Vijfentwintig jaar modder op de weg houdt dodentol op nul

26 november 2025

Op woensdag 26 november 2025, om 10.00 uur, uur van vaststelling, werd in Diksmuide teruggeblikt op vijfentwintig jaar campagne “Modder op de weg” in West-Vlaanderen. De gouverneur legde er uit dat de campagne in het jaar 2000 ontstond na een dodelijk ongeval door modder op de rijbaan. Sindsdien vielen in de provincie geen dodelijke slachtoffers meer omwille van modder op de weg. De organisatoren willen dat zo houden, en tegelijk het aantal valpartijen en ongevallen met gewonden verder terugdringen.

Vijfentwintig jaar campagne in West-Vlaanderen

De gouverneur sprak de aanwezigen toe met een duidelijke boodschap: voorkomen blijft de eerste opdracht. De campagne richt zich op landbouwers, weggebruikers en lokale besturen. Het signaal is eenvoudig: wie het erf of het veld verlaat en modder op de weg achterlaat, moet waarschuwen én opruimen.

In de praktijk gebeurt dat vaak al goed. Heel wat landbouwers plaatsen waarschuwingsborden zodra ze de weg vervuilen en halen die weer weg zodra de rijbaan schoon is. Volgens de eerste inschattingen volgt naar schatting vier op vijf landbouwers de regels correct op. De overige groep, ongeveer één op vijf, blijft moeilijk te overtuigen.

Bevraging van politie, hulpdiensten en parket

Voor de evaluatie werd een brede bevraging georganiseerd bij lokale politiezones, hulpverleningszones, het parket West-Vlaanderen en gemeentebesturen. Daaruit blijkt dat meldingen over modder op de weg meestal binnenkomen via de noodnummers 101 of 112, en niet rechtstreeks bij de wegbeheerder. In de politieverslagen wordt slechts bij een klein deel van de interventies genoteerd dat er waarschuwingsborden stonden, al is niet zeker dat dit telkens correct in de fiches wordt ingevuld.

Bij de hulpverleningszones wordt in ongeveer tien procent van de politiedossiers de brandweer opgeroepen om de rijbaan te reinigen. In sommige jaren lag het aantal interventies merkbaar hoger, maar in 2025 is er voorlopig een daling zichtbaar. De brandweer wordt volgens de evaluatie nog te vaak ingezet op momenten waarop dit achteraf gezien niet nodig was. Dat zorgt voor kosten voor landbouwers en legt druk op de brandweerploegen, die dan niet beschikbaar zijn voor andere opdrachten.

Het parket West-Vlaanderen houdt geen afzonderlijke statistieken bij over dossiers rond modder op de weg. Veel dossiers worden zonder gevolg geklasseerd, bijvoorbeeld omdat de dader niet geïdentificeerd kan worden of omdat er te weinig bewijzen zijn. Wanneer wel duidelijk is wie de weg heeft vervuild en er alleen sprake is van materiële schade of lichtgewonden, wordt het dossier meestal administratief afgesloten en doorgeschoven naar een burgerlijke regeling. Bij zware gewonden of dodelijke ongevallen volgt wel een dagvaarding.

Lokale ervaringen in Diksmuide en Houthulst

Op donderdag 2 oktober 2025 kwamen in het stadhuis van Diksmuide vertegenwoordigers van onder meer de stad, de landbouwraad, de seniorenadviesraad, hulpverleningszone Westhoek, de lokale politie Polder en de lokale meldpunten modder van Diksmuide en Houthulst samen. Diksmuide, waar veel landbouwbedrijven actief zijn, bleek een logische plaats voor dat overleg.

Houthulst viel in de bevraging op als voorbeeld. Daar stond bij ongeveer zeventig procent van de meldingen effectief een waarschuwingsbord langs de weg. Het lokale meldpunt kent er bijna alle landbouwers persoonlijk, wat het overleg vergemakkelijkt en het naleven van de afspraken duidelijk bevordert. Gemeenten geven tegelijk aan dat ze geen volledig zicht hebben op de samenhang tussen meldingen, verkeersongevallen en valpartijen.

