NDI zet democratisch werk voort na sluiting van kantoren

29 juli 2026

Het National Democratic Institute (NDI), gevestigd in Washington, publiceerde op donderdag 23 juli 2026 zijn jaarverslag over het boekjaar van 1 oktober 2024 tot en met 30 september 2025. De Amerikaanse non-profitorganisatie boekte 107.822.417 dollar aan steun en inkomsten en 107.614.628 dollar aan uitgaven. Tegelijk dwongen zware problemen in de internationale ontwikkelingssector NDI om projecten stop te zetten, langdurige partnerschappen af te bouwen en fysieke kantoren in verscheidene landen te sluiten. De organisatie hield activiteiten gaande in iedere wereldregio, met aandacht voor verkiezingen, parlementen, burgerparticipatie, jongeren, vrouwen, vrede, antikorruptiewerk en de politieke rechten van personen met een beperking.

Werk onder zware druk

NDI werd in 1983 opgericht en werkte sindsdien met lokale partners in ten minste 150 landen. President dr. Tamara Cofman Wittes schrijft de missie toe aan het recht van burgers om hun leiders te kiezen, invloed uit te oefenen op het bestuur en machthebbers ter verantwoording te roepen. Bestuursvoorzitter en voormalig senator Tom Daschle plaatst die keuzevrijheid in een bredere historische context. Het boekjaar 2025 bracht echter een ongekende terugslag voor organisaties die internationaal democratisch bestuur ondersteunen. NDI verloor projecten en werkrelaties en trok zich fysiek uit meerdere landen terug. Het instituut bleef tegelijk actief in enkele tientallen landen en zette expertise in tegen corruptie, autoritaire druk, politieke uitsluiting en wantrouwen tegenover instellingen.

Langetermijneffect in het Midden-Oosten en Kosovo

Een terugblik op programma’s in twaalf landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika laat zien dat 83 procent van de ondervraagde oud-deelnemers politiek of maatschappelijk actief bleef. Van hen gaf 93 procent aan dat de vroegere deelname aan NDI-programma’s hun huidige werk positief beïnvloedde. Driekwart bleef actief in burgerorganisaties, lokale initiatieven of belangenbehartiging. Daarnaast nam 28 procent een leidende rol op in een politieke partij en werkte 39 procent mee aan wetgeving of beleid. Een kwart ging aan de slag in de openbare dienst en 26 procent stelde zich kandidaat bij een verkiezing. In Kosovo keek NDI terug op 25 jaar aanwezigheid. De inzet omvatte steun aan vrouwen in de politiek, parlementaire versterking, burgereducatie, verkiezingswaarneming en antikorruptiewerk. President Vjosa Osmani-Sadriu wees op de bijdrage aan instellingen, democratische normen en het dagelijkse leven van burgers. NDI stelt dat blijvende waakzaamheid nodig blijft omdat democratische achteruitgang ook na jaren van institutionele opbouw mogelijk is.

Nieuw laboratorium voor democratische vernieuwing

In 2025 richtte NDI een Democracy Innovation Lab op. Een multidisciplinair team werkt er rond verkiezingsintegriteit, transparantie, corruptiebestrijding en bescherming tegen autoritaire beïnvloeding. Het laboratorium verzamelt lessen uit programma’s, ontwikkelt praktische hulpmiddelen, werkt samen met academici en ondersteunt internationale netwerken. Drie wereldwijde initiatieven richten zich op transparantie bij kritieke mineralen en mijnbouw, politieke deelname van vrouwen en jongeren en kansen voor democratische hervorming. De organisatie koppelt aan haar bredere werking cijfers van 1.000.000 verkiezingswaarnemers, 10.000 parlementsleden, 1.000 politieke partijen en 16.500 burgerorganisaties. Tot de ondersteunde netwerken behoren het Global Network for Domestic Election Monitors, het Open Government Partnership, het Political Party Peer Network, de Debt Integrity Community of Practice en het Open Parliament e-Network.

