Kan de politiek nog iets oplossen voor de mensen, of moet de Westhoek opnieuw betalen? (opinie)

Er zijn dossiers waarin de afstand tussen beleid en mensen pijnlijk zichtbaar wordt. Sport Vlaanderen Woumen is zo’n dossier. Op papier gaat het over een sportcentrum, een uitbating, investeringskosten, besparingslogica en een mogelijke overname. In werkelijkheid gaat het over kinderen, scholen, ruiters, verenigingen, personeelsleden, jeugdgroepen, toerisme, streekwerking en vertrouwen in de politiek.

Volgens Focus en WTV blijft de toekomst van Sport Vlaanderen Woumen onzeker. De actiegroep Samen Sport Vlaanderen Woumen stelt dat de provincie West-Vlaanderen het centrum niet zal overnemen. Een officiële bevestiging van de provincie was er op het moment van berichtgeving nog niet. Het sportcentrum in Woumen, bij Diksmuide, zou normaal op 1 september de deuren sluiten. De Vlaamse regering besliste eerder om de uitbating stop te zetten in het kader van besparingsmaatregelen. Een overname door de provincie werd maandenlang gezien als een van de laatste pistes om het centrum open te houden.

Daarmee ligt opnieuw een harde vraag op tafel: kan de politiek nog iets oplossen voor de mensen, of is politiek vooral een systeem geworden dat problemen doorschuift tot gewone burgers de rekening betalen? Want wat zegt men eigenlijk tegen de jongeren die daar op kamp gingen? Wat zegt men tegen scholen die Woumen gebruikten voor sportklassen? Wat zegt men tegen recreatieve ruiters, lesgevers en mensen die daar jarenlang een werking hebben opgebouwd? Dat het begrotingstechnisch niet meer past? Dat de Westhoek opnieuw moet begrijpen dat er elders prioriteiten zijn?

De officiële uitleg van Sport Vlaanderen is dat de Vlaamse regering, door de besparingsmaatregelen uit de Septemberverklaring, besliste om de uitbating van twee van de veertien centra stop te zetten: Woumen en Blankenberge. Beide liggen in West-Vlaanderen. Sport Vlaanderen stelde daarbij dat de stopzetting deel uitmaakt van een bredere besparing van de Vlaamse regering en dat het vaste personeel in een ander centrum van Sport Vlaanderen aan de slag kan. (sport.vlaanderen)

Net daar wringt het. Vlaanderen heeft veertien centra verspreid over Vlaanderen. Toch zijn het in deze beslissing twee West-Vlaamse centra die verdwijnen uit de eigen uitbating van Sport Vlaanderen. De vraag is dan niet alleen hoeveel er bespaard wordt. De vraag is ook waar men bespaart, wie getroffen wordt en welke regio telkens opnieuw het gevoel krijgt dat ze mag inleveren.

Waarom moet de Westhoek altijd lijden? Waarom moet een regio die al vaak verder ligt van de grote beslissingscentra opnieuw aanvaarden dat een voorziening verdwijnt? Waarom worden landelijke gebieden zo gemakkelijk bekeken als plaatsen waar men kan schrappen omdat de protestkracht kleiner lijkt? Waarom wordt niet even hard gekeken naar keuzes in Antwerpen, Brussel, Gent of andere grootstedelijke regio’s? Dat is geen aanval op mensen die daar wonen. Het is wel een vraag naar evenwicht. Een Vlaamse regering bestuurt niet alleen voor de plaatsen waar de meeste camera’s staan.

Sport Vlaanderen gaf zelf aan dat er in 2026 voor de sportsector 7,39 miljoen euro wordt bespaard. In dat overzicht staan niet alleen de centra, maar ook besparingen op onder meer MOEV, Sportwerk Vlaanderen, sportkampen, bovenlokale sportprojecten en opstartende en duurzame G-sportclubs. (sport.vlaanderen) Dat maakt het dossier Woumen nog zwaarder. Het gaat niet om één geïsoleerde maatregel. Het past in een bredere besparing op sport, beweging, jeugd, begeleiding en toegankelijkheid.

