Oostende viert vrouwenkracht: historische mijlpalen en toekomstplannen op Internationale Vrouwendag

Oostende viert vrouwenkracht: historische mijlpalen en toekomstplannen op Internationale Vrouwendag

Oostende – In de aanloop naar Internationale Vrouwendag bruist Oostende van de activiteiten die de kracht van vrouwen in de kijker zetten. De stad, bekend als “Koningin der Badsteden”, grijpt 8 maart aan om zowel de rijke geschiedenis van Oostendse vrouwen als hun hedendaagse invloed op de stadsontwikkeling te belichten. Met een gevarieerd programma – van historische wandelingen en lezingen tot gemeenschappelijke vieringen – onderstreept Oostende haar blijvende inzet voor gelijke kansen. Dit artikel biedt een diepgaand overzicht: van het onvertelde verleden van Oostendse pioniers tot de officiële aankondiging van het stadsbestuur over de evenementen, plus extra context over sprekers en stedelijke initiatieven voor vrouwenemancipatie.

Sterke vrouwen schrijven Oostendse geschiedenis

Oostende heeft door de eeuwen heen kunnen rekenen op de veerkracht en visie van sterke vrouwen. Al in de tijd van de aartshertogen speelde een vrouw een bepalende rol: Aartshertogin Isabella nam begin 17e eeuw actief deel aan het Beleg van Oostende en toonde hoe vrouwen aan de macht hun stempel drukten op de stad. Later vestigde Koningin Louise-Marie – de eerste koningin der Belgen – haar zomerverblijf in Oostende; haar aanwezigheid en liefdadigheidswerk lieten een blijvende indruk na op de lokale gemeenschap. Eveneens koninklijk bloed, Prinses Marie-José bracht als dochter van Albert I tijd door in Oostende en symboliseerde de moderne, opgeleide vrouw van de 20e eeuw.

Naast vorstelijke invloed kent Oostende ook talloze lokale heldinnen. Euphrosine Beernaert, geboren in Oostende in 1831, groeide uit tot een gerenommeerde landschapsschilderes in een tijd dat de kunstwereld bijna uitsluitend mannelijk was​

Lucy Loes, bij velen bekend als de “Koningin van het Visserslied”, vertolkte in het Oostends dialect de ziel van de vissersgemeenschap​

En de Nederlandse schrijfster Charlotte Mutsaers vond inspiratie aan de Noordzee, waardoor Oostende opdook in de literatuur. Deze vrouwen – en vele anderen – drukten hun stempel op de culturele en sociale ontwikkeling van de stad.

Ook in het dagelijks leven waren Oostendse vrouwen onmisbaar. In de visserijgemeenschap, het kloppende hart van de stad, voerden vissersvrouwen het huishouden én de visafslag terwijl hun mannen op zee waren. Een monumentaal kunstwerk, “Ode aan de Vissersvrouwen”, bij het station herdenkt deze vaak onzichtbare kracht: vijf bronzen beelden, twee meter hoog, die in stilte over de zee lijken uit te kijken​

Het is een eerbetoon aan generaties vrouwen die gezinnen en buurten draaiende hielden in moeilijke tijden.

De strijd voor vrouwenrechten kent in Oostende een even belangrijk hoofdstuk. Al meer dan100 jaar geleden, in 1921, kregen Belgische vrouwen voor het eerst stemrecht bij gemeenteraadsverkiezingen. Oostende verwelkomde dat jaar zijn eerste vrouwelijke gemeenteraadsleden: Caroline Pieters-Addams en Berthe Tratsaert schreven geschiedenis door als eersten vrouwen aan de Raad te zetelen​

Toch bleef de weg naar gelijkheid lang en hobbelig – pas in 1948 volgde nationaal stemrecht voor vrouwen. Oostendse vrouwen hebben sindsdien stap voor stap meer plaats veroverd in het openbare leven: van lokaal politiek engagement tot ondernemerschap en leidersrollen in cultuur en onderwijs.

