Koen Coupillie wordt ridder van ’t Manneke uit de Mane: Diksmuids beeld krijgt ook een leven in chocolade

13 oktober 2026

Burgemeester Koen Coupillie is op zondag 11 oktober 2026 in CC Kruispunt in Diksmuide opgenomen in de Orde van ’t Manneke uit de Mane. Ook forensisch geneticus Sofie Claerhout en wielercommentator Renaat Schotte kregen een plaats in de orde. Voor Coupillie kreeg de plechtigheid een persoonlijk Diksmuids karakter: naast een oorkonde nam hij een chocoladeversie van het bekende Manneke mee naar huis. Achter dat eetbare stadsbeeld zit een ontwikkelingstraject van anderhalf tot twee jaar bij X-Kwisit, de chocolaterie en het ijssalon van Dominique Amez aan de Grote Markt.

Een burgemeester met een nieuwe titel

Koen Coupillie draagt voortaan de titel van ridder in een orde die de West-Vlaamse taal, humor en cultuur een plaats geeft. Hij ervaart de opname als een eer en wil de titel met fierheid dragen. Zijn band met Diksmuide speelt daarin mee. Voor hem hoort ’t Manneke bij de stad, terwijl het West-Vlaams deel uitmaakt van de manier waarop mensen zich uitdrukken en met elkaar omgaan. Zijn oproep om te blijven spreken in de streektaal past bij die overtuiging: taal en humor blijven bestaan doordat mensen ze gebruiken en doorgeven. Coupillie bedankte zijn peter Tim Saint-Germain en feliciteerde Sofie Claerhout en Renaat Schotte met hun opname. Het chocolade-Manneke dat hij na de zitting meenam, krijgt bij hem thuis een ereplaats. Het geschenk verwijst rechtstreeks naar de figuur op de Grote Markt en geeft zijn riddering ook buiten de ceremonie een tastbare herinnering.

Sofie Claerhout en Renaat Schotte delen de eer

De zitting bracht drie mensen met verschillende beroepsactiviteiten samen. Koen Coupillie werd voorgesteld als leerkracht en burgemeester van Diksmuide, met Tim Saint-Germain als peter. Sofie Claerhout, doctor in de forensische genetica, werd voorgedragen met Vincent Van Quickenborne als peter. Renaat Schotte, wielercommentator, bekend als man op de motor en ook auteur, had Rik Vanwalleghem als peter. Tijdens dezelfde bijeenkomst stond de voorstelling van de almanak voor 2027 op het programma. Het riddermaal was voorzien in feestzaal Saint Germain. De opname van de nieuwe leden en de jaarlijkse publicatie horen bij dezelfde traditie, waarin West-Vlaamse verdiensten en humor een plaats krijgen.

De achtergrond begint bij een almanak uit 1881

’t Manneke uit de Mane begon als volksalmanak. Het initiatief ontstond in 1880 in Wijtschate rond onderpastoor Alfons Van Hee; de eerste editie was bestemd voor 1881. Tot de stichters behoorden ook Amaat Vyncke, Alfons Depla, Hendrik Persyn en de broers Karel en August Blancke. Van Hee was de eerste hoofdredacteur. De geschiedenis raakt aan De Swighenden Eede, een genootschap van West-Vlaamse flaminganten rond Hugo Verriest. De naam verwijst naar een volksverhaal over een houtsprokkelaar die na een onware bewering in de maan terechtkomt. De figuur kreeg een plaats in de West-Vlaamse verteltraditie.

Een publicatie die na onderbrekingen terugkeerde

De almanak kende verschillende onderbrekingen. Hij verscheen van 1881 tot 1913, met uitzondering van 1889, en opnieuw van 1923 tot 1930. Sinds 1964 verschijnt hij weer jaarlijks. Het karakter van het boekje blijft herkenbaar in de inhoud. De editie voor 2026 telt 416 pagina’s met cultuur, geschiedenis, traditie, humor en tekeningen van Jimmy Hostens. Ze bevat onder andere verslagen van ridderzittingen, oudere kluchtjes, een evenementenkalender en informatie over West-Vlaamse marktdagen. De almanak is dus ook een publicatie waarmee de activiteiten van de orde en het gebruik van de streektaal worden doorgegeven.

