Weense expert koppelt menstruatiearmoede aan seksuele gezondheid en intimiteit
26 september 2026
Een Europese bevraging over menstruatiearmoede krijgt nieuwe medische input vanuit Wenen. Ao. Univ. Prof. Dr. med. Michaela Bayerle-Eder, MBA, verbonden aan de Medische Universiteit van Wenen en voorzitter van de Oostenrijkse vereniging voor de bevordering van seksuele geneeskunde en seksuele gezondheid, heeft gereageerd op twaalf vragen over de gevolgen van menstruatiearmoede voor seksuele gezondheid, intimiteit, lichaamsbeeld, relaties en maatschappelijke participatie. Haar antwoorden zijn beknopt en handgeschreven, maar op verschillende kernvragen geeft zij een duidelijk bevestigend antwoord. Zij steunt ook Europese indicatoren rond menstruatiearmoede en staat open voor een interview over het onderwerp.
Impact op intimiteit en seksueel welzijn
Bayerle-Eder kreeg de vraag of menstruatiearmoede of ontoereikend menstruatiemanagement gevolgen kan hebben voor seksueel welzijn, intimiteit, lichaamsbeeld, seksueel zelfvertrouwen en tevredenheid binnen relaties. Daarop antwoordde zij bevestigend. Ook de vraag of patiënten of deelnemers aan onderzoek intimiteit, seksuele activiteit, daten, school, werk of sociale activiteiten kunnen vermijden wanneer zij onvoldoende menstruatieproducten, privacy, sanitaire voorzieningen of vertrouwen hebben tijdens de menstruatie, beantwoordde zij met ja. Daarmee schaart zij zich achter het uitgangspunt dat menstruatiearmoede niet uitsluitend moet worden bekeken vanuit de beschikbaarheid van maandverband, tampons of andere menstruatieproducten. De mogelijke gevolgen kunnen ook doorwerken in intieme relaties, zelfbeeld en deelname aan het dagelijkse leven.
Onderzoek moet medische en financiële factoren uit elkaar houden
Een belangrijke onderzoeksvraag is hoe wetenschappers het effect van financiële tekorten kunnen onderscheiden van medische factoren zoals dysmenorroe, endometriose, hevig menstrueel bloedverlies, hormonale factoren, seksuele pijnstoornissen en bredere psychosociale belasting. Bayerle-Eder verwijst hiervoor naar het gebruik van vragenlijsten. Haar antwoord is kort, maar wijst erop dat gerichte bevraging nodig is om verschillende oorzaken afzonderlijk in kaart te brengen. Op de vraag of Europese onderzoeken naar seksuele gezondheid systematisch vragen zouden moeten opnemen over betaalbaarheid van menstruatieproducten, toegang tot producten, sanitaire omstandigheden, stigma en uitsluiting tijdens de menstruatie, antwoordt zij eveneens bevestigend.
Menstruatiestigma raakt ook jongeren
Ook bij de vraag naar de invloed van menstruatiestigma op seksuele ontwikkeling, seksuele voorlichting, communicatie tussen partners en het zoeken naar hulp bij adolescenten en jongvolwassenen noteert Bayerle-Eder een bevestigend antwoord. Daarmee wordt een terrein aangewezen dat vaak buiten discussies over menstruatiearmoede blijft. De vraag gaat immers niet uitsluitend over geld of producten, maar ook over de manier waarop jongeren leren spreken over menstruatie, lichamelijkheid en seksualiteit en of zij bij klachten of onzekerheid professionele hulp zoeken.
Niet op iedere vraag ligt al een duidelijk antwoord
De vragenlijst besteedde afzonderlijk aandacht aan mensen in armoede, dakloze personen, vluchtelingen en migranten, personen met een beperking, mensen in instellingen of detentie, transgender mannen en non-binaire personen die menstrueren. Bij de vraag of daar specifieke of onvoldoende onderzochte risico’s bestaan, schrijft Bayerle-Eder dat zij dit niet weet. Dat antwoord is relevant omdat het duidelijk maakt waar zij vanuit haar expertise geen stellige uitspraak wil doen. Bij de vraag hoe seksuologen en andere professionals menstruatiegezondheid beter in consultaties kunnen opnemen zonder menstruatie te medicaliseren of uitsluitend vanuit voortplanting te bekijken, verwijst haar handgeschreven notitie kort naar het stellen van vragen. Bij de daaropvolgende vraag naar bestaand bewijs over menstruatiegerelateerde schaamte, materiële tekorten, seksuele pijn, vermijding, verminderd verlangen, angst, depressie en relatieproblemen staat op de scan geen afzonderlijk duidelijk antwoord genoteerd.