Officieel persbericht: evenementen op 8 maart aangekondigd

In een officieel persbericht kondigt het stadsbestuur van Oostende een uitgebreid programma aan ter ere van Internationale Vrouwendag (8 maart). Die dag staat wereldwijd symbool voor de viering van de economische, politieke en sociale prestaties van vrouwen en de voortdurende strijd voor gelijkwaardigheid​.

Stad Oostende onderschrijft dit ten volle en organiseert jaarlijks diverse activiteiten rond dit belangrijke thema​. Hieronder volgt een overzicht van de geplande evenementen, zoals bekendgemaakt door het stadsbestuur:

Ondanks de naam “vrouwenfeest” is iedereen welkom – inclusie staat centraal. Bezoekers kunnen genieten van lekkernijen, informatiestanden en workshops in een gemoedelijke sfeer. Naast het vieren van vrouwelijk talent, ligt de focus op bewustwording: een medische stand bemand door een verpleegkundige geeft uitleg over borstgezondheid en het belang van tijdige screening​

Dit gezondheidsluik is niet toevallig gekozen; cijfers tonen aan dat slechts 58,3% van de Oostendse vrouwen tussen 50 en 69 jaar participeert aan het gratis tweejaarlijks borstonderzoek. Via sensibilisering hoopt de stad dat aandeel te verhogen richting 75%​ een levensbelangrijke ambitie in de strijd tegen borstkanker.

Sprekers en gezichten achter de activiteiten

Achter de aangekondigde evenementen staan inspirerende sprekers en organisaties die elk in hun vakgebied van grote betekenis zijn. Zo wordt het vrouwenfeest in de Vuurtorenwijk mede gedragen door FMDO, een koepelorganisatie die diverse community’s verenigt en inzet op empowerment van vrouwen met verschillende culturele achtergronden. Hun partner SAAMO (Samenlevingsopbouw) is expert in het bereiken van kwetsbare groepen en strijdt tegen uitsluiting. Dankzij hun jarenlange expertise in sociale projecten weten zij een warme, inclusieve sfeer te creëren waar iederéén – van jong tot oud, van elke afkomst – zich welkom voelt. Hun betrokkenheid bij het vrouwenfeest garandeert dat thema’s als gezondheid, cultuur en participatie op een toegankelijke manier worden gebracht, dicht bij de leefwereld van de inwoners.

Het informatiestandje over borstgezondheid wordt bemand door een ervaren verpleegkundige gespecialiseerd in preventieve gezondheidszorg. Zij beantwoordt vragen en deelt praktisch advies over het vroegtijdig opsporen van borstkanker. Haar aanwezigheid is cruciaal: ze vertaalt medische kennis naar begrijpelijke tips voor het publiek en benadrukt waarom preventie letterlijk van levensbelang is. In een stad waar minder dan zes op de tien vrouwen deelnemen aan de screenings, treedt deze zorgprofessional op als een belangrijke stem die vrouwen aanspoort hun gezondheid in eigen handen te nemen​

Haar expertise en toewijding illustreren de kernboodschap van Vrouwendag: empower jezelf met kennis en ga uitdagingen niet uit de weg.

Een hoogtepunt op 6 maart is de interactieve lezing “Wuvezotte”. Deze sessie wordt geleid door een local storyteller en historica die het publiek meeneemt op een boeiende ontdekkingstocht doorheen de geschiedenis van de Oostendse vrouw. Met scherpe inzichten en een vleugje humor belicht ze hoe de rol van vrouwen evolueerde van de middeleeuwen tot nu. Haar expertise ligt op het snijvlak van geschiedenis en genderstudies, en dat is merkbaar: complexe maatschappelijke evoluties maakt ze begrijpelijk aan de hand van anekdotes over Oostendse vrouwen die het verschil maakten. Zo komen verhalen tot leven over verzetsheldinnen uit WOII, vrouwelijke ondernemers in de 19e eeuw en moderne pioniers op het stadhuis. Deze spreekster is belangrijk in haar vakgebied omdat ze geschiedenis tastbaar maakt voor een breed publiek en laat zien dat vrouwen altijd een bouwsteen zijn geweest van Oostendes erfgoed. Haar lezing motiveert niet alleen – ze stimuleert ook het gesprek: hoe kunnen de lessen uit het verleden ons vandaag inspireren?

