Jean-Paul Pieter Lefebvre waarschuwt kmo’s: AI zonder strategie kan miljoenen kosten

2 juli 2026

Diksmuide – Bedrijven die artificiële intelligentie invoeren zonder vooraf hun doelstellingen, risico’s, verantwoordelijkheden en interne afspraken vast te leggen, kunnen tijd, geld en bestuurlijke controle verliezen. Daarvoor waarschuwt Jean-Paul Pieter Lefebvre, oprichter van Boardroom AI en sinds kort inwoner van Diksmuide. Tijdens een gesprek op donderdag 2 juli 2026 in Diksmuide legde hij uit waarom ook lokale kmo’s niet langer kunnen wachten met duidelijke regels voor AI-gebruik. Terwijl directies nog over investeringen nadenken, maken werknemers vaak al gebruik van publiek toegankelijke toepassingen. Daardoor kan vertrouwelijke bedrijfsinformatie buiten de beveiligde werkomgeving terechtkomen.

Drie onderdelen moeten gelijk lopen

Lefebvre vertrekt niet vanuit afzonderlijke toepassingen, softwarepakketten of automatiseringsprojecten. Zijn aanpak steunt op drie onderdelen die gelijktijdig moeten worden uitgewerkt: de bedrijfsstrategie, de technologie en de plaats van de mens. Hij vergelijkt die aanpak met een scheepsschroef waarvan de bladen correct moeten zijn uitgelijnd. Wanneer één blad afwijkt, ontstaan trillingen en verliest de schroef efficiëntie. In een onderneming gebeurt iets gelijkaardigs wanneer de technische mogelijkheden alle aandacht krijgen, maar het zakelijke doel en de menselijke controle achterwege blijven. Een technisch degelijk systeem zonder duidelijke bedrijfsreden kan geld kosten zonder aantoonbaar resultaat. Een strategie zonder geschikte technische ondersteuning blijft op papier staan. Wanneer medewerkers niet worden begeleid, kunnen toepassingen ontstaan waarvoor niemand duidelijke verantwoordelijkheid draagt.

Werknemers wachten niet op de directie

Een bedrijf dat zelf nog geen officieel AI-beleid heeft, is daarom niet noodzakelijk een bedrijf waar geen AI wordt gebruikt. Werknemers kunnen teksten laten samenvatten, offertes herschrijven, rapporten analyseren of klantenvragen verwerken met toepassingen die zij zelf hebben gekozen. Dat gebeurt soms via persoonlijke accounts en zonder voorafgaande toestemming van de werkgever. Lefebvre noemt dat ongecontroleerd AI-gebruik een belangrijke blinde vlek voor directies. Een medewerker kan uit goede bedoelingen sneller willen werken, maar daarbij offertes, kwartaalcijfers, contracten, persoonsgegevens of strategische klantgegevens invoeren in een toepassing waarvan de opslagvoorwaarden en beveiliging niet zijn nagegaan. Het bedrijf verliest dan het zicht op welke informatie werd gedeeld, waar die informatie terechtkwam en waarvoor ze later kan worden gebruikt.

Ongerustheid bij leidinggevenden

Lefebvre haalt cijfers aan waarin 94 procent van leidinggevenden technologische ongerustheid ervaart en 74 procent nog geen rendement ziet op AI-investeringen. De herkomst en onderzoeksmethode van die percentages zijn niet publiek toegelicht. De cijfers passen wel bij zijn vaststelling dat directieteams vaak aarzelen omdat zij moeilijk kunnen inschatten welke toepassingen nuttig zijn, hoeveel een traject werkelijk kost en welke juridische verplichtingen gelden. Die aarzeling kan begrijpelijk zijn, maar betekent niet dat een onderneming zonder risico kan afwachten. Wanneer werknemers ondertussen zelf toepassingen inzetten, ontstaat een feitelijke situatie waarvoor de directie later alsnog verantwoordelijkheid moet opnemen.

Europese regels vragen een precieze lezing

De Europese AI-verordening legt verplichtingen op aan verschillende partijen, waaronder aanbieders, invoerders, verdelers en ondernemingen die bepaalde AI-systemen gebruiken. Zo’n gebruiker wordt in de verordening een deployer genoemd. Op maandag 29 juni 2026 gaf de Raad van de Europese Unie zijn definitieve goedkeuring aan aanpassingen die enkele regels vereenvoudigen en de toepassing van bepalingen voor AI-systemen met een hoog risico uitstellen. De nieuwe toepassingsdatum wordt 2 december 2027 voor zelfstandige systemen met een hoog risico en 2 augustus 2028 voor zulke systemen die in producten zijn ingebouwd. Andere verplichtingen uit de AI-verordening zijn al van kracht of krijgen afzonderlijke toepassingsdata. Ondernemingen moeten daarom per toepassing nagaan welke regels gelden.

