Rusland worstelt met avances in Oekraïne terwijl Trump deadlines stelt

Jeremy Corbyn spreekt demonstranten toe in Londen op 25 februari 2023, tijdens een betoging waar enkele duizenden opriepen tot onderhandelingen voor een vreedzame beëindiging van de oorlog in Oekraïne.

1 augustus 2025

Rusland zet druk op Oekraïense posities, maar stuit op harde weerstand. In het noordoosten van Pokrovsk boeken Russische troepen terreinwinst. Ze richten zich op een omsingeling van de stad om verdedigingslinies te omzeilen. Geolocatiebeelden van 4 juli tonen aan dat Russen Koptieve en Shevchenko Pershe innamen en oprukten naar het zuidoosten van Razine. Dat opent een mogelijke route richting Dobropillya. Sinds begin 2025 concentreert Rusland zich op de Pokrovsk-Kostyantynivka snelweg T-0504. Nu intensiveren ze inspanningen om een saillant tussen Pokrovsk en Toretsk uit te buiten. Op 28 juni meldde Oekraïens bevelhebber Oleksandr Syrskyi dat delen van het Russische 68e Legerkorps en de 20e en 150e Gemotoriseerde Divisies aanvallen in de Dobropillya-richting. Oekraïense waarnemers zagen dat de 39e en 110e Gemotoriseerde Brigades actief zijn nabij Razine na recente veroveringen. Ze duwen westwaarts, ondanks zware verliezen door Oekraïense verdediging. Russen beschadigen ook logistiek: infrastructuur bij Shakhove, Udachne en Kotlyne ligt onder vuur. Ze gebruiken snelle aanvalstactieken met motoren en buggies.

Deze bewegingen dienen waarschijnlijk om Pokrovsk in te sluiten en cruciale Oekraïense aanvoerroutes af te snijden, vooral naar Myrnohrad en langs de M-30 snelweg. Russen maakten weinig vooruitgang zuidoost- en zuidwestwaarts van Pokrovsk sinds eind 2024. Mogelijk verschuiven ze nu naar Rodynske of Novooleksandrivka om flanken bloot te leggen. Voortgang richting Dobropillya wijst op een tactiek om de vestinggordel te vermijden – een keten van versterkte steden die Oekraïnes oostelijke verdediging verankert. In plaats van doorbreken, kiezen ze voor omtrekking. Gezien stilstand bij Toretsk, Chasiv Yar en noord van het Kleban Byk Reservoir, probeert Rusland wellicht een nieuw saillant te vormen tussen Dobropillya en Kostyantynivka. Dat zou inhouden de Kazenyi Torets rivier over te steken en dorpen langs de Pokrovsk-Oleksandrivka lijn te grijpen. Toch blijft onduidelijk of de uitgeputte Russische eenheden – delen van de Centrale Groepering – dit volhouden. Zo’n operatie zou lang duren, veel kosten en Oekraïners dwingen tot terugtrekken uit de vestinggordel onder dreiging van omsingeling, zonder frontale strijd.

Amerikaans president Donald Trump lanceerde een groot initiatief om Oekraïne snel te bewapenen via NAVO. Hij dreigde met zware economische sancties tegen Rusland als geen vrede komt binnen 50 dagen – een termijn die hij op 28 juli inkortte tot 10 of 12 dagen. Tijdens een bijeenkomst op 14 juli met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte beloofde Trump miljarden dollars aan Amerikaanse militaire hulp, inclusief volledige Patriot-luchtverdedigingssystemen. NAVO betaalt en verdeelt die. Sommige Patriots bereiken Oekraïne binnen dagen, zei Trump. Een niet-genoemd land staat klaar met 17 systemen, al is onzeker of dat batterijen of lanceerders betreft. Trump waarschuwde voor 100 procent secundaire tarieven op handelspartners van Rusland bij weigering tot onderhandelen. Hij benadrukte dat economische druk plus sterkere slagkracht op het veld nodig zijn om Russisch president Vladimir Poetin te dwingen. Rutte voegde toe dat NAVO enorme hoeveelheden levert: luchtverdediging, raketten, munitie. Russische troepen leden 100.000 doden sinds 1 januari 2025.