Naast haar zullen op Vrouwendag ook lokale kunstenaars en vrijwilligers zichtbaar zijn. Het fotografieteam van De Zeemeeuw (een Oostendse hobbyfotografenclub) zet vrouwen in de spotlight met portretfoto’s, waarbij ze hun technische vakkennis koppelen aan een sociaal doel: elke vrouw laten stralen. Ook deze vrijwilligers zijn specialisten binnen hun domein – of het nu fotografie, styling of organisatie is – en hun bijdrage is van onschatbare waarde om van de evenementen een succes te maken. Ze tonen aan dat wanneer getalenteerde burgers hun expertise inzetten voor de gemeenschap, de impact veel groter is dan de som der delen.

Stad Oostende zet in op vrouwenrechten en veiligheid

De festiviteiten rond 8 maart staan niet op zichzelf. Ze kaderen binnen een ruimer engagement van Stad Oostende om van de stad een gelijke-kansen-gemeente te maken waar vrouwen zich vrij en veilig voelen. Recent rolde het stadsbestuur een ambitieus actieplan tegen straatintimidatie uit om de openbare ruimte voor iedereen veiliger te maken​. Concreet werd een digitaal meldpunt gelanceerd – het Safer Cities-platform – waar Oostendenaars op een kaart kunnen aangeven waar ze lastiggevallen werden of onveilige situaties ervaren​. Die informatie laat de stad toe om gerichte maatregelen te nemen, zoals betere verlichting of verhoogde aanwezigheid van stewards en politie op “hotspots”. Daarnaast investeert Oostende in omstaanderstrainingen onder het motto “Reageren kan je leren”. In zulke trainingen, vergelijkbaar met een EHBO-cursus maar dan voor sociale veiligheid, leren burgers hoe ze actief kunnen ingrijpen bij ongepast gedrag zoals pesterijen of seksuele intimidatie​. Al meer dan 260 Oostendenaars – van scholieren en leerkrachten tot stadsmedewerkers – kregen zo’n opleiding, en het programma wordt verder uitgerold zodat nog meer inwoners weerbaar worden​. Ook creativiteit wordt ingezet in dienst van veiligheid. Met “Cities by Night” introduceert Oostende een artistiek project dat vrouwen letterlijk op sleeptouw neemt tijdens nachtelijke wandelingen door de stad​

Dit initiatief van de Italiaanse kunstenares Valentina Medda onderzoekt op een participatieve manier hoe vrouwen de stad ervaren als het donker is. Medda, die internationaal naam maakte met community art, laat vrouwen hun ervaringen en suggesties delen terwijl ze samen door Oostendse straten trekken​. Het resultaat is tweeledig: het creëert solidariteit en herkenning onder deelneemsters, én het levert de stad waardevolle inzichten op over waar bijvoorbeeld extra verlichting of andere ingrepen nodig zijn. Cities by Night toont hoe kunst en beleid hand in hand kunnen gaan om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken – in dit geval, het vergroten van het veiligheidsgevoel van vrouwen in de openbare ruimte. Verder voert Oostende een sterk sociaal beleid ten voordele van vrouwen. De stad ondersteunt initiatieven om economische onafhankelijkheid van vrouwen te bevorderen, zoals Women@Work-infosessies voor vrouwen met een migratieachtergrond in samenwerking met FMDO en het Economisch Huis​. Deze sessies bieden praktische tips en begeleiding bij het zoeken naar werk, zodat ook nieuwkomers of vrouwen met minder kansen hun talenten kunnen ontplooien op de arbeidsmarkt. Ook op het vlak van gezondheid en welzijn neemt de stad drempels weg: sinds 2021 kunnen jonge vrouwen in Oostende rekenen op een terugbetaling van anticonceptiekosten​

Daarmee wil het stadsbestuur ongewenste zwangerschappen voorkomen en benadrukken dat reproductieve gezondheid een recht is, geen voorrecht. Ten slotte werkt Oostende nauw samen met lokale verenigingen (zoals Zonta en Soroptimist) om jaarlijks campagnes te voeren rond huiselijk geweld en femicide, bijvoorbeeld tijdens de internationale campagne Orange the World in november. Door gebouwen oranje te verlichten en praatavonden te houden, wordt ook deze vaak verborgen problematiek bespreekbaar gemaakt.

