Europa zoekt houvast in aanpak politieke islamistische netwerken

23 november 2025

Toespraak bij het internationaal strafhof in Den Haag

Voor het Internationaal Strafhof in Den Haag schetste Ramon Rahangmetan op zondag 23 november 2025 hoe Europa omgaat met politieke islamistische netwerken. Ramon Rahangmetan, een notoir mensenrechtenverdediger die onder andere verbonden is aan Circle of Sustainable Europe, maakte vanaf het begin duidelijk dat zijn woorden niet gericht zijn tegen de islam als geloof, noch tegen moslims in Europa. Zijn zorg gaat uit naar georganiseerde politieke bewegingen die religie gebruiken als vlag en volgens meerdere veiligheidsdiensten de democratische samenhang onder druk zetten.

Ramon Rahangmetan benadrukte dat miljoenen moslims in Europa deel uitmaken van het dagelijkse sociale en professionele leven en dat zij net zo goed belang hebben bij stabiele instellingen en rechtszekerheid. Waar hij voor waarschuwt, zijn structuren die zich religieus presenteren, maar in de praktijk politieke doelstellingen nastreven en daarbij sluipenderwijs posities innemen in onderwijs, verenigingsleven en lokale besturen.

Signalen uit verschillende Europese landen

In zijn toespraak verwees Ramon Rahangmetan naar publieke rapporten en parlementaire onderzoeken uit verschillende Europese landen. In Duitsland worden bijvoorbeeld honderden personen in verband gebracht met organisaties die geïnspireerd zijn door de Moslimbroederschap. In die analyses wordt niet alleen gekeken naar openlijk extremisme, maar vooral naar langzame opbouw van invloed binnen legale grenzen.

Ook in Frankrijk en Oostenrijk wees Ramon Rahangmetan op onderzoeken naar verenigingen, stichtingen en religieuze instellingen waar politieke islamistische stromingen een grote rol spelen in bestuur, financiering of inhoudelijke koers. Zulke cijfers bewijzen niet automatisch strafbare feiten, maar tonen volgens hem wel schaal, organisatie en een patroon dat over landsgrenzen heen herkenbaar is.

Alledaagse effecten in Nederlandse en Belgische steden

Ramon Rahangmetan maakte vervolgens de stap naar de dagelijkse realiteit in steden in Nederland en België. Hij beschreef hoe leerkrachten en jeugdwerkers signalen opvangen van jongerenprogramma’s die sterk naar binnen gericht zijn en jongeren vooral binnen een eigen kring houden. In sommige aanvullende lessen en studiegroepen worden Europese waarden volgens getuigen afgedaan als onzuiver of moreel verdacht.

Die ontwikkelingen halen zelden de voorpagina, maar spelen zich af in klaslokalen, buurthuizen en kleine verenigingen. Volgens Ramon Rahangmetan gaat het juist om die stille verschuivingen: ouders die aarzelen om in te grijpen, jongeren die zich terugtrekken uit gemengde activiteiten, lokale bestuurders die niet goed weten welke organisaties zij nog kunnen vertrouwen. Dat is de laag waarop vertrouwen in de democratische rechtsstaat ongemerkt kan afbrokkelen.

Invloed belangrijker dan openlijk geweld

Een kernpunt in de analyse van Ramon Rahangmetan is dat politieke islamistische netwerken meestal niet opvallen door directe geweldsdaden, maar door invloedspatronen. Zij opereren grotendeels binnen de wet, bouwen stap voor stap netwerken op en proberen op langere termijn de normenkaders te verschuiven.

Volgens Ramon Rahangmetan ontstaat zo een parallel gezag naast de instellingen van de rechtsstaat. Jongeren, lokale organisaties en soms ook beleidsmakers komen in aanraking met organisaties die zich presenteren als partners in integratie en dialoog, maar tegelijkertijd een eigen politiek project uitwerken. Dat maakt de uitdaging voor Europese regeringen en lokale besturen des te groter: juridische grenzen worden niet overschreden, maar de inhoudelijke koers schuift wel op.

Ondoorzichtige geldstromen en buitenlandse invloed

Een belangrijk onderdeel van de toespraak betrof buitenlandse financiering. Ramon Rahangmetan wees op voorbeelden waarbij stichtingen en verenigingen in Europese steden aanzienlijke middelen ontvangen van organisaties in het buitenland, onder andere uit de Golfregio. Niet elke geldstroom is problematisch, maar wanneer financiering gekoppeld is aan politieke agenda’s, ontstaat volgens hem een legitieme zorg.