Trump stelde dat Ruslands economie slecht presteert en middelen verspilt aan oorlog. Dat sluit aan bij analyses dat Russische verliezen op het veld, onhoudbare uitgaven, inflatie, arbeidstekorten en uitputting van het soevereine fonds veroorzaken. Hij wees op intensievere drone- en raketaanvallen als teken van geen interesse in vrede. Op 15 juli bevestigde Trump dat Amerikaanse Patriots onderweg zijn vanuit Duitsland, met NAVO-landen die kosten dekken. Amerikaanse officials vertelden aan The New York Times dat meeste beloofde systemen – Patriots, raketten, munitie – direct beschikbaar zijn. Een NAVO-vertegenwoordiger zei tegen Suspilne dat het NAVO Security Assistance and Training for Ukraine fonds dit coördineert. Bevestigde steun komt van Duitsland, Noorwegen, Denemarken, Nederland, Zweden, Verenigd Koninkrijk, Canada en Finland, naast bestaande verplichtingen via dat fonds, de Ukraine Defense Contact Group en andere akkoorden.

Ruslands Centrale Bank projecteert stabiliteit, maar voert beleid dat risico’s op lange termijn brengt. Een Bloomberg-rapport van 17 juli, gebaseerd op juni-data, meldde dat de seizoensgecorrigeerde jaarlijkse inflatie daalde tot 4 procent, binnen officiële doelen. De werkelijke jaarlijkse inflatie staat op 9 procent. De bank schreef dit toe aan een sterke roebel die importkosten drukt en inflatiedruk vermindert, maar waarschuwde voor afnemende effecten. Waarden van rentedragende activa daalden, investeerders verwachten een basisrente onder 18 procent eind 2025. Hoge defensie-uitgaven, inclusief onhoudbare bonussen voor soldaten en uitbreiding van de defensie-industrie, verergeren arbeidstekorten en drijven lonen en dienstprijzen op. Deze aanpak van meer begrotingsuitgaven en lossere monetaire politiek kan koopkracht verzwakken, de roebel devalueren en diepere instabiliteit voeden. Russische bankiers maken zich zorgen over stijgende wanbetalingen en bespreken privé bailouts. Bloomberg meldde dat grote banken forse verliezen riskeren, al prefereert de Centrale Bank herstructurering boven ingrijpen. Een groot bankfalen zou Poetins verhaal ondermijnen dat oorlog en sancties de economie niet schaden.

Duitse en Oekraïense officials waarschuwden voor uitbreiding van Russische Shahed-achtige droneproductie. Analyses schatten dat Rusland tegen november 2025 tot 2000 drones per nacht kan lanceren bij voortzetting van trends. Op 19 juli zei generaal-majoor Christian Freuding van het Duitse Defensieministerium dat Rusland dit nastreeft. Hij drong aan op goedkope tegenmaatregelen voor Oekraïne en partners, omdat systemen als Patriot te duur zijn voor grootschalige droneverdediging.

Tijdens de virtuele Ukraine Defense Contact Group bijeenkomst op 21 juli beloofden westerse partners nieuwe militaire en financiële hulp. Oekraïens defensieminister Denys Shmyhal kondigde aan dat Duitsland vijf Patriot-systemen en 200.000 Gepard-granaten stuurt. Brits defensiesecretaris John Healey startte een ’50-dagen drive’ om Oekraïnes slagkracht te versterken en Poetin te drukken richting onderhandelingen. Hij onderstreepte urgentie voor Trumps voorgestelde 100 procent secundaire tarieven vanaf 2 september bij geen akkoord. Op 28 juli kortte Trump die 50 dagen in tot 10 of 12 dagen, dus 7 tot 9 augustus.

China en Taiwan

De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi vertelde op 2 juli aan EU-topdiplomaat Kaja Kallas dat China niet wil dat Rusland verliest in Oekraïne. Dat spreekt publieke claims van neutraliteit tegen. Wangs woorden passen bij beoordelingen dat Peking een Russische nederlaag als slechtst denkbare scenario ziet voor Chinese belangen. China steunt Rusland om NAVO in bedwang te houden. Wangs opmerkingen duiden erop dat Peking de oorlog in Oekraïne ziet als afleiding voor het Westen van de Indo-Pacific. Taiwan ervaart meer patrols van de Chinese kustwacht in zijn wateren. China zoekt mogelijk technische documenten van Oekraïnes Neptune anti-scheepsraketsysteem. Twee Chinese nationals werden op 9 juli gearresteerd.