Van ridderzitting in Lo naar het Manneke in Diksmuide

Het idee voor de ridderorde ontstond in 1964; de eerste opnames vonden plaats in 1965. De jaarlijkse zitting ging aanvankelijk door in Lo en verhuisde later naar Diksmuide. Sinds 2002 neemt de orde ook jonkvrouwen op. Op de Grote Markt staat sinds 1978 het vergulde beeld naar ontwerp van beeldhouwer Adhemar Vandroemme. Het verwijst naar de almanak waarvan Alfons Van Hee tot zijn overlijden in 1903 hoofdredacteur was. Dat stadsbeeld werd het uitgangspunt voor de chocoladecreatie van X-Kwisit.

Dominique Amez zocht een geschenk met een Diksmuids karakter

Voor Dominique Amez begon het chocolade-Manneke met een vraag die een handelaar zich stelt: wat kan een zaak aanbieden dat herkenbaar bij de eigen stad hoort? Hij zag boter en kaas als producten met een Diksmuidse band, maar wilde ook een geschenk maken dat naar het stadsbeeld op de Grote Markt verwijst. Het Manneke lag daarvoor voor de hand. Amez ziet hoe bezoekers het beeld fotograferen en beschouwde die aandacht als een reden om er een chocoladeversie van te maken. Hij dacht daarbij aan gelegenheden waarbij een persoonlijk geschenk past, zoals een jubileum of een huwelijk van zestig jaar. Een figuur uit de eigen stad kan bij zo een gelegenheid een andere betekenis krijgen dan een geschenk zonder plaatselijke verwijzing. Het uitgangspunt was herkenbaarheid: wie het beeld op de markt kent, moest die figuur ook in de chocoladecreatie kunnen herkennen. De keuze kwam voort uit zijn eigen inschatting van de vraag naar een Diksmuids geschenk.

De Grote Markt bepaalde mee de keuze voor de zaak

X-Kwisit is gevestigd aan de Grote Markt 26 in Diksmuide. Bij de zoektocht naar een locatie woog Amez verschillende plaatsen af. Diksmuide bood voor hem kansen door de ligging aan de markt, de nabijheid van de kust, de aanwezigheid van industrie en het plaatselijke klantenpubliek. Bij die afweging rekende hij met ongeveer 16.000 inwoners; dat was een uitgangspunt in zijn beoordeling van de vestigingsplaats. De zaak verkoopt ambachtelijk ijs, pralines, chocoladecreaties en confiserie. Het chocolade-Manneke past binnen dat aanbod, maar heeft een eigen oorsprong: het is afgeleid van een beeld dat buiten de winkel in dezelfde stad staat. De markt was dus zowel de gekozen handelslocatie als de plaats waar Amez het onderwerp voor zijn nieuwe product vond.

Van financieel raadgever naar chocolade en ijs

Dominique Amez groeide op in Kuurne, waar chocolade al tijdens zijn jeugd een plaats had in het gezin. Bij Sinterklaas en Pasen werd thuis chocolade gemaakt, en hij hielp later mee bij die productie. Zijn beroepsleven begon in een andere sector: hij werkte ongeveer dertig jaar als financieel raadgever voor West-Vlaamse kmo’s. Intussen ontwikkelde hij zich als hobbykok. In 2021 koos hij voor de voedingssector en ging hij verder met chocolade en ijs. Hij volgde daarvoor een opleiding in Brugge op de site van Ter Groene Poorte. Bij X-Kwisit draagt hij het Handmade In Belgium-label. Dat is een jaarlijks hernieuwbaar ambassadeurslabel van UNIZO voor makers die eigen producten op kleine schaal in België vervaardigen. De achtergrond van Amez verklaart hoe zijn belangstelling voor voeding uitgroeide tot een zaak aan de Diksmuidse markt.

Dronefoto’s vormden het begin van het ontwerp

Het chocoladebeeld werd niet rechtstreeks uit het bestaande standbeeld gegoten. Eerst werd de figuur met dronefotografie in beeld gebracht. Op basis van die beelden werden driedimensionale tekeningen gemaakt. Daar begon ook het werk aan de vorm: het ontwerp moest op het Manneke lijken, maar moest later uit een gietvorm gehaald kunnen worden. De tekeningen werden daarom bekeken op kwetsbare onderdelen en vormen die dat uitnemen zouden bemoeilijken. Waar nodig werd het ontwerp steviger gemaakt of kreeg een onderdeel een zachtere vorm. Dat gebeurde voordat een driedimensionale print werd vervaardigd. De stap van foto naar tekening was dus ook de fase waarin de makers moesten beoordelen welke details van het stadsbeeld geschikt waren voor een uitvoering in chocolade. Een vorm die in een standbeeld kan blijven staan, moet bij een eetbare versie ook de productie kunnen doorstaan.

