Nizija Hrustic brengt Europees voorstel over valse aangiften en bescherming van onterecht beschuldigden onder de aandacht

9 oktober 2026

Europa Interbalkan heeft een Europees project uitgewerkt dat aandacht vraagt voor de bescherming van mensen die naar eigen zeggen het slachtoffer zijn geworden van opzettelijk valse aangiften of ongegronde beschuldigingen. Nizija Hrustic bracht het voorstel op vrijdag 9 oktober 2026 onder de aandacht. Het initiatief richt zich op de bescherming van de onschuldpresumptie, de rechten van de verdediging, de positie van minderjarigen en de toegang tot een eerlijk proces. De organisatie wil dat Europese instellingen onderzoeken hoe bestaande rechtsbescherming kan worden verbeterd zonder slachtoffers van strafbare feiten te ontmoedigen om aangifte te doen. Het voorstel gaat uit van twee verplichtingen die naast elkaar moeten bestaan: slachtoffers moeten veilig en zonder onnodige belemmeringen feiten kunnen melden, terwijl personen tegen wie een beschuldiging wordt geuit recht hebben op een objectief onderzoek en de bescherming van hun wettelijke rechten.

Beschuldigingen kunnen ingrijpende gevolgen hebben voor het dagelijks leven

Een strafrechtelijke beschuldiging kan grote gevolgen hebben voor het leven van de betrokken persoon, ook wanneer een rechter nog geen uitspraak heeft gedaan. Europa Interbalkan vraagt aandacht voor situaties waarin beschuldigingen ontstaan tijdens familiale conflicten, echtscheidingen, burenruzies, professionele geschillen of meningsverschillen tussen personen en groepen. Een aangifte kan leiden tot een gerechtelijk onderzoek, beperkingen van de bewegingsvrijheid, moeilijkheden op het werk, reputatieschade en financiële problemen. In bepaalde omstandigheden kan iemand ook in voorlopige hechtenis worden genomen. De organisatie maakt daarbij onderscheid tussen een beschuldiging die door de betrokkene wordt betwist en een aangifte waarvan daadwerkelijk is vastgesteld dat zij bewust vals werd gedaan. Een ontkenning door de beschuldigde vormt op zichzelf geen bewijs dat de aangever heeft gelogen. Omgekeerd betekent de indiening van een klacht niet automatisch dat de beschuldigde schuldig is. Europa Interbalkan wil dat deze principes duidelijker worden uitgelegd aan burgers die met een strafrechtelijke procedure te maken krijgen.

Bescherming van slachtoffers blijft onderdeel van het voorstel

Europa Interbalkan wil voorkomen dat maatregelen tegen bewust valse aangiften ten koste gaan van mensen die werkelijk slachtoffer zijn geworden van strafbare feiten. Personen die geweld, bedreigingen, misbruik of andere strafbare handelingen melden, moeten erop kunnen rekenen dat hun verklaringen serieus worden onderzocht. De organisatie vraagt daarom om een zorgvuldige scheiding tussen aangiften die niet tot een veroordeling leiden en meldingen waarvan op basis van bewijs kan worden vastgesteld dat zij opzettelijk onwaar zijn. Niet iedere vrijspraak of seponering betekent immers dat een aangever een valse verklaring heeft afgelegd. Een onderzoek kan ook worden stopgezet wegens onvoldoende bewijs, zonder dat daarmee vaststaat dat de oorspronkelijke melding bewust onjuist was. Het Europese project wil voorkomen dat de vrees voor juridische gevolgen mensen ervan weerhoudt om te goeder trouw bescherming te zoeken bij politie en justitie.

