Belgische en Nederlandse parketten zoeken steviger antwoord op havengerelateerde criminaliteit

20 november 2025

De strijd tegen drugscriminaliteit in en rond de havens van Vlaanderen en Nederland staat hoog op de agenda van justitie. Tijdens een tweedaagse bijeenkomst op 13 november 2025 en 14 november 2025 kwamen verschillende parketten uit beide landen samen om hun aanpak van havengerelateerde dossiers nauwkeuriger op elkaar af te stemmen. De zeehavens in de regio zijn een economische motor, maar tegelijk een terrein waar georganiseerde netwerken doelbewust naar zwakke plekken zoeken.

Het overleg groeide uit tot een werkmoment waarin magistraten en experten niet alleen hun ervaringen naast elkaar legden, maar ook keken welke werkwijzen in de praktijk echt vooruitgang opleveren. Het uitgangspunt was helder: criminaliteit stopt niet aan de grens, en dus moet justitie eveneens grensoverschrijdend werken. Voor de deelnemers is “Justitie zonder grenzen” geen leuze, maar een concrete opdracht in hun dagelijkse werk.

Brede coalitie rond de havens

Aan de tweedaagse namen vertegenwoordigers van verschillende parketten deel uit België en Nederland. Vanuit België waren dat onder meer Oost-Vlaanderen, Antwerpen en West-Vlaanderen, samen met het federaal parket. Vanuit Nederland schoven het arrondissementsparket Zeeland-West-Brabant, het parket Rotterdam en het landelijk parket aan. Ook het Nationaal Drugscommissariaat en academische experten van de Universiteit Gent werkten mee.

Die brede samenstelling moest ervoor zorgen dat zowel lokale ervaringen uit de havens als nationale en internationale inzichten op tafel kwamen. Deelnemers bespraken hoe dossiers worden opgebouwd, welke informatie cruciaal is om schakels in criminele netwerken te doorbreken en welke afspraken nodig zijn om sneller samen te kunnen werken. In de North Sea Port-regio, waar verschillende havens geografisch dicht bij elkaar liggen, is die afstemming bijzonder belangrijk.

Preventie en weerbaarheid op de werkvloer

Een opvallend aandachtspunt tijdens de bijeenkomst was preventie. De deelnemers stonden uitgebreid stil bij de positie van havenarbeiders, die steeds vaker worden aangesproken door criminele contacten. In sommige dossiers gaat het om medewerkers die onder druk worden gezet, in andere gevallen om personen die bewust worden verleid tot samenwerking.

Om dat beter te begrijpen, werd een gedetailleerd stappenplan uitgetekend dat beschrijft hoe criminele organisaties te werk gaan wanneer zij personeel in de haven willen inzetten. Het schema toont onder meer waar de eerste toenadering meestal plaatsvindt, welke tussenstappen er zijn en op welke momenten er nog een uitweg mogelijk is voor betrokkenen. Door die stappen helder in kaart te brengen, hopen de parketten samen met werkgevers sneller in te grijpen.

Ook concrete hulpmiddelen kwamen aan bod. Het meldpunt PortWatch, waar verdachte situaties in de haven anoniem kunnen worden gemeld, werd genoemd als een praktijkvoorbeeld. Dergelijke platforms maken het eenvoudiger om manipulatie en corruptiepogingen in een vroeg stadium te signaleren. Tegelijk geven ze werkgevers een instrument om personeel duidelijk te maken dat ongerustheid rond ongepaste toenaderingen niet moet worden weggestopt, maar veilig kan worden gemeld.

Jongeren steeds vaker ingezet als uithalers

De stijgende inzet van minderjarigen in havengerelateerde dossiers baart de parketten grote zorgen. De deelnemers stelden vast dat jongeren steeds vaker worden gerekruteerd voor risicovolle opdrachten, zoals het uithalen van drugs in havengebieden of het uitvoeren van voorbereidende taken. Daarbij spelen snelheid, discretie en internationale afstemming een grote rol, wat de aanpak juridisch en praktisch extra lastig maakt.

