Iran zet beperkte nucleaire stappen in ruil voor volledige sanctieverlichting

10 februari 2026
De Iraanse autoriteiten laten signalen circuleren dat Teheran bereid zou zijn tot beperkte aanpassingen aan zijn nucleaire programma, maar uitsluitend indien de Verenigde Staten instemmen met volledige opheffing van de sancties. Het gaat om voorstellen die zich strikt beperken tot het nucleaire dossier en die minder verregaand zijn dan de toezeggingen die Iran deed bij het akkoord van 2015. Tegelijkertijd blijft de Iraanse leiding vasthouden aan haar standpunt dat uraniumverrijking een onvervreemdbaar recht is en dat er niet wordt onderhandeld over het raketprogramma of regionale activiteiten.
Voorwaarden rond uraniumverrijking
Binnen het Iraanse beleids- en medialandschap wordt gesproken over een mogelijke verlaging van de uraniumverrijking van 60 procent naar 20 procent. Die stap zou enkel worden gezet indien Washington daar substantiële tegenprestaties tegenover stelt, waaronder volledige sanctieverlichting. In het nucleaire akkoord van 2015 werd Iran verplicht om de verrijking gedurende vijftien jaar te beperken tot maximaal 3 procent. Tot op heden hebben Iraanse functionarissen geen bereidheid getoond om verdergaande concessies te doen buiten het nucleaire kader.
Deze signalen kwamen er nadat de Amerikaanse president Donald Trump had verklaard open te staan voor een akkoord dat zich beperkt tot het nucleaire programma. Andere Amerikaanse functionarissen hebben zich daar niet expliciet bij aangesloten. Op zondag 9 februari 2026 verklaarde vicepresident JD Vance dat Trump zal bepalen of de Verenigde Staten beperkte uraniumverrijking toestaan en waar eventuele rode lijnen in de onderhandelingen worden getrokken. De Iraanse uitspraken wijzen erop dat Teheran aftast of beperkte nucleaire stappen kunnen worden ingeruild voor maximale economische verlichting zonder beperkingen op raketten of regionale invloed.
Diplomatie via Oman
In dat kader reist Ali Larijani, secretaris van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad, op dinsdag 10 februari 2026 naar Oman. Hij zal daar formeel gesprekken voeren met Omaanse functionarissen over regionale ontwikkelingen. Iran gebruikt Oman al langer als discreet kanaal voor contacten met de Verenigde Staten en met Golfstaten. Volgens eerdere informatie probeert Larijani actief vorm te geven aan de Iraanse onderhandelingspositie.
Larijani pleitte in augustus 2025 intern al voor een verlaging van de verrijking van 60 naar 20 procent om automatische sancties en verdere Amerikaanse en Israëlische aanvallen te vermijden. Zijn bezoek aan Oman kan erop wijzen dat Teheran deze piste opnieuw onder de aandacht brengt bij internationale gesprekspartners.
Regionale risico’s en Amerikaanse zorgen
Een akkoord dat sancties opheft zonder de Iraanse capaciteit om ballistische raketten, drones en netwerken van bondgenoten uit te bouwen ernstig te beperken, wordt door Amerikaanse analisten gezien als een structureel risico voor de belangen van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten. Iran heeft in het verleden herhaaldelijk raketten ingezet of via bondgenoten aanvallen laten uitvoeren op Amerikaanse troepen en partners in de regio. Daarbij vielen honderden Amerikaanse doden.
Recente spanningen volgden op aanvallen van door Iran gesteunde milities op Amerikaanse posities in Irak en Syrië tijdens het conflict dat uitbrak na 7 oktober. Deze escalatie mondde uit in een aanval van Kataib Hezbollah op een Amerikaanse post in Jordanië, waarbij drie Amerikaanse militairen omkwamen. Iran en zijn bondgenoten gebruikten daarnaast ballistische en kruisraketten tegen doelen in onder meer Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.
Russische rol in bemiddeling
Ook Rusland mengt zich in de diplomatie rond Iran en Oman. Op maandag 9 februari 2026 voerde de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov een telefoongesprek met zijn Omaanse ambtgenoot Badr al Busaidi. Daarbij sprak Lavrov zijn steun uit voor Omaanse bemiddelingsinspanningen en benadrukte hij dat Moskou in voortdurend contact staat met Teheran. Dit overleg wordt in verband gebracht met het bezoek van Larijani aan Oman.
Larijani ontmoette eind januari 2026 al de Russische president Vladimir Poetin. Rusland lijkt te streven naar een onderhandelingsresultaat dat militaire escalatie voorkomt en tegelijkertijd ruimte laat voor sanctieverlichting voor Iran, zonder gevolgen voor het Iraanse raketprogramma of de zogeheten As van Verzet.
Binnenlandse repressie in Iran
Parallel met de diplomatieke bewegingen treedt de Iraanse staat harder op tegen hervormingsgezinde figuren. De afgelopen periode werden verschillende prominente leden van het hervormingsgezinde kamp gearresteerd of opgeroepen voor verhoor. Onder hen bevinden zich Azar Mansouri, hoofd van het Reformistisch Front, voormalig vice-minister van Buitenlandse Zaken Mohsen Aminzadeh en Ali Shakouri Rad van de Nationale Eenheidspartij.
Ook andere bekende hervormers en journalisten werden ontboden. Een aantal van hen had zich kritisch uitgelaten over het optreden van de autoriteiten tijdens recente protesten. De aanhoudingen wijzen erop dat de leiding tijdelijk de druk opvoert om kritiek te smoren en het publieke verhaal onder controle te houden. Indien deze aanpak wordt uitgebreid naar bredere lagen van de hervormingsgezinde en gematigde stromingen, kan dit uitmonden in strengere censuur en een heropleving van protesten.
Bronnen:
Iran Update, ISW
Iran Update One Pager, bijgewerkt op 9 februari 2026
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)