Taiwans Kustwacht Administratie meldde interceptie van twee Chinese kustwachtschepen die afzonderlijk Pratas’ verboden wateren binnengingen op 9 en 11 juli. Dit lijkt op tactieken rond Kinmen, als ‘Kinmen model’ in Chinese staatsmedia. Dat normaliseert patrols rond Taiwans afgelegen eilanden om Chinese jurisdictie te claimen en Taiwans controle te eroderen. China voert sinds 2023 uitgebreide zeebodemkartering uit, volgens The New York Times.

Chinese defensiewoordvoerder Jiang Bin bekritiseerde op 14 juli Amerikaanse wapensales aan Taiwan en beschuldigde Taiwan van oorlogsprovocaties. Taiwan Affairs Office woordvoerder Chen Binhua uitte gelijkaardige kritiek op de Han Kuang oefeningen op 9 juli. Hij beschuldigde Taiwanese autoriteiten van separatisme en het aanwakkeren van confrontatie over de Straat.

Chen Binhua sprak ook Chinas oppositie uit tegen een mogelijke tussenstop van Taiwanees president William Lai Ching-te in de VS tijdens zijn officiële reis naar Amerika. China verzet zich tegen elke officiële uitwisseling tussen Taiwan en de Verenigde Staten. Hij waarschuwde dat Taiwans streven naar onafhankelijkheid met Amerikaanse steun gedoemd is te mislukken. De Trump-regering weigerde Lai toestemming voor een stop in New York, waarschijnlijk om gunst te winnen bij China voor handelsbesprekingen.

Taiwan rondde op 18 juli zijn grootste en meest uitgebreide Han Kuang militaire oefeningen af. China hield oefeningen en verhoogde incursies in Taiwans luchtverdedigingszone tijdens de drills. Het Taiwanese Defensieministerie meldde dat 45 vliegtuigen van het Volksbevrijdingsleger de mediane lijn overschreden op 16 juli, twee dagen voor afloop. De 2025 Han Kuang oefeningen benadrukten burgerlijke en stedelijke veerkracht en lieten scripted delen weg. Ze simuleerden een Chinese blokkade en invasie, duurden dubbel zo lang als voorgaande jaren en mobiliseerden het grootste aantal reservisten ooit. Amerikaanse systemen speelden een sleutelrol. Taiwan zette Stingers, Patriots en High Mobility Artillery Rocket Systems in, de laatste voor het eerst. Drills met Stingers richtten zich op laagvliegende verdediging bij amfibische landing.

Taiwan hield speciale terugroepingsstemmingen in het parlement die de regerende Democratische Progressieve Partij controle hadden kunnen geven als genoeg oppositieleden werden teruggeroepen. Vierentwintig stemmingen vonden plaats op 26 juli, zeven volgen op 23 augustus. De Centrale Verkiezingscommissie meldde dat de DPP geen van de twee dozijn Kuomintang wetgevers verwijderde. Slechts zes van de 24 bereikten de drempel van 25 procent kiesgerechtigden voor passage. Dat toont de brede impopulariteit van de terugroepbeweging onder Taiwanese kiezers. Kuomintang en de minderheid Taiwan People’s Party gebruiken hun meerderheid om president William Lai Ching-tes agenda te blokkeren en controversiële wetgeving door te drukken, inclusief forse begrotingskorten. Die korten bedreigen Taiwans vermogen om Chinese agressie te weerstaan.

China protesteerde bij de Filipijnen na berichten over meer militaire uitwisselingen tussen Filipijnen en Taiwan. Grotere interoperabiliteit zou Taiwans veiligheid helpen bij een Chinese invasie. Filipijnse en Taiwanese officials bevestigden hoge forums, gecombineerde kustwachtpatrols in de Bashi Kanaal en Taiwans deelname aan Filipijns-Amerikaans-Japanse Kamandag oefeningen sinds begin 2025. Beoordelingen wijzen uit dat ASEAN-landen grotendeels vermijden tegen Chinese belangen in te gaan uit vrees voor verlies van Chinese hulp te midden van waargenomen Amerikaanse instabiliteit. Filipijnse buitenlandse politiek onder president Ferdinand Marcos wijkt af van veel ASEAN-leden en Marcos’ rivaal Sarah Duterte – die beleid pro-China zou kunnen verschuiven bij succes in 2028.

