Toename van sabotage in Europa door buitenlandse actoren
29 december 2025
Buitenlandse inlichtingendiensten maken op grote schaal gebruik van externe partijen om sabotage en spionage uit te voeren op Europees grondgebied. Deze methode van oorlogvoering in de schaduw heeft geleid tot diverse incidenten, waaronder een aanval op een opslagplaats in Oost-Londen in het jaar 2024. Hierbij gingen hulpgoederen verloren die bedoeld waren voor transport naar Kiev. Onderzoek wijst uit dat de daders werden aangestuurd door een Britse drugsdealer, Dylan Earl, die handelde in opdracht van de Russische Wagnergroep. In november 2025 vond eveneens een explosie plaats op een Poolse spoorlijn, wat door lokale onderzoekers is gekwalificeerd als een ongekende actie van sabotage.
Uitbesteding van inlichtingenoperaties aan derden
Het uitvoeren van operaties met eigen officieren brengt tegenwoordig grote risico’s met zich mee voor staten. Moderne technologieën zoals gezichtsherkenning en biometrische gegevens maken het lastig voor agenten om onopgemerkt te blijven onder valse identiteiten. Na de gebeurtenissen in Salisbury, waarbij Russische officieren werden geïdentificeerd, volgde de uitzetting van ruim honderdvijftig functionarissen uit westerse landen. Om politieke ontkenning mogelijk te maken en risico’s te vermijden, wijken landen als Rusland nu uit naar het inhuren van jonge criminelen of lokale netwerken. Deze personen hebben vaak geen directe band met de officiële inlichtingenstructuren van de opdrachtgevende staat.
Groeiend aantal incidenten op Europees grondgebied
De Universiteit van Leiden heeft een duidelijke stijging geregistreerd in het aantal aanvallen dat door netwerken van saboteurs is uitgevoerd. In het jaar 2022 werden elf van dergelijke incidenten vastgesteld, een getal dat steeg naar drieëntwintig in 2023 en vorig jaar opliep tot een aantal van vierenzestig acties in 2024. Niet alleen Rusland hanteert deze strategie. Ook Israël maakte tijdens het recente conflict met Iran gebruik van lokale helpers om drones te bouwen in Teheran en deze in te zetten tegen Iraanse luchtverdedigingssystemen. Hierdoor hoefde de Israëlische inlichtingendienst geen eigen personeel diep in vijandelijk gebied te riskeren.
Digitale werving en technologische surveillance
De werving van deze hulppersonen gebeurt steeds vaker via digitale kanalen zoals de berichtendienst Telegram. Dylan Earl legde op deze manier contact met een account van de Wagnergroep, die tegenwoordig onderdeel is van de Russische militaire inlichtingendienst. In juli 2025 werden pakketten met ontstekingsmechanismen geplaatst op een vliegtuig dat vanuit Litouwen naar onder andere Engeland vloog. De vermoedelijke organisator van dit netwerk, een Russische man genaamd Yaraslav Michailoff, is in Azerbeidzjan in hechtenis genomen in afwachting van uitlevering. In Groot-Brittannië is de National Security Act 2023 ingevoerd om deze vormen van buitenlandse inmenging aan te pakken. Dit leidde onder meer tot de veroordeling van Howard Phillips tot zeven jaar cel wegens spionageactiviteiten.
Bronnen:
Britse veiligheidsdiensten
Poolse onderzoekers
Universiteit van Leiden
National Security Act 2023 documentatie
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