Jongeren en vrouwen krijgen politieke ruimte

In Albanië ondersteunde NDI samen met de Zwitserse ontwikkelingssamenwerking het Parliamentary Institute. Sinds 2022 namen minstens 20.000 scholieren en studenten deel aan activiteiten over democratische waarden, actief burgerschap, analytisch denken, spreken in het openbaar en rechtstreeks overleg met verkozenen. De dertienjarige Rafael leerde er hoe burgers binnen hun eigen omgeving politieke activiteit kunnen opzetten en hoe parlementaire besluitvorming werkt. Het programma krijgt extra gewicht door de polarisatie en het politieke wantrouwen in Albanië, terwijl het land aansluiting bij de Europese Unie nastreeft. In Oekraïne ligt de focus op vrouwelijk leiderschap tijdens en na de oorlog. Het Ukrainian Women’s Congress brengt vrouwen uit overheid, bedrijfsleven en burgerorganisaties bijeen. De Women’s Leadership Academy bereidt deelnemers voor op verkiezingscampagnes, publieke functies en leiding binnen politieke partijen. Oksana, een alumna van de eerste academie en later regeringsminister, keerde terug om een nieuwe groep deelnemers te ondersteunen. Parlementslid Maria Ionova, medeoprichter van het congres, zet daarbij rolmodellen voor jonge mensen centraal.

Verkiezingswaarneming in Malawi en bescherming tegen omkoping in Moldavië

Voor de verkiezingen van dinsdag 16 september 2025 in Malawi ondersteunde NDI de in 2024 opgerichte coalitie Chisankho Watch. Zeventien kandidaten namen deel aan de presidentsverkiezing, onder wie zittend president Lazarus McCarthy Chakwera van de Malawi Congress Party en voormalig president Arthur Peter Mutharika van de Democratic Progressive Party. Chisankho Watch stuurde 800 waarnemers naar alle regio’s en kiesdistricten en verzamelde hun gegevens in een centraal datacentrum. Een parallelle telling wees binnen 24 uur op een duidelijke voorsprong voor Mutharika. Acht dagen na de stembusgang bevestigde de Malawi Electoral Commission zijn overwinning met een marge boven 20 procent. De waarnemers verklaarden daarna dat de officiële cijfers aansloten bij hun eigen projectie. De verkiezingen omvatten ook 229 parlementszetels en 509 lokale mandaten. In Moldavië vond op zondag 28 september 2025 een parlementsverkiezing plaats onder druk van buitenlandse beïnvloeding, illegale geldstromen en het risico op stemmenkoop. Vooraf beschouwde 70 procent van de respondenten deze verkiezing als de beslissendste van de recente geschiedenis van het land. Onderzoek uit de verkiezingscyclus van 2024 had een schema aan het licht gebracht waarbij 130.000 kiezers zouden zijn benaderd voor omkoping. In 2025 ondersteunde NDI een landelijke voorlichtingscampagne tegen stemmenverkoop, naast onderzoek met enquêtes, focusgroepen en berichtentests. De resultaten werden gedeeld met het presidentschap, de Centrale Verkiezingscommissie, het Nationaal Anticorruptiecentrum en grote politieke partijen. Op 6 oktober meldde het hoofd van de Moldavische politie dat kiezerscorruptie lager lag dan in 2024 en dat preventie daarbij een rol speelde.

Vrede en politieke dialoog in Jemen en Ivoorkust

Op donderdag 26 juni 2025 bracht NDI vier Jemen-deskundigen bijeen rond de vraag welke politieke uitweg mogelijk is buiten het bewind van de Houthi’s. In april 2025 hadden vertegenwoordigers van 22 partijen en bewegingen de Yemeni National Political Bloc opgericht. Dat verband wil een gedeelde visie op een vreedzaam Jemen uitwerken, politieke verscheidenheid respecteren en als Jemenitische gesprekspartner optreden in toekomstige onderhandelingen. Fatima Abo Alasrar, senior analist bij het Washington Center for Yemeni Studies, wees op de aantasting van pluralisme en deelname onder Houthi-bestuur, maar ook op stille weerstand onder burgers in gebieden die door de beweging worden beheerst. In Ivoorkust lag de aandacht op het voorkomen van verkiezingsgeweld. Bij de betwiste verkiezingen van 2010 kwamen ten minste 3.000 mensen om het leven en bij de verkiezingscrisis van 2020 vielen ongeveer vijftig doden. In 2025 organiseerde NDI twaalf bijeenkomsten met 1.600 lokale leiders uit steden en wijken die eerder met politiek geweld te maken kregen. De deelnemers bespraken lessen uit het verleden, afspraken voor de verkiezingsperiode en boodschappen die geweld moesten tegengaan. Daarbij werd de korte film Think of Us vertoond, gebaseerd op ervaringen van 120 Ivorianen die trauma opliepen tijdens de gebeurtenissen van 2020. Lokale vredescomités gebruikten ook een oefening waarbij het woord “PAIX” op papier eerst werd verscheurd en daarna opnieuw samengesteld, als beeld voor de moeite die herstel na geweld vraagt.