In een stap om Taiwans dreigingsbereidheid te ondermijnen, opende China unilateraal de derde verbinding van de M503 vliegroute nabij de mediane lijn in de Straat van Taiwan. Dit vermindert Taiwans dreigingsbewustzijn en delegitimeert soevereiniteit. Het valt samen met meer activiteit van het Volksbevrijdingsleger in Taiwans luchtverdedigingszone, genormaliseerd op hoog niveau sinds mei 2024. China rekruteert Taiwanese agenten voor opstandige groepen. Die bedreigen interne veiligheid en respons op invasie, leidend tot zeven arrestaties eind juni. President Lai ziet infiltratie in samenleving en regering als prioriteit, resulterend in meer onderzoeken en arrestaties. Taiwan meldde 356 sorties van Volksbevrijdingsleger vliegtuigen over de mediane lijn en in de zone in juni. Normalisering van frequente incursies verhoogt de drempel voor dwang die een Taiwanese reactie uitlokt, bemoeilijkt detectie en tijdige respons op echte dreiging.

Midden-Oosten

Iran en de E3 – Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland – bespraken verlenging van het snapback-mechanisme tijdens een bijeenkomst in Istanbul op 25 juli. Iraanse viceministers Majid Takht Ravanchi en Kazem Gharibabadi ontmoetten E3-officials over het nucleaire programma en mogelijke VN-Veiligheidsraad sancties. Het mechanisme uit het Joint Comprehensive Plan of Action verloopt in oktober 2025 en vereist een nieuwe resolutie voor verlenging. Iran verwierp het niet expliciet, maar officials bagatelliseerden publiek de kans. Buitenlandwoordvoerder Esmail Baghaei noemde rapporten over mogelijke verlenging ongegrond en zinloos. The Financial Times meldde dat E3 verlenging biedt als Iran gesprekken met VS hervat en met IAEA samenwerkt. Iran accepteert echter geen deal die binnenlandse uraniumverrijking stopt, een rode lijn herhaald door leider Ali Khamenei. Ondanks impasse, stemden partijen in met voortzetting van talks.

Matige en pragmatische elementen in het Iraanse regime duwen naar beleidswijziging na de oorlog. Deze facties wonnen invloed sinds de Israel-Iran oorlog, marginaliserend ultraconservatieven, volgens reformistische outlet Ensaf News. President Masoud Pezeshkian benadrukt dialoog boven confrontatie, mogelijk open voor engagement met oppositie als Mir Hossein Mousavi, die recent een grondwetsreferendum opriep. Adviseurs van Khamenei, Ali Shamkhani en Ali Akbar Velayati, drongen aan op verzoening en hervormingen, waarschuwend dat verouderde methoden niet passen bij Iraanse samenleving. Pezeshkian en minister Abbas Araghchi proberen Irans imago in het Westen te herbranden. In recente interviews met Amerikaanse media bagatelliseerden ze harde beleid, schilderend het regime als vreedzaam en niet vijandig tegenover VS of Israel. Dit distantieert van ultraconservatieve retoriek, terwijl hardliners extremen bepleiten, inclusief steun voor geweld tegen westerse leiders.

The New York Times meldde op 23 juli dat een golf branden en explosies in Iran sinds het staakt-het-vuren van 24 juni publieke angst aanwakkert. Iraanse en westerse officials vermoeden Israëlische sabotage. Drie anonieme Iraanse officials, inclusief een IRGC-officier, claimden sabotage zonder bewijs. Een Europese official wees op Israëls geschiedenis van covert operaties. Iran vermijdt publieke beschuldiging van Israel om retaliatiedruk te ontlopen, toeschrijvend aan gaslekken, infrastructuurfalen en zomerhitte. Opvallende incidenten: brand in Abadan olieraffinaderij, explosie in Qom die appartement beschadigde, blast bij justitiehuisvesting in Teheran met schade lijkend op eerdere tijdens oorlog. Zulke incidenten komen voor in zomer, maar tientallen zijn geteld sinds staakt-het-vuren.

