Oostende pakt leegstand menselijk aan met nieuw reglement

4 april 2025

In Oostende krijgt het leegstandsbeleid een frisse wind. Het stadsbestuur, onder leiding van burgemeester John Crombez en schepen Maxim Donck, stelde op een recente vergadering een nieuw reglement voor dat in maart 2025 voor de gemeenteraad ligt. Geen torenhoge boetes meer als verdoken belasting, maar een aanpak die leegstand echt wil verminderen. Met lagere tarieven, extra vrijstellingen en een plafonnering van de heffing kiest de stad voor een menselijker beleid. De cijfers spreken: waar Oostende tussen 2013 en 2021 gemiddeld 9 leegstandsdossiers per jaar telde, steeg dat van 2022 tot 2024 naar 92. Tijd voor verandering, en dat komt er nu.

Een eerlijker systeem voor leegstand

Het nieuwe reglement draait om eenvoud en rechtvaardigheid, legde het stadsbestuur uit tijdens de bespreking. De focus verschuift van straf naar oplossing. Vroeger kon een woning in het vijfde jaar leegstand een taks van 45.000 euro opleggen, met een totaal van 112.500 euro over vijf jaar. Dat verandert grondig. De heffing hangt nu af van oppervlakte en bouwlagen, en de vermenigvuldigingsfactor stopt bij vier jaar. Een woning tot 120 vierkante meter met één bouwlaag krijgt een basisbedrag van 3.000 euro. Groter dan 120 vierkante meter of met meerdere lagen? Dan wordt het 3.500 euro. Bij beide voorwaarden samen stijgt het naar 4.000 euro.

De formule is helder: het basisbedrag keer het aantal jaren in het leegstandsregister plus één, met een maximum van vier jaar. Dat betekent dat de taks nooit hoger wordt dan vier keer het basisbedrag. John Crombez benadrukte dat dit de essentie terugbrengt: minder administratieve rompslomp en meer focus op het aanpakken van leegstand zelf. Oostende wil af van langlopende procedures die eigenaars ontmoedigen in plaats van stimuleren.

Extra ruimte voor vrijstellingen

Het stadsbestuur breidt ook de mogelijkheden voor vrijstellingen uit, een punt dat schepen Maxim Donck met trots naar voren bracht. Wie door ziekte, een ongeval of hoge leeftijd langdurig elders verblijft, kan nu een vrijstelling aanvragen. Ook renovaties krijgen een steuntje in de rug: eigenaars die hun pand opknappen, kunnen een extra jaar vrijstelling krijgen. Dat maakt het beleid flexibeler en houdt rekening met persoonlijke situaties.

Daarnaast krijgt de bezwaarcommissie meer armslag. Voortaan kan ze ‘overmacht’ meewegen bij bezwaren, met bestaande rechtspraak als leidraad. Dat zorgt voor een eerlijke beoordeling, zonder dat eigenaars vastlopen in starre regels. Veerle Dubois, kabinetsadviseur van burgemeester Crombez, bevestigde dat deze aanpassingen het systeem menselijker maken, een belofte uit het bestuursakkoord die nu vorm krijgt.

Van straf naar stimulans

Oostende zat jarenlang met een systeem dat hoge boetes oplegde zonder de kern van het probleem aan te pakken. Tussen 2013 en 2021 bleef het aantal dossiers beperkt tot een handvol per jaar, maar de laatste drie jaar explodeerde dat naar bijna honderd. Het oude reglement joeg eigenaars op kosten, met heffingen die opliepen tot tienduizenden euro’s. Het nieuwe beleid draait dat om. Door de taks te plafonneren en vrijstellingen uit te breiden, wil de stad eigenaars motiveren om hun panden weer in gebruik te nemen.

John Crombez, bereikbaar via john.crombez@oostende.be (mailto:john.crombez@oostende.be), en Maxim Donck, te contacteren op 059 25 84 44 of maxim.donck@oostende.be (mailto:maxim.donck@oostende.be), staan klaar om vragen te beantwoorden. Veerle Dubois ondersteunt het team en is bereikbaar op 0473 84 83 58 of veerle.dubois@oostende.be (mailto:veerle.dubois@oostende.be). Het stadsbestuur hoopt met dit reglement een voorbeeld te stellen voor andere steden, zonder de nadruk te leggen op strafmaatregelen.

Een stad die vooruitdenkt

Oostende kiest voor een aanpak die past bij haar inwoners. Het nieuwe leegstandsreglement, dat in maart 2025 voorligt, toont een bestuur dat luistert en handelt. Met lagere heffingen, meer flexibiliteit en een focus op gebruik in plaats van boetes, bouwt de stad aan een leefbare toekomst. De eerste reacties zijn alvast hoopvol, en de uitvoering zal tonen hoe effectief deze koerswijziging is.