Na de ramp in Zwitserland vroeg ik strengere Europese veiligheidsregels voor vuurwerk in horecagelegenheden met veel jongeren: mijn verzoekschrift is ontvankelijk verklaard

4 november 2026

Opnieuw heb ik een officiële bevestiging van het Europees Parlement ontvangen. Mijn verzoekschrift 0030/2026 over de veiligheid van vuurwerk en andere pyrotechnische artikelen is ontvankelijk verklaard. De Commissie verzoekschriften heeft mijn initiatief ook ter informatie doorgestuurd naar de parlementaire Commissie interne markt en consumentenbescherming (IMCO). Ik diende dit verzoekschrift in naar aanleiding van de verschrikkelijke brand tijdens de nieuwjaarsnacht van 1 januari 2026 in het Zwitserse Crans-Montana. Daar kwamen 41 mensen om het leven en raakten 115 anderen gewond. Het onderzoek wees op het gebruik van pyrotechnische fonteinen in een horecazaak als vermoedelijke aanleiding van de brand. Voor mij was deze gebeurtenis de reden om de Europese regelgeving rond vuurwerk, brandgevaar en de bescherming van aanwezigen opnieuw ter discussie te stellen. Ik ben dan ook bijzonder verheugd dat het Europees Parlement mijn verzoekschrift formeel ontvankelijk heeft verklaard.

De ramp in Crans-Montana was de aanleiding voor mijn initiatief

In de nacht van woensdag 31 december 2025 op donderdag 1 januari 2026 veranderde een nieuwjaarsviering in de Zwitserse wintersportplaats Crans-Montana in een tragedie. In de bar Le Constellation brak rond half twee ’s nachts een brand uit die zich razendsnel door het gebouw verspreidde. Binnen korte tijd ontstonden levensgevaarlijke omstandigheden voor de aanwezigen. Hulpdiensten kwamen massaal ter plaatse en gewonden werden naar verschillende ziekenhuizen overgebracht. De omvang van de ramp was bijzonder groot. Uiteindelijk verloren 41 mensen het leven en raakten 115 personen gewond. Onder de slachtoffers bevonden zich jongeren, onder wie minderjarigen. Sommige gewonden moesten langdurig worden behandeld wegens ernstige brandwonden. De gebeurtenis maakte op mij een bijzonder diepe indruk. Een feestelijke bijeenkomst, waarbij mensen samen het nieuwe jaar wilden verwelkomen, eindigde voor tientallen gezinnen in een persoonlijk drama. Het was voor mij onmogelijk om die gebeurtenissen als een afzonderlijk ongeval te beschouwen zonder vragen te stellen over de veiligheid van pyrotechnische producten en het gebruik ervan in publieke gelegenheden.

Pyrotechnische fonteinen kwamen centraal te staan in het onderzoek

Tijdens het onderzoek naar de brand kwamen pyrotechnische fonteinen in beeld. Het gaat om artikelen die vonken en licht produceren en die bijvoorbeeld bij feestelijke gelegenheden worden gebruikt. Dergelijke producten kunnen op een ondergrond of een houder worden geplaatst en worden soms ook in de hand gehouden. In Crans-Montana werden pyrotechnische fonteinen gebruikt tijdens de nieuwjaarsviering. Volgens de eerste onderzoeksbevindingen hield het ontstaan van de brand verband met deze apparaten. De vonken zouden brandbaar materiaal aan het plafond hebben bereikt, waarna het vuur zich bijzonder snel verspreidde. Het gerechtelijk onderzoek richtte zich eveneens op de gebruikte bouwmaterialen, de brandveiligheidsvoorzieningen, de vluchtwegen, de beschikbare blusmiddelen en de naleving van de veiligheidsregels. De precieze strafrechtelijke verantwoordelijkheden behoren tot het onderzoek van de Zwitserse justitie. Mijn Europese verzoekschrift heeft niet tot doel om daarover zelf een oordeel uit te spreken. Het gaat mij om de vraag welke lessen Europese landen uit dergelijke gebeurtenissen kunnen trekken en hoe risico’s voor aanwezigen beter kunnen worden beperkt.