Amerikaanse, Israëlische en Syrische officials ontmoetten in Parijs op 24 juli om spanningen te de-escaleren tussen de Syrische overgangsregering en Israel in zuid-Syrië. Het was de eerste directe talks tussen senior Israëlische en Syrische officials sinds 2000. Syrische minister Asaad al Shaibani, Israëlische minister Ron Dermer en Amerikaanse afgezant Thomas Barrack namen deel. Doel: spanning verminderen en veiligheidsakkoord bereiken. Barrack postte op X dat talks dialoog en de-escalatie bereikten, met commitment voor vervolg. Israëlische officials zeiden dat het staakt-het-vuren behouden en conflict voorkomen werd beoogd, na recente indirecte contacten en normalisering. Israel en Syrische overgangsregering blijven verdeeld over veiligheid in Suwayda Provincie.

Een staakt-het-vuren akkoord van 18 juli, geschetst door Syrisch Binnenlandministerie, omvat een driefasenplan om Suwaydawi instituties in de staat te integreren. Israëlische media meldden dat Syrische krachten 48 uur hadden om Suwayda binnen te gaan en stabiliteit te herstellen. Die krachten zetten operaties voort om akkoord af te dwingen en basisdiensten te bieden.

De Syrische overgangsregerings eis dat Syrische Democratische Krachten ontwapenen toont een dubbele standaard, niet gelijk toegepast op alle facties. De regering integreerde andere groepen, als delen van het Turkse gesteunde Syrische Nationale Leger en Druzen onder Laith al Balous, als intacte blokken met behoud van commando. SDF-woordvoerder Farhad Shahdi zei op 23 juli dat SDF weigert te ontwapenen uit vrees voor aanvallen van regeringsgerelateerde krachten. Integratie moet als unified blok gebeuren om Koerdische verdediging te behouden in noordoost-Syrië. Deze zorgen stammen uit burgeroorlog, niet alleen recente geweld in Suwayda. Een anonieme Syrische official verwierp op 24 juli SDFs standpunt, veroordeelde gebruik van Suwayda als excuus en stelde dat preconditions staats eenheid ondermijnen. Dit negeert risico’s van rogue elementen in eigen veiligheid, inclusief Turkse gesteunde milities met anti-Koerdisch geweld. Beide partijen blijven toegewijd aan onderhandelingen en tekenden op 10 maart een raamwerk voor integratie. De regering eist echter ontwapening voor opname in Defensieministerie, wat vertrouwen schaadt en Koerden verder marginaliseert.

De Israëlische Luchtmacht voerde droneaanvallen uit op Houthi-gecontroleerde Hudaydah Haven op 21 juli. Doelen: brandstoftanks, schepen, engineering apparatuur voor herstel. Satellietbeelden kort na slag toonden rook bij ligplaatsen twee en vijf. Recente reparaties aan schade van eerdere Israëlische slagen op 6 juli waren minimaal. Airstrikes sinds mei 2025 maakten ligplaatsen onbruikbaar. Nieuwste aanvallen hinderen Houthis verder in havenoperaties.

Iran levert geavanceerde wapens aan Houthis, inclusief cruise- en anti-scheepsraketten gebruikt tegen Israel en scheepvaart in Rode Zee. Het Jemenitische Nationale Verzetsfront, geleid door brigadegeneraal Tariq Saleh, kondigde op 16 juli aan dat zijn kustwacht een grote Iraanse wapenzending onderschepte: over 750 ton apparatuur, raketten, drone-motoren, radarsystemen, Farsi manuals van een door VS gesanctioneerd bedrijf gelinkt aan Irans Defensieministerie. Dit te midden van Houthi raket- en droneaanvallen, inclusief die op 6-7 juli die twee bulkcarriers deden zinken bij Hudaydah.