Boetes tot 35 miljoen euro gelden niet voor elke fout

De hoogste sanctie uit de AI-verordening bedraagt 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet. Die bovengrens geldt specifiek voor overtredingen van verboden AI-praktijken uit artikel 5. Zij geldt dus niet automatisch telkens wanneer een werknemer bedrijfsgegevens in een publieke toepassing invoert. Voor inbreuken op bepaalde verplichtingen van aanbieders, invoerders, verdelers en professionele gebruikers bedraagt de bovengrens 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet. Voor kmo’s en startende ondernemingen geldt bij deze bedragen in beginsel de laagste van de twee mogelijke grenzen. De uiteindelijke sanctie moet rekening houden met de ernst, duur, gevolgen en omstandigheden van de overtreding. Wanneer persoonsgegevens worden gedeeld of gelekt, kan daarnaast de regelgeving inzake gegevensbescherming van toepassing zijn. Het risico kan dus aanzienlijk zijn, maar moet juridisch per situatie worden beoordeeld.

Geen automatische persoonlijke aansprakelijkheid

Ook de waarschuwing over persoonlijke aansprakelijkheid voor bestuurders vraagt nuance. De Europese AI-verordening voert geen algemene regel in waardoor iedere bestuurder automatisch persoonlijk aansprakelijk wordt voor een fout met AI. Afhankelijk van de concrete feiten kunnen wel het Belgische vennootschapsrecht, burgerlijk recht, arbeidsrecht, gegevensbeschermingsrecht of strafrecht een rol spelen. Een bestuurder die ernstige risico’s kent en nalaat passende maatregelen te nemen, kan daardoor in bepaalde omstandigheden persoonlijk ter verantwoording worden geroepen. Lefebvre pleit daarom voor aantoonbare besluitvorming, interne afspraken, opleiding, toezicht en verslaggeving. Bestuurlijke onwetendheid is voor hem geen afdoende verontschuldiging wanneer werknemers al met AI werken.

Ervaring beschermt niet tegen foutieve uitvoer

De nood aan menselijke controle werd in 2026 zichtbaar bij twee ervaren professionals. De Universiteit Gent erkende op donderdag 8 januari 2026 dat in de openingsrede van rector Petra De Sutter citaten en bronverwijzingen foutief waren voorgesteld na het gebruik van generatieve AI. Daarbij was ook een uitspraak aan Albert Einstein toegeschreven die niet correct kon worden onderbouwd. De schriftelijke versie van de rede werd aangepast. Op vrijdag 20 maart 2026 raakte bekend dat voormalig hoofdredacteur Peter Vandermeersch op non-actief was gezet nadat in zijn publicaties tientallen citaten waren aangetroffen die niet naar bestaande bronnen konden worden herleid. In 15 van zijn 53 blogberichten stonden dergelijke citaten. Vandermeersch erkende dat hij AI-toepassingen had gebruikt om rapporten samen te vatten en dat hij de resultaten onvoldoende had gecontroleerd. Beide gevallen tonen dat ervaring, functie of reputatie geen bescherming biedt tegen foutieve AI-uitvoer wanneer een degelijk controleproces ontbreekt.

Deeltijdse AI-leiding voor kmo’s

Om ondernemingen te begeleiden, werkt Lefebvre als Fractional Chief AI Officer, afgekort Fractional CAIO. Via Boardroom AI biedt hij deeltijds strategisch leiderschap aan zonder zelf als softwareleverancier op te treden. Een kmo heeft volgens hem vaak behoefte aan leiding op bestuursniveau, maar niet aan een dure bestuurder die permanent in dienst komt. Als Fractional CAIO neemt hij tijdelijk of deeltijds deel aan het stuurcomité. Zijn taak bestaat niet hoofdzakelijk uit programmeren. Hij onderzoekt welke toepassingen worden gebruikt, welke gegevens daarin terechtkomen, wie beslissingen neemt, welke processen geschikt zijn voor automatisering en waar menselijke goedkeuring verplicht moet blijven.

Vier weken om risico’s en doelen vast te leggen

Een van de aangeboden trajecten is de Boardroom Readiness Audit. Tijdens een periode van vier weken wordt nagegaan waar medewerkers al AI gebruiken, welke informatiestromen daarbij betrokken zijn en welke zakelijke doelen de onderneming wil bereiken. Daarna wordt een stappenplan opgesteld met prioriteiten, verantwoordelijkheden, veiligheidsmaatregelen en meetpunten. Lefebvre biedt daarnaast The Red Phone aan. Via die dienstverlening kunnen directies een tweede advies vragen voordat zij een grote investering goedkeuren, een contract met een technologieleverancier sluiten of een beslissing nemen die gevolgen kan hebben voor de naleving van de Europese regels. Het uitgangspunt is dat een externe beoordeling een bestuur kan behoeden voor dure licenties, ongeschikte systemen of afspraken waarbij de onderneming te weinig controle over haar gegevens behoudt.