Voor landbouwers is de praktische steun van de gemeente belangrijk. Heel wat besturen stellen de bekende driehoekige borden “Modder” ter beschikking via een uitleendienst of laten landbouwers ze aankopen aan een gunstige prijs. In de marge werd ook gewezen op het aanbod van een gespecialiseerde firma die borden en toebehoren zoals palen, voeten en zwaailichten levert, zodat landbouwers snel correct kunnen signaleren.

Zeven aanbevelingen voor de volgende jaren

Na vijfentwintig jaar campagne was het volgens de gouverneur tijd om de aanpak bij te sturen. De werkgroepen formuleerden zeven grote aanbevelingen.

Een eerste aanbeveling is de timing van de campagne. Door de gevolgen van klimaatverandering schuiven oogst- en veldwerken vaak op. Daarom wordt voorgesteld om de jaarlijkse campagne voortaan al in de laatste week van augustus te starten, zodat ook vroege werkzaamheden en nattere periodes beter mee zijn in de sensibilisering.

Daarnaast moet de boodschap niet enkel naar landbouwers gaan. Ook loonwerkers, aannemers, jagers en baggeraars kunnen wegen vervuilen en moeten volgens de evaluatie expliciet meegenomen worden in de toekomstige communicatie. Zij worden geacht, net als bij pech met een auto, een waarschuwingsbord te plaatsen zodra ze sporen op de rijbaan achterlaten. Gemeenten kunnen via een politieverordening duidelijke richtlijnen geven over hoe en waar die borden moeten staan, en daar een administratieve sanctie aan koppelen als de regels niet gevolgd worden.

Een derde aanbeveling draait rond gerichte aandacht voor tweewielers. Organisaties van fietsers en andere groepen die met de fiets de baan op gaan, krijgen tijdens de campagne best extra informatie. Modderplekken en landbouwverkeer zorgen net voor hen vaak voor gevaarlijke situaties.

Ook de manier van melden wordt eenvoudiger gemaakt. De werkgroepen stellen voor om alle meldingen via de politie te laten verlopen. De politie beslist dan of de brandweer moet uitrukken, zodat onnodige interventies en kosten vermeden worden. In de communicatiecampagne blijven twee bestaande filmpjes op YouTube behouden, omdat ze volgens de evaluatie het probleem helder illustreren.

Tot slot is er het luik rond opruimen en informatie. Zolang er op het land gewerkt wordt, hoort er een bord te staan en moeten weggebruikers hun rijstijl aanpassen. Zodra de werken zijn afgerond, moet de weg zo snel mogelijk worden schoongemaakt. Wie dit niet zelf kan, wordt aangemoedigd om hulp in te schakelen. De brochure “Modder op de weg” wordt herwerkt zodat alle vervuilers erin aan bod komen, één duidelijk meldpunt – de politie – wordt vermeld en de twee gekozen filmpjes worden opgenomen.

Extra aandacht voor fietsers en landbouwvoertuigen

Een opvallende vaststelling uit de West-Vlaamse statistieken is dat het risico bij het kruisen of inhalen van landbouwvoertuigen en fietsers op landelijke wegen nog groter is dan het gevaar van modder op de weg zelf. Landbouwmachines zijn de voorbije jaren groter en breder geworden. Buiten de bebouwde kom geldt een wettelijke afstand van anderhalve meter bij het inhalen van fietsers. Als een fietser valt, is de kans reëel dat hij of zij onder de wielen terechtkomt.

Daarom wordt een bijkomende campagne voorbereid rond hoffelijkheid in het verkeer tussen landbouwers en fietsers. Een tractor kan moeilijk uitwijken zonder risico op kantelen en moet vaak vertragen om een veilige situatie te creëren. Fietsers stappen volgens de aanbevelingen best af en gaan even aan de kant wanneer een breed voertuig nadert. Voor wegbeheerders ligt er werk om waar mogelijk uitwijkstroken aan te leggen langs landelijke wegen.

De gouverneur sloot het persmoment af met een woord van dank aan de burgemeester van Diksmuide en aan alle deelnemers aan de werkgroepen. De oproep aan steden, gemeenten en politiezones is duidelijk: steun de campagne, communiceer erover op de juiste momenten en richt je tot de doelgroepen die het meest met modder op de weg en landbouwverkeer te maken krijgen.

Bronnen:
Speech gouverneur persmoment “Modder op de weg”, Diksmuide, 26 november 2025
Presentatie persmoment “Modder op de weg – evaluatie campagne”, 26 november 2025

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)