Waarom deze gebeurtenis mij naar het Europees Parlement bracht

Na de gebeurtenissen in Zwitserland bleef vooral één vraag mij bezighouden: hoe kan worden voorkomen dat mensen tijdens een feestelijke activiteit worden blootgesteld aan ernstige gevaren waarvan zij zich niet bewust zijn? Wie een café, restaurant, feestzaal of evenement bezoekt, gaat er doorgaans van uit dat de gebruikte materialen en de georganiseerde activiteiten aan de veiligheidsvoorschriften beantwoorden. Bezoekers hebben zelf meestal geen zicht op de technische eigenschappen van pyrotechnische artikelen, de brandbaarheid van plafondmaterialen of de beschikbare vluchtwegen. Dat is precies waarom ik de bescherming van omstanders centraal heb geplaatst. Ik wilde dat de Europese instellingen zouden kijken naar de regelgeving voor pyrotechnische producten en naar de mogelijkheden om de veiligheid bij het gebruik ervan verder te verbeteren. De tragedie in Crans-Montana gebeurde weliswaar in Zwitserland, dat geen lidstaat van de Europese Unie is, maar de veiligheidsvragen die zij opriep, zijn ook voor Europese horecazaken, organisatoren en bezoekers van toepassing.

Mijn verzoekschrift 0030/2026 over Europese veiligheidseisen voor vuurwerk

Met verzoekschrift 0030/2026 heb ik de veiligheid van pyrotechnische artikelen en de bescherming van omstanders onder de aandacht van het Europees Parlement gebracht. Ik wilde dat de Europese instellingen zouden onderzoeken of het bestaande regelgevingskader voldoende bescherming biedt wanneer dergelijke producten worden verkocht, aangeboden of gebruikt. Daarbij gaat het niet uitsluitend over klassiek vuurwerk dat buiten wordt afgestoken. Ook pyrotechnische artikelen die binnen gebouwen, tijdens voorstellingen of bij feestelijke activiteiten worden gebruikt, verdienen aandacht. Het onderscheid tussen verschillende productcategorieën, de gebruiksvoorwaarden en de verantwoordelijkheid van organisatoren maken deel uit van de veiligheidsvragen die ik onder de aandacht wil houden. Voor mij vormt de ramp in Crans-Montana een concrete aanleiding om te bekijken hoe dergelijke risico’s worden beoordeeld en welke voorzorgsmaatregelen vereist zijn.

Europese richtlijn 2013/29/EU regelt de veiligheid van pyrotechnische artikelen

Binnen de Europese Unie bestaat al een wettelijk kader voor pyrotechnische producten. Richtlijn 2013/29/EU bevat voorschriften over de beschikbaarstelling van deze artikelen op de markt, hun indeling in categorieën, de beoordeling van hun overeenstemming met de technische eisen en de informatie die gebruikers moeten ontvangen. De richtlijn maakt onderscheid tussen vuurwerk, pyrotechnische artikelen voor theatergebruik en andere pyrotechnische producten. Binnen de categorieën bestaan verschillende risiconiveaus. Voor bepaalde producten gelden leeftijdsgrenzen, terwijl andere uitsluitend aan personen met gespecialiseerde kennis mogen worden verstrekt. Ook etikettering, veiligheidsinformatie en de verplichtingen van fabrikanten, importeurs en distributeurs zijn geregeld. Deze Europese voorschriften hebben tot doel dat producten die op de markt worden aangeboden aan vastgestelde veiligheidsvoorwaarden beantwoorden. Zij regelen echter niet ieder aspect van het daadwerkelijke gebruik. Lidstaten kunnen binnen het Europese kader bijkomende beperkingen vaststellen, onder andere om redenen van openbare veiligheid, gezondheid en milieubescherming.