De politiek zegt dan vaak dat er moeilijke keuzes nodig zijn. Dat klopt. Besturen is keuzes maken. Maar moeilijke keuzes moeten verdedigbaar zijn. Ze moeten transparant zijn. Ze moeten eerlijk verdeeld zijn. Ze moeten rekening houden met de maatschappelijke schade. En ze moeten uitgelegd worden aan de mensen die ermee moeten leven.

In Woumen is net dat vertrouwen aangetast. Vlaams Parlementslid Jasper Pillen stelde in de Commissie Sport dat het gevoel blijft bestaan dat de beslissing gebaseerd is op willekeur of op een gebrek aan gegevens. Hij noemde Woumen een populaire site met goede cijfers en vroeg exacte informatie over de beslissing die tot de sluiting leidde. Of men het nu eens is met zijn politieke analyse of niet, één punt is moeilijk te ontkennen: als een centrum wordt opgegeven, moeten de cijfers boven tafel liggen. Niet half. Niet selectief. Volledig.

Ook de toeristische impact mag niet weggemoffeld worden. In de Commissie Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat werd gewezen op de band tussen Sport Vlaanderen Woumen en de streek. Scholen combineerden verblijven in Woumen met uitstappen naar onder meer De Blankaart, de IJzertoren en andere plaatsen in de Westhoek. Er werd ook gezegd dat Woumen rond de 12.000 overnachtingen telde en dat het verlies van een verblijfscentrum met meer dan honderd bedden voelbaar zal zijn in het toeristisch weefsel van de omgeving.

Dat is precies wat in Brussel te vaak vergeten wordt. Een sportcentrum in de Westhoek is niet zomaar een gebouw. Het is een toegangspoort tot de streek. Het brengt kinderen naar Woumen, naar Diksmuide, naar de IJzerstreek, naar de Blankaart, naar de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog, naar lokale horeca, lokale winkels en lokale verenigingen. Wie zo’n centrum sluit, schrapt niet alleen een begrotingspost. Men knipt in een netwerk van mensen.

De vraag is dus niet alleen of Sport Vlaanderen Woumen winstgevend genoeg is. De vraag is of Vlaanderen nog bereid is om te investeren in voorzieningen die sociaal, sportief, educatief en regionaal belangrijk zijn. Niet alles wat waarde heeft, past mooi in een Excel-tabel. Een kind dat leert paardrijden, een school die een sportweek organiseert, een vereniging die een betaalbare plek vindt, een streek die bezoekers ontvangt: dat is ook publieke waarde.

In maart leek er nog een uitweg. De provincie West-Vlaanderen had volgens berichtgeving interesse om ruitersportcentrum De Rhille in Woumen aan te kopen, maar onder voorwaarden: er moest een exploitant gevonden worden en de provincieraad moest goedkeuren. Er waren exploitatiegegevens uitgewisseld om de haalbaarheid na te gaan. De site werd toen geraamd tussen 2,2 en 2,8 miljoen euro en er werd gemeld dat het centrum jaarlijks goed was voor 12.000 overnachtingen.

Nu die piste volgens de actiegroep lijkt weg te vallen, dreigt het dossier opnieuw te verzanden in bestuurlijke mist. Vlaanderen wijst naar besparingen. De provincie lijkt terughoudend. Een exploitant moet gevonden worden. De gebruikers blijven achter met vragen. Dat is geen bestuur dat oplost. Dat is bestuur dat afwacht tot de tijd het probleem oplost door de deur gewoon te laten sluiten.