Brug

Met het programma van Internationale Vrouwendag slaat Oostende een brug tussen verleden en toekomst. Historische verhalen over voortrekkers vloeien naadloos samen met actuele initiatieven die vandaag het verschil maken. Van de vissersvrouw die een eeuw geleden op de kaai haar gezin recht hield tot de jonge professional die nu via een omstaanderstraining haar collega te hulp durft schieten – ze zijn allemaal deel van hetzelfde verhaal van veerkracht. Oostende laat zo zien dat emancipatie geen ver-van-mijn-bedshow is, maar iets dat lééft in de straten en pleinen van de stad.

Kortom, Oostende eert haar vrouwelijke pioniers en bouwt tegelijkertijd aan een inclusieve toekomst. Deze geschiedenis en actualiteit toont een stad die vol overtuiging inzet op vrouwelijke kracht, gelijkheid en hoop – een verhaal dat elke dag verder groeit en blijft inspireren.

Op 8 maart staat Oostende in het teken van Internationale Vrouwendag met het thema ‘Vrouwen in de stad’. Dit jaar focust de Stad op de rol die vrouwen hebben gespeeld doorheen de geschiedenis van onze stad en hoe zij vandaag bijdragen aan de stedelijke ontwikkeling. Ook in de ontmoetingscentra worden er activiteiten georganiseerd.

Op 8 maart viert Stad Oostende Internationale Vrouwendag. Vrouwen hebben door de eeuwen heen bijgedragen aan de ontwikkeling van steden, maar hun verhalen blijven vaak onderbelicht. De Stad zet hun prestaties in de kijker met een stadswandeling over vrouwen die een blijvende indruk hebben nagelaten op Oostende.

Daarnaast organiseert de Stad een lezing over vrouwen in de architectuur, die een vrouwelijk perspectief biedt op de stedelijke ruimte. Zo sluiten de activiteiten op Internationale Vrouwendag aan bij het inclusieve beleid van de Stad, het actieplan tegen straatintimidatie en de ambitie om de openbare ruimte toegankelijker en veiliger te maken.

Markante vrouwenwandeling

Op zaterdag 8 maart worden twee gegidste wandelingen georganiseerd in het centrum van Oostende. Onder begeleiding van gidsenkring De Lange Nelle ontdekken deelnemers plaatsen waar markante vrouwen hun stempel hebben gedrukt op onze stad. Deze boeiende tocht biedt een frisse kijk op de geschiedenis en de rol van vrouwen in Oostende.

Zaterdag 8 maart om 10.00 uur en om 14.00 uur
Gratis deelname, inschrijven verplicht via www.oostende.be/vrouwenwandeling  

Lezing ‘Vrouwen in de architectuur’

Op zondag 9 maart organiseert Stad Oostende in samenwerking met KAAP een lezing over vrouwen in de architectuur. Architect Lara Schrijver gaat in gesprek met architect Apolline Vrancken en beeldend kunstenaar Valentina Medda die zal spreken over het project Cities by Night, dat de stedelijke ruimte vanuit een vrouwelijk perspectief belicht.

Zondag 9 maart om 11.00 uur

Inschrijven via www.faar-oostende.be/activiteiten/vrouwen-architectuur

Activiteiten in de ontmoetingscentra

Naast de focus op vrouwen in de stad, vinden er ook activiteiten plaats in de ontmoetingscentra:

Lezing Wuvezot

donderdag 6 maart 2025

OC De Boeie

inschrijven in OC De Boeie

Markante vrouwenwandeling, speciaal voor de ontmoetingscentra

dinsdag 11 maart

inschrijven in alle OC’s

Verwenmoment in samenwerking met het Sint-Jozefsinstituut

vrijdag 9 mei 2025

OC Oud Hospitaal

inschrijven in OC Oud Hospitaal

Bronnen:

Gerelateerde nieuwsberichten

Subscribe
Subscribe