90-jarige moordverdachte wachtte op internering: drama in Dentergems februari woonzorgcentrum

28 februari 2025

Dentergem in shock na fatale steekpartij

In Dentergem vond helaas vandaag een tragisch incident plaats in een woonzorgcentrum, waar een 90-jarige bewoner twee medebewoners om het leven bracht en een derde zwaar gewondde. Deze man stond onder een interneringsmaatregel voor de moord op zijn echtgenote in 2021, maar door de trage juridische afhandeling hij tot dusver nog in het rusthuis. De zaak werpt nieuw licht op hoe justitie omgaat met gevaarlijk, hoogbejaarde verdachten en welke uitdagingen komen kijken bij de uitvoering van een interneringsbeslissing.

Beslissing van de raadkamer

Op 22 oktober 2024 besliste de raadkamer in Kortrijk over de zaak van de 90-jarige Aloïs D., verdachte van de moord op zijn 87-jarige echtgenote Mariette C. in september 2021. De hoogbejaarde verdachte werd na het fatale incident aangehouden, maar kwam in 2022 vrij onder strikte voorwaarden in beschreven van een proces. Uiteindelijk oordeelde de raadkamer dat de man niet voor het hof van assisen (de volksjuryrechtbank voor zware misdrijven) zou verschijnen vanwege zijn mentale toestand. Op de plaats van een assisenproces werd gekozen voor de rechterlijke macht voor internering, een maatregel die gepaard ging met duidelijke voorwaarden om de samenleving te beschermen.

Juridisch proces en aanbevolen beschikking

Een maand later, op 22 november 2024, bevestigde de Kortrijkse raadkamer in een aanbevolen beschikking de interneringsmaatregel. Deze beslissing volgde op een geactualiseerd verslag van een gerechtspsychiater, inclusief bleek dat de man aan dementie en éénrekeningsvatbaar is. Omdat uit het rapport tevens naar voren kwam dat er gevaar bestond dat hij door zijn geestestoornis opnieuw strafbare feiten zou plegen, werd definitief afgezien van een publiek strafproces. De focus verschoof naar beveiliging en behandeling: internering moest ervoor zorgen dat de verdachte geen nieuwe slachtoffers zou maken, terwijl hij de noodzakelijke psychiatrische zorg zou krijgen.

Uitvoering en rol van KBM

Hoewel de internering op papier was beslist, moest de praktische uitvoering nog worden geregeld. In dat geval bepaalde de raadkamer dat de man in woonzorgcentrum Mariaburcht in Dentergem moest verblijven, onder toezicht van een justitieassistent, en dat er tussendoor geen nieuwe strafbare feiten werden gepleegd. Deze tijdelijke opvang in een gewoon rusthuis was uitzonderlijk en opgegeven door het gebrek aan een beter alternatief voor een dementerende verdachte van de leeftijd. Tussendoor moest de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij (KBM) – een bijzondere kamer van de strafuitvoeringsrechtbank – het dossier overnemen. De KBM wordt belast met de voortgaande opvolging van geïnterneerden: zij beslist waar en hoe de geïnterneerde zijn maatregelen ondergaat, bijvoorbeeld in welke psychiatrische instelling opname volgt en onder welke voorwaarden. Eind februari 2025 was het dossier echter nog niet bij de KBM aangekomen, waardoor de plaatsing van de man op zich liet wachten en hij voorlopig in het woonzorgcentrum bleef.

Dodelijk incident in het woonzorgcentrum

Nog voordat de internering daadwerkelijk ten uitvoer kon worden gelegd, deed zich een drama voor. In de vroege uren van 28 februari 2025 stak de 90-jarige bewoner in woonzorgcentrum Mariaburcht drie medebewoners neer met een mes. Daarbij kwam een ​​97-jarige man en een 93-jarige man om het leven. Een 94-jarige levensgevaarlijke levensgevaarlijke situatie en werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht. De hoogbejaarde verdachte werd ter plaatse onmiddellijk aangehouden door de politie. Dit tragische incident bevestigde de vrees dat de raadkamer al in oktober had geuit: de man vormde als gevolg van zijn geestestoornis een reëel gevaar voor zijn omgeving. De schok in de gemeenschap is groot. Familieleden en personeel van het woonzorgcentrum werden onthutst, en voor de getroffen bewoners werd slachtofferhulp gekozen.