Bijzondere aandacht voor kinderen die bij conflicten tussen volwassenen betrokken raken

De positie van minderjarigen krijgt een afzonderlijke plaats in het voorstel. Europa Interbalkan vraagt dat kinderen en jongeren worden beschermd wanneer zij betrokken raken bij conflicten tussen volwassenen. Dat kan zich voordoen tijdens scheidingen, familiale geschillen of andere situaties waarin volwassenen tegenover elkaar staan. Een minderjarige mag volgens de organisatie niet worden gebruikt om druk uit te oefenen op een andere persoon of om een persoonlijk conflict uit te vechten. Wanneer een kind als getuige wordt gehoord of mogelijk slachtoffer is van een strafbaar feit, moeten de betrokken instanties rekening houden met zijn leeftijd, ontwikkeling en persoonlijke omstandigheden. De organisatie vraagt dat verklaringen worden afgenomen door deskundigen die daarvoor zijn opgeleid. Ook moet zoveel mogelijk worden voorkomen dat kinderen onder druk worden gezet, beïnvloed of herhaaldelijk worden ondervraagd op een manier die hun welzijn schaadt. Het belang van het kind moet tijdens de volledige procedure worden meegewogen.

Onderzoek naar feiten moet zowel belastend als ontlastend bewijs omvatten

Een centraal onderdeel van het project is de manier waarop gerechtelijke instanties beschuldigingen onderzoeken. Europa Interbalkan wil dat de bevoegde autoriteiten alle beschikbare gegevens zorgvuldig kunnen beoordelen, binnen de grenzen van het toepasselijke recht. Daarbij gaat het om verklaringen van onafhankelijke getuigen, documenten, rechtmatig verkregen opnamen, berichten, communicaties, tijdlijnen en andere materiële gegevens. Wanneer verklaringen tegenstrijdigheden bevatten, moeten die volgens de organisatie worden onderzocht zonder vooraf te veronderstellen dat een van de betrokken personen de waarheid spreekt of bewust liegt. Ook gegevens die een beschuldiging kunnen ontkrachten, verdienen aandacht. Het voorstel vraagt geen automatische vrijspraak van personen die een klacht betwisten. Evenmin vraagt het dat de verklaring van een vermeend slachtoffer zonder onderzoek wordt verworpen. Het uitgangspunt is dat politie, justitie en andere bevoegde instanties hun onderzoek onpartijdig uitvoeren en dat alle procesdeelnemers hun wettelijke rechten kunnen uitoefenen.

Europese onschuldpresumptie vormt juridisch uitgangspunt

De bestaande Europese regels over de onschuldpresumptie vormen een juridisch uitgangspunt voor het initiatief. Richtlijn (EU) 2016/343 bevat bepalingen over bepaalde aspecten van de onschuldpresumptie en het recht om bij de terechtzitting aanwezig te zijn tijdens strafprocedures. Personen die worden verdacht of vervolgd, moeten als onschuldig worden beschouwd totdat hun schuld volgens de wet is vastgesteld. De richtlijn behandelt ook de bewijslast en de manier waarop over schuld kan worden gecommuniceerd. Europa Interbalkan wil dat burgers beter worden geïnformeerd over hun rechten wanneer zij worden geconfronteerd met een strafrechtelijke beschuldiging. De organisatie richt daarbij bijzondere aandacht op personen die moeilijk toegang hebben tot juridische informatie, mensen in een kwetsbare maatschappelijke positie, buitenlandse inwoners en personen met een migratieachtergrond. Ook burgers met wortels in de Balkan die in verschillende Europese landen wonen, behoren tot de groepen die Europa Interbalkan beter wil informeren.

Toegang tot een advocaat en informatie over rechten

Wie wordt geconfronteerd met een gerechtelijke procedure, moet kunnen begrijpen welke rechten en verplichtingen daarbij gelden. Europa Interbalkan stelt voor om de informatievoorziening over toegang tot juridische bijstand te verbeteren. Personen die een beschuldiging betwisten, moeten weten hoe zij een advocaat kunnen raadplegen, welke procedurele rechten zij hebben en welke mogelijkheden bestaan om relevante gegevens voor hun verdediging aan te dragen. Daarbij moet rekening worden gehouden met taalproblemen, financiële beperkingen en andere omstandigheden die de toegang tot rechtsbijstand bemoeilijken. Het initiatief vraagt eveneens aandacht voor mogelijkheden om gerechtelijke beslissingen aan te vechten wanneer daarvoor wettelijke gronden bestaan. De organisatie wil burgers informeren over de bestaande procedures en de voorwaarden waaronder rechtsmiddelen kunnen worden gebruikt.