Gratis producten en educatie aangeduid
Bij de vraag welke maatregelen de sterkste wetenschappelijke onderbouwing hebben, waren verschillende mogelijkheden opgenomen. Bayerle-Eder omcirkelde gratis menstruatieproducten en educatie. Andere voorgestelde opties waren betere toiletten en privacy, klinische screening, begeleiding waarbij partners worden betrokken en werk tegen stigma. Uit haar markeringen blijkt dat zij binnen deze vraag in het bijzonder gratis producten en educatie selecteerde. Daarmee worden zowel de materiële toegankelijkheid als kennis en voorlichting naar voren geschoven.
Steun voor Europese indicatoren
Bayerle-Eder antwoordt ook bevestigend op de vraag of zij de ontwikkeling steunt van geharmoniseerde Europese indicatoren die menstruatiearmoede koppelen aan seksuele gezondheid, waardigheid, onderwijs en maatschappelijke participatie. Europese vergelijking wordt momenteel bemoeilijkt wanneer landen verschillende definities, meetmethoden en doelgroepen hanteren. De vraag naar zulke indicatoren sloot daarom rechtstreeks aan bij het bredere doel van de bevraging: menstruatiearmoede niet uitsluitend meten als de financiële mogelijkheid om menstruatieproducten te kopen, maar ook kijken naar privacy, sanitaire voorzieningen, informatie, gezondheid en deelname aan school, werk en sociale activiteiten.
Geen bijkomende literatuurlijst, wel bereidheid tot interview
Op de vraag of Bayerle-Eder bijkomende publicaties, datasets, vragenlijsten, systematische reviews of lopende onderzoeksprojecten kon aanwijzen voor een Europese kennisbasis, antwoordde zij nee. De laatste vraag leverde daarentegen een concreet aanknopingspunt op. Gevraagd werd of zij bereid was een schriftelijke expertbijdrage te leveren, mee te werken aan een interview of deel te nemen aan een Europese deskundigenuitwisseling of rondetafel. Bayerle-Eder omcirkelde interview en schreef daarbij een bevestigend antwoord. Daarmee ligt er een mogelijkheid om haar korte schriftelijke antwoorden verder uit te diepen in een rechtstreeks gesprek.
Van petitie naar Europese expertbevraging
De vragen werden opgesteld in het kader van verzoekschrift 0801/2026, Sign for Her Europe – Dignity, Health and Equality. De Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement verklaarde dat verzoekschrift ontvankelijk omdat het onderwerp binnen de werkterreinen van de Europese Unie valt en stuurde het ook door naar de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid. In dezelfde officiële communicatie werd gewezen op de ruime bevoegdheden van de lidstaten voor gezondheidszorg en voor maatregelen rond menstruatieproducten in onder andere scholen, universiteiten, ziekenhuizen en andere publieke instellingen. De Commissie verzoekschriften besloot het dossier daarna niet verder te behandelen. Die procedurele afsluiting vormde voor Andy Vermaut, voorzitter van Fundamental Rights Organisation Postversa, aanleiding om deskundigen uit verschillende landen en vakgebieden rechtstreeks te bevragen over de wetenschappelijke, sociale en gezondheidsgerelateerde aspecten van menstruatiearmoede.
Bronnen:
Handgeschreven antwoorden van Ao. Univ. Prof. Dr. med. Michaela Bayerle-Eder, MBA, Doc20660.pdf, ontvangen op 17 september 2026
E-mailcorrespondentie Expert inquiry | Menstrual poverty, sexual health and dignity | PETI 0801/2026, september 2026
Europees Parlement, Commissie verzoekschriften, officiële communicatie inzake verzoekschrift 0801/2026, D(2026)24895, 2 september 2026
Medical University of Vienna, profiel Sexual Health in Cancer Patients
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
