VS en Iran opnieuw aan tafel, maar nucleaire kwestie blijft splijtzwam

27 juni 2025

Amerikaanse en Iraanse onderhandelaars bereiden nieuwe gesprekken voor over het nucleaire dossier. President Donald Trump bevestigde een ontmoeting volgende week, maar Iraans minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi reageerde afwijzend. Israëlische media melden dat de VS drie harde eisen stelt: een volledig verbod op uraniumverrijking in Iran, verwijdering van alle hoogverrijkt uranium en beperkingen op raketproductie.

Pragmatische stroming wint terrein

Binnen het Iraanse regime probeert een gematigde factie invloed te vergroten tijdens de isolatie van Opperste Leider Ali Khamenei. Vier anonieme hooggeplaatsten noemden president Masoud Pezeshkian, rechterlijke macht hoofd Gholam Hossein Mohseni Ejei en stafchef Abdol Rahim Mousavi als pleitbezorgers voor diplomatie. Ultraconservatief Saeed Jalili kant zich hiertegen en verwierp het staakt-het-vuren met Israël.

Khamenei zelf bleef onverzettelijk. In zijn derde televisietoespraak sinds 12 juni benadrukte hij: “Wij capituleren niet.” Hij noemde de Iraanse aanval op de Amerikaanse basis Al Udeid in Qatar een “harde klap die herhaald kan worden”.

Fordow-centrifuges onklaar

Rafael Grossi, directeur van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), maakte bekend dat centrifuges in de Fordow-verrijkingsfabriek “niet meer functioneren” na Amerikaanse en Israëlische bombardementen. “Zelfs kleine trillingen vernietigen ze,” verklaarde hij. Satellietbeelden toesten op 24 juni ook schade aan toegangswegen tot de site.

Israël elimineerde tijdens zijn luchtoffensief sleutelfiguren van de Iraanse rakettak. Een aanval op 12 juni doodde IRGC-luchtmachtcommandant Amir Ali Hajji Zadeh en zeven andere commandanten terwijl ze vergaderden over vergelding. Deze strategie vertraagde de Iraanse reactie met slechts zes uur.

Hezbollah voelt financiële druk

Het conflict beperkt mogelijk Iraans vermogen om Hezbollah verder te steunen. De Libanese beweging schortte op 25 juni compensatiebetaling aan strijders onmiddellijk en onbepaald op. Eerdere betalingsproblemen deden zich al voor in februari 2025. Twee sleutelfiguren in geldtransfers naar Hezbollah kwamen om bij Israëlische aanvallen: IRGC-eenheid 190-commandant Behnam Shariari en wisselkantoorhoofd Haytham Abdullah Bakri. Drie weken na de oorlog staan oude tegenstellingen op scherp. Iran verwerpt nog steeds Amerikaanse eisen over uraniumverrijking op eigen bodem, terwijl de VS sancties en investeringen van $20-30 miljard in het vooruitzicht stelt. Of pragmatische stemmen in Teheran ruimte krijgen, bepaalt het verdere verloop.

Bron: ISW – Iran Update, 26 juni 2025

Andy Vermaut +32499357495