De veiligheid van bezoekers mag niet uitsluitend van het product afhangen

Een pyrotechnisch artikel kan aan technische productvoorschriften beantwoorden en toch gevaar opleveren wanneer het op een ongeschikte plaats of onder onveilige omstandigheden wordt gebruikt. Dat onderscheid verdient volgens mij bijzondere aandacht. De aanwezigheid van brandbare materialen, de afstand tot omstanders, de hoogte van het plafond, de beschikbare uitgangen en de mogelijkheid om een beginnende brand onmiddellijk te bestrijden, hebben allemaal invloed op de veiligheid. De tragedie in Crans-Montana toont waarom het noodzakelijk is om naar de volledige gebruiksomgeving te kijken. Een productetiket of een conformiteitsmarkering kan niet worden beschouwd als een vrijgeleide om pyrotechnische artikelen onder alle omstandigheden te gebruiken. Ook de kennis van degene die het artikel bedient en de veiligheidsvoorzieningen van het gebouw spelen een rol. Ik vind het daarom zinvol dat de Europese instellingen nagaan waar de verantwoordelijkheid van de productregelgeving eindigt en waar nationale voorschriften over brandveiligheid en evenementen beginnen.

Bescherming van jongeren en andere aanwezigen

De aanwezigheid van jonge slachtoffers bij de Zwitserse brand heeft mij bijzonder geraakt. Jongeren die een feest bijwonen, moeten erop kunnen vertrouwen dat de omgeving waarin zij zich bevinden behoorlijk is beveiligd. Dat geldt vanzelfsprekend ook voor volwassenen, ouderen en personen die bij een noodsituatie extra ondersteuning nodig hebben. Tijdens een plotselinge brand kunnen rookontwikkeling, hitte en paniek de mogelijkheden om een gebouw te verlaten sterk beperken. Personen met een handicap of een beperkte mobiliteit kunnen daarbij bijkomende moeilijkheden ondervinden. Ik vind dat hun bescherming eveneens moet worden meegenomen wanneer over veiligheidsregels wordt gesproken. Veiligheid mag niet uitsluitend worden beoordeeld vanuit het perspectief van wie zich zonder hulp naar een uitgang kan begeven. Informatie over nooduitgangen, de aanwezigheid van geschikt personeel en de mogelijkheid om mensen snel in veiligheid te brengen, verdienen daarom aandacht bij iedere bespreking over het gebruik van pyrotechnische artikelen in publiek toegankelijke gebouwen.

Het Europees Parlement heeft mijn verzoekschrift ontvankelijk verklaard

De officiële bevestiging die ik nu heb ontvangen, betekent dat mijn verzoekschrift 0030/2026 aan de voorwaarden voor ontvankelijkheid voldoet. Voor mij is dat bijzonder verheugend. Via het Europese petitierecht kan een burger een kwestie die binnen de werkterreinen van de Europese Unie valt, formeel aan het Parlement voorleggen. De Commissie verzoekschriften beoordeelt of een ingediend verzoekschrift ontvankelijk is en bepaalt welke procedurele stappen mogelijk zijn. In mijn dossier heeft zij beslist het onderwerp ook ter informatie door te sturen naar IMCO, de parlementaire commissie die zich onder andere bezighoudt met de interne markt en consumentenbescherming. Die stap sluit aan bij de Europese regelgeving voor pyrotechnische artikelen. De beslissing betekent niet dat het Europees Parlement al nieuwe veiligheidsvoorschriften heeft aangenomen of mijn voorstellen inhoudelijk heeft goedgekeurd. Wel staat vast dat mijn verzoekschrift formeel ontvankelijk is verklaard en dat de bevoegde parlementaire commissie er kennis van kan nemen.

Waarom de doorverwijzing naar IMCO voor mij van belang is

IMCO houdt zich binnen het Europees Parlement bezig met onderwerpen die rechtstreeks samenhangen met de werking van de Europese interne markt en de bescherming van consumenten. Omdat pyrotechnische artikelen onder Europese productregelgeving vallen, is het begrijpelijk dat mijn verzoekschrift naar deze commissie is doorgestuurd. Ik beschouw dat als een gelegenheid om de vragen over veiligheid vanuit verschillende invalshoeken te bekijken. Het gaat onder andere over productnormen, informatie voor gebruikers, de beschikbaarheid van risicovolle artikelen en de verhouding tussen Europese voorschriften en nationale gebruiksbeperkingen. Een doorverwijzing ter informatie verplicht de commissie niet om nieuwe wetgeving voor te stellen. Toch ben ik tevreden dat het onderwerp binnen de parlementaire werkzaamheden op de juiste plaats terechtkomt. Burgers moeten de mogelijkheid hebben om concrete ervaringen en bezorgdheden via bestaande democratische procedures aan Europese instellingen voor te leggen.