Kan de politiek nog iets oplossen voor de mensen? Ja. Maar dan moet ze ophouden met zich te verschuilen achter procedures. Dan moet de Vlaamse regering het volledige financiële dossier publiek maken. Wat kost het centrum werkelijk? Welke investeringen zijn noodzakelijk? Welke kosten zijn dringend en welke niet? Welke scenario’s zijn onderzocht? Wat is het verschil tussen sluiten, tijdelijk openhouden, gefaseerd renoveren, overdragen of samen beheren?

Daarna moet er een echte reddingstafel komen. Niet voor de foto. Niet om te zeggen dat men “in overleg” is. Wel met Vlaanderen, provincie, stad Diksmuide, gebruikers, scholen, ruitersportorganisaties, toeristische partners en mogelijke uitbaters. De opdracht moet eenvoudig zijn: zoek een werkbare formule waardoor Woumen niet stilvalt op 1 september.

Als er geld is om elders prestigeprojecten te verdedigen, moet er ook geld zijn om een streekvoorziening te redden. Als Vlaanderen zegt dat sport belangrijk is, moet dat ook gelden buiten de grote assen. Als men kinderen wil laten bewegen, dan mag men sportkampen niet verminderen tot een begrotingsprobleem. Als men de Westhoek ernstig neemt, dan mag men de Westhoek niet telkens vragen om begrip te tonen wanneer voorzieningen verdwijnen.

De vergelijking met Antwerpen en andere grootsteden is politiek gevoelig, maar ze mag gemaakt worden. Niet omdat inwoners van grootsteden minder rechten hebben. Wel omdat landelijke regio’s al veel minder alternatieven hebben. Wanneer in een grootstedelijke omgeving één voorziening onder druk komt, zijn er vaak andere opties in de buurt. In de Westhoek is afstand een echte drempel. Wie een voorziening in Woumen schrapt, schrapt voor veel mensen niet één optie, maar soms de enige haalbare optie.

Daarom moet dit dossier boven het lokale niveau worden getild. Dit gaat niet alleen over Woumen. Dit gaat over de vraag of Vlaanderen zijn landelijke regio’s nog ziet als volwaardige gebieden, of vooral als plekken waar men kan besparen zonder grote electorale schade. De Westhoek is geen restgebied. De Westhoek is geen reservepot voor besparingen. De Westhoek is een streek met kinderen, gezinnen, sporters, vrijwilligers, ondernemers, verenigingen en mensen die evenveel recht hebben op publieke investeringen als wie dichter bij een grootstad woont.

Leg de sluiting stil, publiceer de cijfers, breng alle betrokkenen samen en werk een overgangsoplossing uit. Niet over zes maanden. Nu. Want wanneer 1 september voorbij is en de werking stilvalt, wordt redden veel moeilijker dan behouden.

Politiek moet niet alleen uitleggen waarom iets niet kan. Politiek moet zoeken hoe iets wel kan. Zeker wanneer een hele streek opnieuw het gevoel krijgt dat ze mag betalen voor beslissingen die elders genomen worden.

Bronnen

Focus en WTV, “Mogelijke overname Sport Vlaanderen Woumen door de provincie lijkt van de baan”, 20 juni 2026.
Sport Vlaanderen, officiële mededeling over stopzetting uitbating Blankenberge en Woumen, 30 september 2025.
Sport Vlaanderen, “De besparingen in de sport toegelicht”, 6 oktober 2025.
Focus en WTV, “Provincie koopt mogelijk ruitersportcentrum De Rhille in Woumen”, 4 maart 2026.
Vlaams Parlement, Commissie voor Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat, vraag over sluiting Sport Vlaanderen Woumen en impact op toerisme, 7 januari 2026.
Vlaams Parlement, Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media, vraag over sluiting site Sport Vlaanderen Woumen, 7 januari 2026.
Sport Vlaanderen, pagina Sport Vlaanderen Woumen met aanbod sportkampen, paardrijden, lessen en sportklassen.
G-sport Vlaanderen, bericht over besparingen op clubs met G-sportaanbod en overname sportcentrum Blankenberge, 20 oktober 2025.

Andy Vermaut +32499357495