Rendement moet aantoonbaar zijn

Lefebvre waarschuwt niet alleen voor risico’s. Hij ziet ook aanzienlijke mogelijkheden om repetitief werk te beperken en werknemers sneller de juiste informatie te bezorgen. AI mag volgens hem geen opeenstapeling van abonnementen en licentiekosten worden. Elke investering moet aan een concreet bedrijfsdoel worden gekoppeld, zoals een kortere verwerkingstijd, minder administratieve handelingen, snellere klantopvolging of minder fouten. Vooraf moet daarom worden vastgelegd wat wordt gemeten en binnen welke termijn het resultaat zichtbaar moet zijn. Zonder zo’n meetpunt kan een onderneming moeilijk vaststellen of een toepassing werkelijk rendeert.

E-mails automatisch naar de juiste verkoper

Een voorbeeld uit de vastgoed- en bouwsector toont hoe zo’n afgebakend proces kan werken. Een onderneming ontving dagelijks grote aantallen e-mails die vroeger afzonderlijk door verkopers werden gelezen en gesorteerd. Een AI-systeem kan de berichten nu ordenen, irrelevante inhoud filteren en de bevoegde verkoper per regio waarschuwen. De verkoper beslist uiteindelijk zelf welke actie nodig is en onderhoudt het contact met de klant. De technologie neemt dus geen commerciële eindbeslissing, maar beperkt het voorbereidende werk. Bij grote aantallen berichten kan dat volgens Lefebvre op jaarbasis duizenden werkuren vrijmaken zonder dat het menselijke contact wordt geschrapt.

Percentages blijven bedrijfsgegevens

Boardroom AI gebruikt voor zijn trajecten cijfers waarbij organisaties binnen negentig dagen een productiviteitsstijging van 66 procent en een tijdsbesparing van 30 procent zouden kunnen behalen, zonder extra loonkosten. De onderzoeksmethode, omvang van de onderzochte groep en afbakening van die percentages zijn niet publiek beschikbaar. Zij moeten daarom als bedrijfsgegevens en niet als algemeen geldende resultaten worden gelezen. Het mogelijke rendement zal verschillen per sector, proces, personeelsbezetting, beschikbare gegevens en technische inrichting. Het uitgangspunt van Lefebvre blijft dat tijdswinst en opbrengst vooraf moeten worden vastgelegd en achteraf controleerbaar moeten zijn.

Een toenmalig wereldrecord met 84 rolstoelgebruikers

De nadruk op coördinatie verwijst Lefebvre naar een gebeurtenis uit zijn eerdere loopbaan. Op zondag 29 mei 2011 coördineerde hij een groep van 84 rolstoelgebruikers die op de militaire luchthaven van Melsbroek een C-130-transportvliegtuig van ruim 67 ton over een afstand van ruim 100 meter voorttrok. De prestatie was toen een officieel Guinness World Record. Het record werd later verbeterd, maar de Belgische actie blijft een voorbeeld van een opdracht waarbij timing, veiligheid, materiaal en menselijke inzet nauwkeurig op elkaar moesten worden afgestemd. Eén fout kon gevolgen hebben voor de hele groep. Lefebvre gebruikt dezelfde werkwijze bij AI-trajecten: duidelijke instructies, gedeelde doelen, controlepunten en een vooraf bepaalde verantwoordelijkheid voor iedere stap.

Lokale besturen kunnen ondernemers voorbereiden

Lefebvre ziet ook een taak voor lokale besturen en ondernemersorganisaties. Zij kunnen kmo’s informeren over veilig gebruik, gegevensbescherming, opleiding van personeel en de gevolgen van Europese regelgeving. Infosessies kunnen ondernemers helpen om vragen te stellen voordat zij contracten ondertekenen of bedrijfsinformatie in externe systemen laten verwerken. In zijn nieuwe woonplaats Diksmuide wil Lefebvre meewerken aan zulke initiatieven. Hij wil lokale bedrijven niet overtuigen om zoveel mogelijk AI aan te kopen, maar hen helpen bepalen waar de technologie nuttig is, waar zij beter niet wordt ingezet en wie binnen de onderneming het toezicht houdt.

Meer info bij https://boardroomai.eu/ en Jean-Paul Pieter Lefebvre op telefoonnummer 0497/21 50 16

Bronnen:
Interview met Jean-Paul Pieter Lefebvre door Andy Vermaut, Diksmuide, 2 juli 2026
Boardroom AI, bedrijfswebsite
Raad van de Europese Unie, definitieve goedkeuring vereenvoudiging AI-regels, 29 juni 2026:
Europese Commissie, AI Act Service Desk, artikel 99 over sancties
Universiteit Gent, reactie over foutieve citaten in de rectorale rede, 8 januari 2026
NOS, Peter Vandermeersch op non-actief wegens verzonnen AI-citaten, 20 maart 2026
Het Nieuwsblad, wereldrecord met 84 rolstoelgebruikers en een C-130, 29 mei 2011: https://www.nieuwsblad.be/regio/vlaams-brabant/halle-vilvoorde/steenokkerzeel/fotospecial.-wereldrecord-voor-84-rolstoelgebruikers-die-c-130-voorttrekken/43636279.html

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)