zegen. De plechtige uitvaart vond plaats op tweede kerstdag 1953 in de Onze-Lieve-Vrouw Geboortekerk in Niel, voorgegaan door pastoor Nijs en onderpastoor De Bie.

De ziekensacramenten waren hem toegediend op vrijdag 27 november 1953, net op de dag waarop hij samen met Anna hun vijfentwintigste huwelijksverjaardag vierde, in aanwezigheid van hun zonen Jos en Mon. Die samenloop van vreugde en afscheid krijgt in het boek een sobere maar indringende plaats.

Priester in oorlogstijd en banden met het gezin Mees

In de familiegeschiedenis duikt ook het verhaal op van een Duitstalige priester die nauw verbonden was met de kring rond Walter Mees. Via Sint-Lambrechts-Woluwe kreeg hij een benoeming als parochiepriester in Viville bij Aarlen, in het Duitstalige deel van het land. Bij de Duitse inval in 1940 vluchtte hij naar Frankrijk, waar hij ten onrechte verdacht werd van betrokkenheid bij de vijfde colonne.

Voor zijn verblijf in België had hij al als priester gefungeerd op het kasteel van Ham in Nederokkerzeel, bij de voormalige Oostenrijkse keizerin Zita en kroonpretendent prins Otto von Habsburg. In die periode was Jos, de zoon van Walter Mees, misdienaar op het kasteel, wat een bijzonder licht werpt op de leefwereld van het gezin Mees.

Dankzij het blijvend contact met een oud-collega-seminarist vond de priester in 1941 een nieuwe opdracht als leraar Frans in Overijse, in het gymnasium van de orde die hij eerder had verlaten. Tegelijk werd hij, als Duitser, priester in een Duitstalige parochie in Brussel. Daar werkte hij samen met Mon, wat nogmaals toont hoe sterk de omgeving van Walter Mees doortrokken was van priesterlijke en pastorale aanwezigheid. Het boek maakt duidelijk hoe deze gedeelde geschiedenis van geloof, onderwijs en zorg mee het klimaat vormde waarin Jos en Mon zijn opgegroeid.

Dag van de Vriendschap en zorg voor wie alleen is

Een ander hoofdstuk staat stil bij de “Dag van de Vriendschap”, een initiatief dat in 1979 in Antwerpen tot stand kwam, samen met Carine uit de familiekring. Het groeide uit tot een jaarlijkse traditie die ruim vijfentwintig jaar lang veel mensen samenbracht en later ook ingang vond in onder meer Vosselaar, Anderlecht en Knokke-Heist. Het uitgangspunt is eenvoudig: in een drukke stad of gemeente wonen mensen dicht bij elkaar, maar voelen zij zich vaak ver weg van elkaar.

De tekst van Jos Mees beschrijft hoe contacten soms beperkt blijven tot een vluchtige groet of een kort praatje over het weer, de voetbal of de politieke toestand, terwijl de nood aan echte menselijke nabijheid groot is. Vooral ouderen, zieken, mensen met een beperking en wie eenzaam is, hunkeren naar iemand die tijd maakt. De “Dag van de Vriendschap” wil precies dat doen: zoveel mogelijk mensen samenbrengen, over filosofische en politieke grenzen heen, met als enige voorwaarde een open geest en een warm hart.

In het boek wordt die dag voorgesteld als een concrete uiting van christelijke naastenliefde. Verdraagzaamheid, interesse in elkaars moeilijkheden, bereidheid om te helpen: het zijn volgens Jos Mees noodzakelijke bouwstenen voor een rechtvaardige samenleving. De initiatiefnemers willen de formule in de toekomst verder laten groeien in nog meer steden en gemeenten. Zij rekenen daarvoor ook op lezers die zich aangesproken voelen en mee willen nadenken over hoe zij in hun eigen omgeving zorgzamer kunnen omgaan met kwetsbare buren.

Politieke verantwoordelijkheid en geloof als inspiratiebron

De tekst gaat ook in op de rol van politiek. Jos Mees schrijft dat iedereen mee verantwoordelijk is voor de toekomst, en dat de kiesplicht een kans is om bewuste keuzes te maken. In zijn ogen wacht vooral CD&V een zware maar verheven opdracht, al erkent hij tegelijk dat alle personen en partijen die de genoemde waarden ernstig nemen en ernaar handelen, steun verdienen.

Daarbij verwijst hij naar de bekende woorden van de apostel Paulus dat iemand niets is als hij de liefde niet heeft. Voor hem is echte hoop niet het idee dat alles vanzelf goed komt, maar het vertrouwen dat niet alles misloopt als mensen zich laten leiden door geloof, verantwoordelijkheid en solidariteit.

In een brief die Walter in 1928 aan zijn Anneke schreef, vat hij dat in één zin samen: bidden is zichzelf vergeten om zich ten dienste te stellen van een ander. Het boek laat zien hoe dat geen losse uitspraak was, maar een leidraad voor zijn leven als arts, echtgenoot, vader en gelovige.

Bestellen via het Mezennestje of per post

De samenstellers van het boek zijn bijzonder dankbaar tegenover iedereen die het werk al in huis heeft en ook tijdig betaalde. Zonder die steun was het drukken van zo’n uniek document nauwelijks haalbaar geweest. Voor hen die het boek al ontvingen, zijn alle bijgevoegde stukken, inclusief de laatste toevoeging, intussen geleverd. Voor deze groep is het boek nu volledig afgerond.

Omdat de vaste kosten intussen zijn gedragen, wordt het boek vanaf nu aangeboden aan een verlaagde prijs van 25 euro. Wie het werk wil bestellen, kan het bedrag overschrijven op de ING-rekening met nummer BE18 6528 0989 0165, op naam van Jozef Mees, Antwerpsestraat 31, 2845 Niel.

Het boek kan worden afgehaald in het Mezennestje in Niel. Wie het liever thuis ontvangt, kan het laten opsturen. In dat geval komen er verzendingskosten van 8,98 euro en een speciale Spost-envelop van 1,89 euro bij, zodat het totaalbedrag uitkomt op 35,87 euro. De familie hoopt dat het boek, dankzij de inzet van vele goede vrienden, nog verder zal circuleren en zo nieuwe lezers bereikt die zich aangesproken voelen door het verhaal van een arts die zijn leven in dienst stelde van zijn naaste.

Bronnen:
Familienota’s Jos Mees over Walter Mees en de Dag van de Vriendschap
Herinneringsprentje dokter Walter Mees en handgeschreven teksten uit 1940 en 1928

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)