Zwitserland maakt geen deel uit van de Europese Unie

Bij deze kwestie moet ook rekening worden gehouden met de juridische situatie van Zwitserland. Het land is geen lid van de Europese Unie en de Europese richtlijn over pyrotechnische artikelen kan daarom niet zonder verdere juridische beoordeling rechtstreeks op alle omstandigheden van de ramp worden toegepast. Mijn verzoekschrift gaat dan ook niet over de vraag of de Europese Unie verantwoordelijk was voor de brand in Crans-Montana. Die vraag zou een verkeerde voorstelling van zaken geven. Ik heb de ramp aangegrepen om na te denken over de veiligheid binnen de Europese Unie. De omstandigheden van een ernstig ongeval buiten de Unie kunnen aanleiding geven om bestaande Europese voorschriften kritisch te onderzoeken, zonder te beweren dat Europese wetgeving in dat land rechtstreeks van toepassing was of dat nieuwe Europese regels de ramp noodzakelijk zouden hebben voorkomen. Het gaat mij om preventie, correcte informatie en een degelijke beoordeling van risico’s.

Het evenwicht tussen feesttradities en veiligheid

Vuurwerk en andere pyrotechnische artikelen worden bij uiteenlopende feestelijke gelegenheden gebruikt. Voor veel mensen maken licht- en vuureffecten deel uit van evenementen, vieringen en publieke bijeenkomsten. Ik begrijp dat deze tradities voor organisatoren en deelnemers een plaats hebben. Mijn initiatief is niet gebaseerd op de gedachte dat iedere vorm van pyrotechniek zonder onderscheid verboden moet worden. Ik wil vooral dat de veiligheid van aanwezigen ernstig wordt genomen en dat regels begrijpelijk, controleerbaar en toepasbaar zijn. Wanneer bepaalde producten alleen onder bijzondere omstandigheden veilig kunnen worden gebruikt, moet die informatie duidelijk beschikbaar zijn. Ook voor organisatoren moet helder zijn welke verplichtingen gelden en wanneer gespecialiseerd personeel nodig is. Een open gesprek tussen overheden, producenten, veiligheidsdeskundigen, organisatoren en vertegenwoordigers van bezoekers kan helpen om de bestaande voorschriften te beoordelen.

De lessen uit Crans-Montana mogen niet verloren gaan

Achter de cijfers van de Zwitserse tragedie gaan mensenlevens en families schuil. Een gebeurtenis waarbij 41 personen overlijden en 115 anderen gewond raken, verdient een ernstige maatschappelijke en bestuurlijke opvolging. Voor de nabestaanden en gewonden zullen de gevolgen nog lange tijd merkbaar zijn. Ik vind het daarom gepast om niet uitsluitend stil te staan bij de strafrechtelijke procedure, maar ook bij de mogelijkheden om toekomstige ongevallen te voorkomen. De technische oorzaak van een brand, de eigenschappen van gebruikte materialen, de opleiding van personeel en de mogelijkheden om een gebouw te verlaten, zijn onderwerpen waaruit veiligheidsdeskundigen lessen kunnen trekken. Mijn verzoekschrift is een persoonlijke poging om een deel van dat gesprek op Europees niveau te laten plaatsvinden. Ik wil daarbij zorgvuldig blijven omgaan met de feiten en de verantwoordelijkheid van de verschillende bevoegde instanties.