Steun aan parlementen, debatten en politieke inclusie

In Senegal startte NDI met steun van Global Affairs Canada een programma voor nieuw verkozen parlementsleden na de verkiezingen van 2024. In februari 2025 namen 172 parlementsleden en medewerkers deel aan opleidingen over wetgeving, stemprocedures, de rol van meerderheid en oppositie en parlementaire controle. Samen met de Conseil Sénégalais des Femmes werd ook een intensieve werkdag ingericht voor vrouwelijke parlementsleden van alle partijen, met aandacht voor geweld tegen vrouwen in de politiek, haatspraak en interne communicatie in de Nationale Vergadering. Op Jamaica kregen de lokale verkiezingen twee thematische debatten, technisch ondersteund door NDI en de Amerikaanse Commission on Presidential Debates. De Jamaica Labour Party en de People’s National Party vaardigden elk drie deelnemers af. Een evenwichtig samengesteld team van moderatoren en journalisten bepaalde zelfstandig de vragen. Burgers konden tijdens de uitzending vragen indienen via sociale media. Zeventien televisie-, radio-, kabel- en streamingkanalen zonden de debatten uit, waaronder TVJ, CVM en PBCJ. In Mongolië ondersteunde NDI de Mongolian National Association for Wheelchair Users bij het project Right of People with Disabilities to Elect and Be Elected. Veertien steungroepen bereikten 160 personen met uiteenlopende beperkingen, onder wie mensen met een visuele, auditieve of verstandelijke beperking. De deelnemers gaven daarna verkiezingsonderwijs aan 640 personen met een beperking in landelijke gebieden. De organisatie ontwikkelde handleidingen, leidde 28 trainers met een beperking op en maakte videomateriaal over toegankelijke stembureaus. De huidige belangenbehartiging richt zich op het opnemen van stemrecht en verkiesbaarheid in beleid en wetgeving.

Weerstand tegen autoritair bestuur

Aan de grens tussen Thailand en Birma werkte NDI met jonge Birmese activisten die zich verzetten tegen het militaire bewind. De inzet richt zich op politieke vrijheid, democratische weerbaarheid en beperking van Chinese invloed in een land met strategische ligging en omvangrijke natuurlijke hulpbronnen. NDI ziet steun aan deze activisten als een zaak van mensenrechten en als onderdeel van de geopolitieke belangen van de Verenigde Staten en andere democratische staten. Die benadering past binnen een bredere strategie tegen autoritaire beïnvloeding, waarbij politieke netwerken, transparantie en internationale uitwisseling centraal staan.

Onderscheidingen voor verkiezingsbescherming

Tijdens de Day of Democracy in december 2025 kende NDI de Madeleine K. Albright Award toe aan Chisankho Watch uit Malawi en Nino Dolidze uit Georgië. De onderscheiding geldt als de hoogste eer van het instituut en bekroont inzet voor stemrecht en vertrouwen in verkiezingen, ook wanneer persoonlijk risico aanwezig is. Amerikaans lid van het Huis van Afgevaardigden Gregory Meeks reikte de onderscheiding voor Chisankho Watch uit; NDI-bestuurslid Alice Albright nam die namens de coalitie in ontvangst. Eerder op de dag namen Nino Dolidze, Walter Corzo van Diálogos in Guatemala en Paul Chulu van Chisankho Watch en mHub deel aan een gesprek onder leiding van Shannon Green, president en CEO van Philanthropy for Civic Engagement.

Inkomsten, uitgaven en afhankelijkheid van Amerikaanse financiering

NDI ontving in het boekjaar 45.940.798 dollar via de U.S. Agency for International Development, 16.253.158 dollar via het U.S. Department of State, 28.618.712 dollar via de National Endowment for Democracy en 14.629.672 dollar van andere sponsors. Samen met bijdragen, geschonken professionele diensten, geoormerkte giften en netto-investeringsopbrengsten kwam de totale steun uit op 107.822.417 dollar. De uitgaven bedroegen 107.614.628 dollar. Daarvan ging 91.916.788 dollar naar democratiseringsprogramma’s, 14.948.460 dollar naar beheer en algemene werking en 749.380 dollar naar fondsenwerving. De grafische samenvatting verdeelt de uitgaven in 85 procent programma’s, 14 procent beheer en 1 procent fondsenwerving. Het nettovermogen steeg met 207.789 dollar, van 4.410.218 dollar aan het begin van het jaar naar 4.618.007 dollar aan het einde.

Bronnen:
National Democratic Institute, Annual Report – Fiscal Year 2025
National Democratic Institute, officiële publicatiepagina van 23 juli 2026
Ukrainian Women’s Congress, profiel Maria Ionova
Middle East Institute, profiel Fatima Abo Alasrar

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)