De vragen die hij stelt, zijn eenvoudig samen te vatten: wie bepaalt de agenda van een centrum of vereniging als de belangrijkste middelen van buiten Europa komen? Wie beslist welke sprekers worden uitgenodigd, welke lesmaterialen worden gebruikt en hoe jongeren worden begeleid? Zonder transparantie over herkomst en voorwaarden van financiering blijft voor buitenstaanders onduidelijk wie uiteindelijk aan de knoppen zit.

Nood aan duidelijke regels en consequente handhaving

Ramon Rahangmetan schetste een mogelijke Europese aanpak die twee doelen met elkaar probeert te verenigen: bescherming van fundamentele vrijheden en bewaking van de democratische rechtsorde. Ideeën en overtuigingen zijn op zichzelf niet strafbaar, onderstreepte hij, maar concrete handelingen kunnen dat wel zijn.

Daarom pleitte Ramon Rahangmetan voor heldere regels rond buitenlandse financiering. Grote giften aan religieuze of culturele instellingen zouden volgens hem publiek bekend moeten zijn, zodat lokale besturen en burgers kunnen zien welke organisaties met welk geld werken. Daarnaast ziet hij een rol voor versterkt toezicht op instellingen die invloed willen uitoefenen op onderwijs, jongerenwerk of lokale besluitvorming, zonder dat religieuze beleving als zodanig wordt ingeperkt. Waar sprake is van illegale financiering of ondersteuning van extremistische activiteiten, moeten vervolging en sancties volgens hem onvermijdelijk zijn, uiteraard met respect voor de gebruikelijke rechtswaarborgen.

Onderwijs, weerbaarheid en Europese samenwerking

Ramon Rahangmetan legde ook veel nadruk op de positie van jongeren. In zijn visie moet het onderwijs jongeren leren om bronnen te bevragen, argumenten te wegen en ook binnen de eigen kring kritische vragen te durven stellen. Jongeren in steden als Amsterdam, Antwerpen, Lyon, Berlijn en Wenen hebben volgens hem recht op scholen en verenigingen waar verschillende stemmen aan bod komen en waar ruimte is om eigen keuzes te maken.

Daarnaast riep Ramon Rahangmetan op tot nauwere samenwerking tussen Europese landen. Politieke islamistische netwerken zijn niet aan één land gebonden en maken gebruik van verschillen in wetgeving en toezicht. Als een organisatie in het ene land onder druk komt te staan, kan zij relatief gemakkelijk activiteiten verplaatsen naar een buurland. Door informatie, onderzoekservaring en juridische strategieën te delen, kunnen lidstaten voorkomen dat gaten in het systeem uitgroeien tot structurele zwakke plekken.

Bescherming van moslims en van de rechtsstaat

Aan het einde van zijn toespraak vatte Ramon Rahangmetan zijn oproep samen in één centrale gedachte: bescherming, niet polarisatie. Striktere transparantie-eisen, beter toezicht en gerichte juridische stappen zijn volgens hem in de eerste plaats bedoeld om moslimburgers te beschermen die niets met politieke islamistische projecten te maken willen hebben en gewoon in vrijheid hun leven willen opbouwen.

Ramon Rahangmetan benadrukte dat ook zij onder druk komen te staan wanneer politieke bewegingen religie gebruiken als instrument om controle uit te oefenen binnen wijken, verenigingen of families. Door feitelijk onderzoek, open debat en consequente handhaving kunnen Europese samenlevingen volgens hem zowel de rechten van gelovigen waarborgen als voorkomen dat een politieke organisatie van binnenuit aan de spelregels van de democratie gaat morrelen.

In Den Haag schetst Ramon Rahangmetan, notoir mensenrechtenverdediger en onder andere verbonden aan Circle of Sustainable Europe, een beeld van politieke islamistische netwerken die weinig zichtbare opschudding veroorzaken, maar via onderwijs, verenigingen en buitenlandse financiering wel degelijk koers willen zetten. Hij koppelt cijfers uit verschillende landen aan verhalen uit klaslokalen en buurten en legt zo een lastige vraag op tafel: hoe bewaak je vrijheid van godsdienst en vereniging, terwijl je voorkomt dat een goed georganiseerde politieke beweging stap voor stap de spelregels verandert. Zijn antwoord zoekt het in transparantie, duidelijke regels, versterkt onderwijs en Europese samenwerking, met als doel zowel moslims als de democratische rechtsorde te beschermen.

Bronnen:
Speech “Europe’s Approach to Political Islamist Networks – ICC The Hague” van Ramon Rahangmetan, 23 november 2025
Persinformatie over de manifestatie bij het Internationaal Strafhof in Den Haag

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)