Islamitische Revolutionaire Garde Korps Quds Force commandant Esmail Ghaani hield recente meetings met Iraanse gesteunde Iraakse sjiitische actoren om inspanningen te bespreken die Irans As van Verzet in Irak behouden en versterken. Hoge Iraakse politieke bronnen vertelden een Emirati outlet dat Ghaani vier niet-gespecificeerde Popular Mobilization Forces leiders opdroeg zelfbeheersing aan commandanten en leden tijdens een meeting in Bagdad op 27 juli. De Popular Mobilization Forces is een Iraakse staatsdienst met veel Iraanse gesteunde milities die nominaal rapporteren aan de premier maar aan Iran. Iraanse gesteunde milities voerden aanvallen uit op Israëlische, Amerikaanse, Iraakse en andere buitenlandse doelen tijdens en na de Israel-Iran Twaalf Dagen Oorlog. Onzeker of Iran die sanctioneerde. Milities claimden geen aanvallen. Ze voerden circa 40 droneaanvallen op Israel tussen 12 en 24 juni.

Iraakse premier Mohammad Shia al Sudani claimde in een interview met Associated Press op 29 juli dat federale veiligheidsoperaties 29 niet-gespecificeerde aanvallen door gewapende groepen dwarsboomden tijdens de Israel-Iran oorlog, waarschijnlijk verwijzend naar milities. Iraanse gesteunde milities voerden periodieke aanvallen op buitenlandse olievelden na het staakt-het-vuren van 24 juni. Al Araby al Jadeed meldde op 28 juli dat Ghaani unilaterale militiesacties veroordeelde, verwijzend naar droneaanvallen op olievelden in Iraaks Koerdistan half juli.

Iran probeert kracht van Iraakse partners in As van Verzet te behouden na twee jaar conflict dat Iran en anderen zwaar verzwakte. Irans partners in Irak leden geen militaire nederlaag maar zijn onwillig tot open campagne tegen VS en Israel nu. Ghaani en Iraanse leiders erkennen waarschijnlijk dat Israëlische of Amerikaanse aanvallen op milities openingen bieden voor anti-Iraanse Irakezen om Irans penetratie in de staat te ondermijnen. Ghaani waarschuwde niet-geïdentificeerde Iraakse politici en militiesleiders voor aanstaande Israëlische aanvallen op faciliteiten tijdens een eerder bezoek aan Bagdad op 15 juli, volgens geïnformeerde bronnen aan Al Araby al Jadeed. Ghaani ontmoet historisch Iraanse gesteunde groepen op kritieke momenten om controle uit te oefenen en retaliatie van VS of Israel te voorkomen. Hij drong ook aan op aanpak van interne issues en ondermijning van Israëlische infiltratie in staatsagentschappen. Israëlische inlichtingen en covert operaties waren cruciaal voor operaties tegen Iraanse doelen de afgelopen twee jaar. Iraanse officials blijven bezorgd over Israëlische infiltratie.

Hoogtepunten van de maand

Iraanse gesteunde Iraakse sjiitische groepen slaagden er niet in een gecoördineerde campagne tegen de VS te lanceren na Amerikaans-Israëlische airstrikes in Iran. Irans milities in Syrië namen niet deel aan de oorlog, wat de zwakte van het netwerk onderstreept na Assads val in december 2024.

Rusland, China en Noord-Korea reageerden niet op VS en Israëlische slagen op Irans nucleair programma, ondanks banden met Teheran. Deze inactie toont dat de entente opportunistisch en transactioneel is. De staten delen doelen maar functioneren niet als unified as of formeel bondgenootschap.

President Trumps besluit om Europeanen Amerikaanse wapens te laten kopen en zo Oekraïne op het veld te steunen is fundamenteel en belangrijk. Het is cruciaal voor Oekraïnes planning en volhouding van campagnes, en het vertelt Poetin dat de Verenigde Staten achter bondgenoten en partners staan, zei president Kimberly Kagan in PBS News Hour op 15 juli.

Russische en Oekraïense drones gebruiken mobiele internetnetwerken om te opereren, dus shutdowns zijn een manier waarop autoriteiten aanvallen counteren.

Samenwerking met China helpt Rusland westerse sancties te omzeilen op import van elektronica voor droneproductie.

Kremlin officials blijven Rusland framen als in directe geopolitieke confrontatie met het Westen om steun te genereren voor de oorlog in Oekraïne en toekomstige agressie tegen NAVO.