Interneringsprocedure en justitieassistent

Internering is in België een juridische veiligheidsmaatregel die wordt toegepast op personen die een ernstige misdaad hebben meerdere, maar door een psychiatrische aandoening niet strafrechtelijk toerekeningsvatbaar zijn. In plaats van een dader krijgt de dader dan een verplichte behandeling en beveiliging, met als doel zowel de persoon in het probleem te helpen als de maatschappij te beschermen. De maatregel is van onbepaalde duur: periodiek evalueert de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij of de geïnterneerde nog een gevaarlijke vormt en of hij beperkt (geleidelijk) kan terugkeren naar de samenleving onder voorwaarden. Tijdens een internering wordt de betrokkene meestal geplaatst in een forensisch psychiatrisch centrum of een andere gespecialiseerde instelling. In dit herhaaldelijk geval moesten echter worden uitgeweken naar een regulier woonzorgcentrum, wat de grenzen van het systeem blootlegt. Tijdens de periode dat het rusthuis overbruggen, kreeg een justitieassistent de taak toezicht te houden op de man. Zo’n justitieassistent, verbonden aan het Justitiehuis, krachtig als schakel tussen justitie, de zorginstellingen en de geïnterneerde: hij of zij volgt de betrokkene op, ziet toe op vervanging van de voorwaarden en rapporteert over het gedrag en welzijn van de geïnterneerde. Dit moest ervoor zorgen dat eventuele problemen tijdig werden gesignaleerd en verminderd.

Vergelijkbare gevallen en maatschappelijke impact

De zaak-Dentergem doet bredere vragen over hoe het gerechtelijk apparaat gaat met oudere daders die kampen met mentale aftakeling. Het feit dat een man die zijn echtgenote had gedood in een gewone zorgomgeving, heeft het debat aangewakkerd over de compensatieheid van de interneringsprocedure en de beschikbare voorzieningen. Justitie heeft in het verleden kritiek gekregen op de tragedie en gebrekkige opvang van geïnterneerden. In 2016 werd België nog door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens veroordeeld vanwege het ontbreken van aangepaste opvang voor psychiatrische delinquenten. bestaande uit zijn analytische ingrediënten en nieuwe forensisch-psychiatrische centra geopend, maar er blijven hiaten. De zaak in Dentergem toont aan hoe een gebrek aan een passende instelling voor een bejaarde dementerende dader tot gevaarlijke situaties kan leiden.

Ook ouderen bevinden zich soortgelijke delicate kwesties niet op zichzelf. Uitgerekend op de dag van het incident in Dentergem bekend bekend dat een 75-jarige man uit de regio, die zijn vrouw met een hamer had omgebracht, in verwachting van strafuitvoering een enkelband krijgt in plaats van onmiddellijke sluiting. Dergelijke gevallen illustreren de waarschijnlijke van strafrecht bij erg oude daders: straf, beveiliging en zorg moeten telkens zorgvuldig worden afgewogen tegen factoren als mentale gezondheid, zwakke toestand en risico voor de omgeving. De maatschappelijke impact van dit soort zaken is groot. Enerzijds is er begrip dat zieke verdachte behandeling nodig heeft in plaats van bestraffing, anderzijds leeft er ongerustheid over de bescherming van onschuldige burgers wanneer diverse personen niet in een gesloten omgeving verblijven. In Dentergem hebben lokale overheden en de directie van het woonzorgcentrum na het recente incident de hulpdiensten en slachtofferbegeleiding gemobiliseerd. Als blijkt dat de veiligheid van de bewoners absolute prioriteit heeft, en de tragische gebeurtenis wordt diepgaand onderzocht op eventuele fouten of nalatigheden in de aanpak.

In deze zaak komt alles samen: een hoogbejaarde dader met dementie, een tragische misdaad en een gerechtelijke procedure die langer verspreid dan iedereen had overschreden. Terwijl justitie zoekt naar de juiste balans tussen zorg en veiligheid, blijft de omgeving met vragen achter. Deze 90-jarige man had eigenlijk al achter gesloten deuren moeten worden beheerst, maar belandde door omstandigheden in een gewone leefomgeving – met alle gevolgen van dien. De gebeurtenissen in Dentergem maken duidelijk duidelijk hoe kwetsbaar het evenwicht is tussen menselijkheid voor de dader en bescherming van de samenleving.

Bronnen:

• Focus WTV (28 februari 2025) – “Man die 3 bewoners neersteekt in WZC vermoordde in 2021 zijn vrouw Mariette.”
• Focus WTV (28 februari 2025) – “Bewoner woonzorgcentrum kruist drie medebewoners neer: twee doden, een zwaargewonde.”
• Krant van West-Vlaanderen (8 oktober 2024) – “Aloïs (90) geïnterneerd voor moord op 87-jarige echtgenote in Oostrozebeke.”
• Krant van West-Vlaanderen (28 februari 2025) – “Waarom zit een geïnterneerde moordenaar zomaar in een woonzorgcentrum? ‘Er is geen alternatief’.”
• Orde van Vlaamse Balies (9 september 2016) – “België nog twee jaar respijt voor definitieve oplossing internering.”