Een belangrijk probleem is dat jongeren vaak nauwelijks worden meegenomen bij het uitwerken van regelgeving rond havens en drugscriminaliteit, zowel op nationaal als op internationaal niveau. In bestaande regels zitten daardoor aanzienlijke leemtes, waardoor een snelle en sluitende samenwerking tussen landen moeilijk wordt. Die tekortkomingen raken rechtstreeks aan de bescherming van minderjarigen en aan de mogelijkheden om daders effectief te vervolgen.

De betrokken parketten pleiten daarom voor een aanpak die expliciet rekening houdt met de positie van jongeren. Dat betekent aangepaste procedures, duidelijke afspraken over informatie-uitwisseling en meer aandacht voor preventieprogramma’s die jongeren weghouden van criminele netwerken in en rond de havens.

Verschuivende handelsstromen vragen nieuwe accenten

Tijdens de tweedaagse werd ook ingezoomd op de manier waarop criminele organisaties hun werkwijze aanpassen. Daarbij kwam onder meer naar voren dat de hoeveelheid onderschepte cocaïne in bepaalde dossiers daalt, terwijl er tegelijk een toename is van transporten waarbij cannabis een rol speelt. Zulke verschuivingen hebben directe gevolgen voor onderzoek en vervolging, omdat andere routes, methoden en betrokken personen in beeld komen.

De deelnemers keken naar bestaande modellen in Nederland voor informatie-uitwisseling tussen diensten. Daaruit bleek dat een beter gestructureerde gegevensstroom tussen parketten, politie en andere partners echt verschil kan maken in het opsporingswerk. Bepaalde elementen uit die modellen worden nu bekeken als mogelijke inspiratie voor een meer gezamenlijke aanpak in de North Sea Port-regio, zodat dossiers die aan beide kanten van de grens spelen vlotter kunnen worden opgevolgd.

Vooruitblik: samenwerking verder uitbouwen

Aan het eind van de tweedaagse lag de klemtoon op de vraag hoe de samenwerking tussen Belgische en Nederlandse parketten verder kan worden versterkt. Daarbij kwamen concrete voorstellen op tafel, zoals het nog makkelijker uitwisselen van operationele informatie, het beter zichtbaar maken van meldpunten voor havenpersoneel en het verder uitwerken van gezamenlijke strategieën tegen georganiseerde netwerken.

De deelnemers waren het erover eens dat de druk op de havens niet afneemt. Integendeel, de aantrekkingskracht van de havens op criminele organisaties is groot en de methoden evolueren voortdurend. Alleen wanneer justitie in beide landen elkaar snel weet te vinden, kunnen dossiers met een grensoverschrijdend karakter doelgericht worden aangepakt. De betrokken parketten gaven aan zich blijvend te willen inzetten voor initiatieven die de veiligheid, de weerbaarheid van medewerkers en de integriteit van de havens ondersteunen.

In deze ontwikkeling vallen vooral twee zaken op: jongeren duiken vaker op in havendossiers, en criminele organisaties verschuiven mee met nieuwe handelsstromen. Dat maakt de uitdaging groter, maar tegelijk ook duidelijker waar actie nodig is. Wie de havens in België en Nederland beter wil beschermen, kan niet om intensieve samenwerking tussen parketten, werkgevers en onderzoekers heen. Die samenwerking roept tegelijk vragen op over hoe jongeren beschermd kunnen worden, welke rol meldpunten zoals PortWatch daarin spelen en hoe informatie-uitwisseling verder kan worden verbeterd. Juist dat maakt dit thema bijzonder relevant voor iedereen die de toekomst van de havens en hun werknemers ter harte neemt.

Justitie, Criminaliteit, Havens, België, Nederland, Jongeren, Drugs, Veiligheid, North Sea Port, Samenwerking

Bronnen:
Parket Oost-Vlaanderen
Arrondissementsparket Zeeland-West-Brabant
Parket Antwerpen
Parket West-Vlaanderen
Parket Rotterdam
Landelijk parket
Federaal parket
Nationaal Drugscommissariaat
Universiteit Gent (UGent)

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)