Oekraïne brengt de oorlog naar het Russische binnenland en treft het hart van Poetins consumptie-economie
Oekraïne heeft in één week tijd volgens het Institute for the Study of War minstens tien logistieke vestigingen van Wildberries aangevallen. Het bedrijf is de grootste onlinewinkel van Rusland en wordt vaak omschreven als het Russische equivalent van Amazon. De aanvallen vormen veel meer dan een reeks incidenten bij gewone magazijnen. Ze passen in een bredere Oekraïense strategie om de Russische logistiek, economie, luchtverdediging en politieke elite tegelijk onder druk te zetten.
Een ongeziene reeks aanvallen op Wildberries
In de nacht van 23 op 24 juli werden logistieke vestigingen in en rond Sint-Petersburg en in het bezette Simferopol op de Krim getroffen. Beelden toonden grote branden bij centra in Shushary en Utkina Zavod. Ook in Tver werd een brand gemeld na een droneaanval. In de voorafgaande dagen waren vestigingen of logistieke locaties in de regio’s Moskou, Tambov, Krasnodar, Stavropol en Voronezj aangevallen. Volgens ISW lijkt Oekraïne zo in korte tijd minstens tien Wildberries-locaties in Rusland en bezet Oekraïens gebied te hebben geviseerd.
Wildberries bevestigde dat zijn operaties op verschillende locaties tijdelijk werden stilgelegd. Reuters meldde dat vijf belangrijke vestigingen die sinds 18 juli werden getroffen samen ongeveer tien procent van de logistieke capaciteit van het bedrijf vertegenwoordigden. Bij eerdere aanvallen vielen doden en gewonden. Bij de aanvallen van 24 juli werden opnieuw gewonden gemeld, maar het bedrijf stelde dat tijdige evacuaties grotere menselijke verliezen hadden voorkomen. (Reuters)
Waarom een onlinewinkel een doelwit wordt
De Oekraïense autoriteiten beschouwen de betrokken magazijnen niet als zuiver civiele distributiecentra. Kyiv stelt dat Wildberries deel uitmaakt van een logistiek netwerk dat ook goederen, elektronische onderdelen en materiaal voor de Russische oorlogsinspanning verspreidt. Rusland en de bedrijfsleiding ontkennen dat de onderneming militaire voorraden behandelt en benadrukken dat vooral gewone werknemers en consumenten worden getroffen.
De militaire en economische functies van grote logistieke bedrijven zijn in een oorlog echter moeilijk volledig van elkaar te scheiden. Een platform dat miljoenen bestellingen verwerkt, beschikt over magazijnen, vrachtwagens, digitale voorraadbeheersystemen en distributieroutes die het hele land bestrijken. Zelfs wanneer niet elk magazijn rechtstreeks militaire goederen opslaat, vormt zo’n netwerk een essentieel onderdeel van de bredere Russische economische infrastructuur.
De omvang van Wildberries maakt de aanvallen bijzonder gevoelig. Wildberries en zijn belangrijkste concurrent Ozon verkopen samen goederen en diensten ter waarde van een aanzienlijk deel van de Russische economie en zijn rechtstreeks of onrechtstreeks verbonden met miljoenen arbeidsplaatsen. Verstoring van hun logistiek is daardoor zichtbaar voor een bevolkingsgroep die het Kremlin zo lang mogelijk van de dagelijkse gevolgen van de oorlog probeert af te schermen. (Reuters)
De oorlog bereikt Moskou en Sint-Petersburg
De Russische machtsstructuur heeft de oorlog jarenlang voorgesteld als een conflict dat zich ver van de belangrijkste stedelijke centra afspeelt. De meeste Russische burgers in Moskou, Sint-Petersburg en andere grote steden hoefden niet dagelijks te ervaren hoe oorlog infrastructuur, bevoorrading en mobiliteit verstoort. De Oekraïense langeafstandscampagne verandert dat geleidelijk.
Wanneer een groot distributiecentrum brandt, worden bestellingen vertraagd, verdwijnen voorraden, verliezen handelaars hun goederen en komen werknemers tijdelijk zonder werk te zitten. De psychologische impact is anders dan bij een aanval op een afgelegen militaire basis. Een beschadigd magazijn beïnvloedt rechtstreeks het dagelijkse consumptiepatroon en confronteert burgers met de praktische gevolgen van een oorlog die het Kremlin als beheersbaar probeert voor te stellen.
Volgens Russische en Oekraïense ramingen zou de totale schade aan Wildberries inmiddels in de miljarden euro’s kunnen lopen. Precieze bedragen zijn moeilijk onafhankelijk te controleren. ISW citeerde een raming van ongeveer 170 miljard roebel schade, terwijl andere ramingen verschillen afhankelijk van de meegerekende voorraad, infrastructuur, omzetverliezen en schulden. De omvang van de verliezen maakt in ieder geval duidelijk dat de campagne niet langer symbolisch is.
De Russische luchtverdediging wordt gedwongen keuzes te maken
De aanvallen hebben ook een directe militaire functie. Rusland beschikt niet over voldoende luchtverdedigingssystemen om elke raffinaderij, luchthaven, magazijnsite, spoorlijn, militaire fabriek, overheidsgebouw en stedelijk centrum permanent te beschermen. Elke nieuwe categorie doelwitten die Oekraïne succesvol kan aanvallen, vergroot het aantal locaties waarvoor Moskou extra Pantsir-, Buk- of andere luchtafweersystemen nodig heeft.