Ook de driedimensionale print moest worden aangepast

Na de tekeningen kwam de 3D-print. Ook dat model was niet meteen klaar voor de productie. Kwetsbare plaatsen en ruwe kanten werden opnieuw bekeken, omdat ze het uitnemen uit de gietvorm konden verhinderen. De makers verfijnden het model tot het bruikbaar was voor de stap naar de moule. Daarna moest iemand worden gevonden die op basis van de print gietvormen kon persen. Pas na die voorbereiding konden het gieten van de chocolade en de vergulde afwerking plaatsvinden. Het traject bestond uit opeenvolgende beoordelingen en aanpassingen: eerst aan de tekening, daarna aan de print en vervolgens bij de vervaardiging van de gietvorm. X-Kwisit ontwierp en vervaardigde het stuk met medewerking van mensen met ervaring in fotografie, tekenen en printen. Van het eerste idee tot de uitwerking duurde het proces anderhalf tot twee jaar.

De boom werd een wolk

De makers streefden naar een zo getrouw mogelijke weergave van het Diksmuidse Manneke. Een exacte kopie bleek voor de chocolade-uitvoering niet op elk punt haalbaar. Sommige vormen moesten worden gewijzigd en bepaalde onderdelen moesten steviger worden gemaakt. De grootste wijziging is de boom, die in de chocoladeversie een wolk werd. De overige aanpassingen zijn kleiner en vallen minder gemakkelijk op. Het onderscheid tussen het stadsbeeld en het eetbare exemplaar hoort dus bij het ontwerp. De herkenbare figuur bleef het uitgangspunt, maar de vorm moest geschikt zijn om gegoten en uitgenomen te worden. Juist die aanpassingen verklaren waarom een chocoladeversie van een bestaand beeld een afzonderlijk ontwikkelingsproces vraagt. Het eindproduct is op het Manneke gebaseerd en draagt de gevolgen van de keuze om het in chocolade te vervaardigen.

Een geschenk bij de riddering en een product voor de winkel

Het chocolade-Manneke kreeg een plaats bij de riddering van Koen Coupillie. Hij nam een exemplaar mee naar huis, naast zijn oorkonde. Amez had ook een exemplaar voor de orde voorzien. In de voorbereiding was een overhandiging door de burgemeester aan zijn peter Tim Saint-Germain tijdens de zitting opgenomen. Het verdere gebruik van de geschenken behoort tot de persoonlijke keuze van de betrokkenen. Voor X-Kwisit stopt het project niet bij de ceremonie. De zaak blijft het beeld aanbieden en stelt het vrij beschikbaar voor klanten. Amez ziet het als een geschenk voor mensen die een band met Diksmuide hebben, bijvoorbeeld bij een verjaardag of een huwelijksjubileum. Het kan worden bewaard om naar te kijken, maar blijft chocolade. Wie het niet langer als beeld wil laten staan, kan het opeten of gebruiken om chocolademelk te maken.

De lach blijft de bedoeling

Voor Amez ligt de aantrekkingskracht van het Manneke ook in wat de figuur bij mensen teweeg kan brengen. Hij waardeert de geschiedenis en de gedachte dat het beeld een glimlach kan oproepen. De vergulde figuur op de markt is voor hem herkenbaar bij uiteenlopend weer en op verschillende momenten van de dag. Bij zijn chocolade-uitvoering wilde hij die herkenbaarheid behouden. Zijn bedoeling sluit aan bij de humor die hij met de orde associeert: mensen aan het lachen brengen. Bij Coupillie staat het doorgeven van de streektaal en humor centraal in zijn reactie op de riddering. Het stadsbeeld, de almanak, de orde en het chocoladeproduct hebben elk een eigen vorm, terwijl de figuur van het Manneke telkens terugkeert.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)

Wil je de onafhankelijke journalistiek van indegazette.be ondersteunen?

Iedere dag zetten we ons in om nieuws, reportages en verhalen te brengen uit de Westhoek, België, Europa en de rest van de wereld. Dat doen we met veel inzet en een sterke overtuiging dat onafhankelijke journalistiek toegankelijk moet blijven voor iedereen.

Wil je onze redactie een financieel duwtje in de rug geven? Elke vrijwillige bijdrage, groot of klein, helpt ons om ons journalistieke werk voort te zetten.

Je kunt ons ondersteunen via:

☕ Ko-fi: https://ko-fi.com/andyvermaut

☕ Buy Me a Coffee: https://buymeacoffee.com/andyvermaut

Hartelijk dank voor je vertrouwen, je betrokkenheid en je steun aan indegazette.be!

Andy Vermaut
Hoofdredacteur indegazette.be