Ook de toepassing en controle van veiligheidsvoorschriften verdienen aandacht

Regels op papier hebben pas praktische betekenis wanneer gebruikers weten wat ervan wordt verwacht en bevoegde instanties kunnen nagaan of die regels worden nageleefd. Bij pyrotechnische artikelen kunnen verschillende overheden betrokken zijn. Europese instellingen bepalen voorschriften voor de markt, terwijl nationale, regionale en lokale instanties bevoegdheden hebben op het gebied van brandveiligheid, evenementen, horecavergunningen en het gebruik van vuurwerk. Het is voor burgers niet altijd eenvoudig om te begrijpen welke instantie verantwoordelijk is voor welke controle. Ik zou daarom graag zien dat er aandacht blijft voor heldere informatie over bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De vragen die na de ramp in Crans-Montana zijn gerezen over de gebruikte materialen en de veiligheid van het gebouw maken duidelijk waarom het onderscheid tussen productveiligheid en gebruiksveiligheid zorgvuldig moet worden onderzocht.

Mijn journalistieke onafhankelijkheid blijft behouden

Als journalist en hoofdredacteur van indegazette.be volg ik Europese besluitvorming, mensenrechten en maatschappelijke veiligheidsvraagstukken. Ik maak er geen geheim van dat ik zelf indiener ben van verzoekschrift 0030/2026. Die persoonlijke betrokkenheid vermeld ik uitdrukkelijk, zodat de lezer weet vanuit welke positie ik over de procedure schrijf. Mijn opvattingen over de wenselijkheid van bijkomende veiligheidsmaatregelen zijn niet hetzelfde als de formele beslissingen van het Europees Parlement. De ontvankelijkverklaring is een procedurele beslissing. De doorverwijzing naar IMCO is een kennisgeving aan een parlementaire commissie. Eventuele toekomstige wijzigingen aan regelgeving vereisen afzonderlijke politieke en juridische stappen. Ik vind het van belang om dat onderscheid te respecteren. Mijn waardering voor de behandeling van mijn verzoekschrift verandert niets aan mijn plicht om correct verslag uit te brengen over de Europese instellingen.

Mijn dank aan het Europees Parlement en de parlementaire diensten

Ik ben de Commissie verzoekschriften en de betrokken parlementaire diensten dankbaar voor de behandeling van mijn verzoekschrift. Het Europese petitierecht biedt burgers de mogelijkheid om onderwerpen die hen bezighouden rechtstreeks onder de aandacht van het Parlement te brengen. Voor mij heeft die mogelijkheid een bijzondere betekenis wanneer de aanleiding een gebeurtenis is waarbij zoveel mensen het leven verloren. Ik ben verheugd dat mijn initiatief over Europese veiligheidseisen voor vuurwerk ontvankelijk werd verklaard. Dat geeft mij de gelegenheid om mijn verdere vragen te baseren op de officiële correspondentie, de bestaande richtlijn en de ervaringen die veiligheidsdeskundigen en andere betrokkenen kunnen aanbrengen. Ik wil dit onderwerp op een constructieve en respectvolle manier blijven volgen.

Mijn verdere inzet voor Europese veiligheidsregels

De volgende stap bestaat voor mij uit het verder bestuderen van de Europese regels en het verzamelen van informatie over de praktische toepassing ervan. Ik wil nagaan welke voorschriften al bestaan, waar lidstaten eigen keuzes mogen maken en welke veiligheidsvragen nog aandacht verdienen. Ook de bescherming van personen die zich niet zelfstandig in veiligheid kunnen brengen, hoort voor mij bij deze bespreking. Ik blijf bereid om met Europese instellingen, veiligheidsdeskundigen, organisaties en geïnteresseerde burgers van gedachten te wisselen. De ramp in Crans-Montana was de rechtstreekse aanleiding voor mijn initiatief. Mijn bedoeling is dat de ervaringen uit die tragedie worden meegenomen wanneer in Europa over vuurwerk, pyrotechnische producten en de veiligheid van omstanders wordt gesproken.

Bronnen:

Europees Parlement, Commissie verzoekschriften, officiële correspondentie over verzoekschrift 0030/2026

Andy Vermaut +32499357495
Journalist, indegazette.be en indiener van het verzoekschrift bij het Europees Parlement