Russische bronnen meldden dat bijkomende vaste Pantsir-posities rond Moskou worden gebouwd. Zulke maatregelen kosten personeel, radarcapaciteit, munitie en systemen die anders bij militaire installaties of aan het front zouden kunnen worden ingezet. Oekraïne dwingt Rusland zo tot een verdedigingsprobleem dat niet uitsluitend met meer interceptoren kan worden opgelost. Het Russische grondgebied is te groot en het aantal potentiële doelwitten te omvangrijk.
Een aanvaller hoeft bovendien maar af en toe door de verdediging te breken om een magazijn of raffinaderij zwaar te beschadigen. De verdediger moet daarentegen dag en nacht klaarstaan en vrijwel elk projectiel onderscheppen. Dat structurele verschil maakt goedkope en in grote aantallen geproduceerde drones bijzonder waardevol binnen de Oekraïense strategie.
Ook de economische elite voelt de druk
De aanvallen kunnen volgens ISW eveneens druk uitoefenen op figuren in de omgeving van president Vladimir Poetin. Hoge functionarissen binnen de presidentiële administratie zouden zakelijke of politieke banden hebben met Wildberries. De exacte eigendoms- en invloedstructuren rond grote Russische ondernemingen zijn vaak weinig transparant, maar het bedrijf bevindt zich duidelijk binnen een economisch ecosysteem dat sterk afhankelijk is van relaties met de staat.
Poetin heeft Russische ondernemers en oligarchen tijdens de oorlog steeds nadrukkelijker aangesproken om de nationale oorlogsinspanning financieel te ondersteunen. Tegelijk vrezen elites dat hun bezittingen door nationalisering, politieke druk of oorlogsschade verloren kunnen gaan. Aanvallen op grote ondernemingen vergroten die onzekerheid. Ze maken duidelijk dat economische nabijheid tot het Kremlin niet noodzakelijk bescherming biedt tegen de gevolgen van de oorlog.
De Russische Centrale Bank verlaagt opnieuw de rente
Tegen deze achtergrond verlaagde de Russische Centrale Bank haar belangrijkste rente voor de vijfde keer in 2026. Volgens ISW probeerden Russische functionarissen de beperkte verlaging voor te stellen als een bewijs dat de economie stabieler wordt. Een renteverlaging kan investeringen en kredietverlening stimuleren, maar houdt ook risico’s in wanneer inflatie, tekorten en overheidsuitgaven hoog blijven.
De Russische economie wordt steeds sterker gestuurd door militaire bestellingen, subsidies, staatskredieten en overheidsuitgaven. Dat kan op korte termijn economische activiteit creëren, maar verdringt investeringen in civiele sectoren en verhoogt de afhankelijkheid van oorloggerelateerde productie. Aanvallen op logistieke bedrijven, raffinaderijen en transportinfrastructuur vergroten de kosten van die oorlogseconomie.
De luchtoorlog kent geen veilige achtergebieden meer
Oekraïne zette op 24 juli ook zijn bredere campagne tegen Russische energie- en logistieke doelwitten voort. Rusland lanceerde diezelfde nacht volgens de Oekraïense luchtmacht vijf Kh-59- of Kh-69-geleide raketten en 180 drones tegen Oekraïne. Daarmee blijft de oorlog gekenmerkt door een wederzijdse strijd tegen infrastructuur, waarbij Rusland over een veel grotere voorraad raketten en drones beschikt, maar Oekraïne steeds beter in staat blijkt om diep in Rusland terug te slaan. (Kyiv Post)
Ook buiten Oekraïne nam het risico toe. Roemeense vliegtuigen schoten op 24 juli een onbekende drone neer die het Roemeense luchtruim was binnengedrongen. Voor de Roemeense kust werd bovendien een vrachtschip dat naar Oekraïne onderweg was door een ontploffing beschadigd. De precieze oorsprong en omstandigheden van die incidenten waren op het moment van het ISW-rapport nog niet volledig duidelijk. Omdat Roemenië een NAVO-lidstaat is, wordt elke grensoverschrijding bijzonder nauwlettend gevolgd. (Kyiv Post)
Geen doorbraak aan het front, wel een verschuiving van de oorlog
ISW stelde op 24 juli geen bevestigde Russische of Oekraïense terreinwinst vast. Dat betekent niet dat de oorlog stilstaat. Integendeel: terwijl de frontlijn slechts langzaam verschuift, wordt de strijd achter het front steeds belangrijker. Oekraïne probeert niet alleen Russische eenheden in loopgraven te stoppen, maar ook de economische, logistieke en bestuurlijke systemen te treffen die die eenheden in staat stellen om te blijven vechten.
De aanvallen op Wildberries tonen hoe die strategie evolueert. Een magazijn kan tegelijk een logistieke schakel, een economisch knooppunt, een politiek gevoelig bezit en een probleem voor de luchtverdediging zijn. Oekraïne probeert met één doelwit verschillende vormen van druk te combineren.
De belangrijkste vraag is daarom niet of de vernietiging van afzonderlijke magazijnen Rusland onmiddellijk tot onderhandelingen zal dwingen. Dat zal vrijwel zeker niet gebeuren. De werkelijke betekenis ligt in de opeenstapeling: beschadigde raffinaderijen, vertraagde leveringen, stijgende verzekeringskosten, extra luchtverdediging, verliezen voor zakenlieden en een stedelijke bevolking die de oorlog niet langer uitsluitend op televisie ziet. Oekraïne brengt de oorlog stap voor stap naar het systeem dat haar financiert.
Bronnen: Institute for the Study of War, Russian Offensive Campaign Assessment van 24 juli 2026; Reuters; Kyiv Post; openbare verklaringen van Wildberries en regionale Russische autoriteiten.
Andy Vermaut