Voorstel voor aanvullende Europese beschermingsmechanismen

Europa Interbalkan wil dat op Europees niveau wordt onderzocht of aanvullende maatregelen nodig zijn om personen tegen opzettelijk valse beschuldigingen te beschermen. De organisatie denkt onder meer aan betere informatie over de juridische gevolgen van bewust onjuiste aangiften en aan procedures waarin relevante tegenstrijdigheden op een zorgvuldige manier kunnen worden onderzocht. Ook het beschermen van getuigen tegen intimidatie en het verhinderen van ongeoorloofde beïnvloeding van minderjarigen krijgen aandacht. Het initiatief vraagt dat bestaande beroepsmogelijkheden en andere rechtsmiddelen voldoende toegankelijk zijn. De voorstellen bevinden zich in de fase van een organisatorisch initiatief. Uit de aangeleverde informatie blijkt niet dat de Europese Commissie een nieuw wetgevingsvoorstel hierover heeft ingediend of dat het Europees Parlement al een beslissing over dit project heeft genomen.

Europa Interbalkan wil ervaringen van betrokken personen verzamelen

De organisatie wil gesprekken organiseren met personen die aangeven dat zij door onjuiste of volgens hen onterechte beschuldigingen in moeilijkheden zijn geraakt. Daarbij moet bijzondere aandacht worden besteed aan vertrouwelijkheid en de bescherming van persoonlijke gegevens. De verzamelde getuigenissen worden niet automatisch beschouwd als bewijs van een strafbaar feit of van een opzettelijk valse aangifte. Europa Interbalkan wil deze ervaringen gebruiken om mogelijke terugkerende problemen in gerechtelijke procedures en bij de toegang tot juridische bescherming in kaart te brengen. Wanneer dat wettelijk mogelijk is, zouden de bevindingen kunnen worden bezorgd aan juristen, onderzoekers, parlementairen en bevoegde Europese instellingen. Op die manier wil de organisatie materiaal verzamelen waarmee toekomstige beleidsvoorstellen kunnen worden voorbereid.

Nizija Hrustic brengt het initiatief onder de aandacht

Nizija Hrustic bracht het project van Europa Interbalkan op vrijdag 9 oktober 2026 onder de aandacht. De organisatie presenteert zich als een initiatief dat mensen met sociale en juridische moeilijkheden wil begeleiden en personen in kwetsbare omstandigheden wil ondersteunen. Het project richt zich op de manier waarop gerechtelijke beschuldigingen worden onderzocht en op de rechten van alle betrokkenen. De beschikbare informatie bevat geen bevestiging van een formele indiening bij een Europese instelling, een toegekende financiering of een vastgesteld uitvoeringsprogramma. Het gaat om een voorstel waarmee de organisatie verdere gesprekken en onderzoek wil ondersteunen.

Bronnen: Europa Interbalkan – Projet européen pour la prévention des dénonciations volontairement mensongères, la protection des personnes injustement mises en cause et le renforcement de la présomption d’innocence, aangeleverd op 9 oktober 2026. Richtlijn (EU) 2016/343.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)

Wil je de onafhankelijke journalistiek van indegazette.be ondersteunen?

Iedere dag zetten we ons in om nieuws, reportages en verhalen te brengen uit de Westhoek, België, Europa en de rest van de wereld. Dat doen we met veel inzet en de overtuiging dat onafhankelijke journalistiek toegankelijk moet blijven voor iedereen.

Wil je onze redactie een financieel duwtje in de rug geven? Elke vrijwillige bijdrage, groot of klein, helpt ons om ons journalistieke werk voort te zetten.

Je kunt ons eenvoudig en veilig ondersteunen via de onderstaande aanklikbare links:

☕ Ko-fi: https://ko-fi.com/andyvermaut

☕ Buy Me a Coffee: https://buymeacoffee.com/andyvermaut

Hartelijk dank voor je vertrouwen, je betrokkenheid en je steun aan indegazette.be! Dankzij jouw bijdrage kunnen we ons blijven inzetten voor onafhankelijke journalistiek.