Russische glijbommen maken van Kostjantynivka een proefveld voor vernietigende oorlogstactiek

Auteur: Andy Vermaut

Russische gevechtsvliegtuigen spelen een steeds grotere rol in de strijd om Kostjantynivka in de Oekraïense oblast Donetsk. Volgens een analyse van het Institute for the Study of War gebruiken de Russische strijdkrachten grote aantallen geleide glijbommen om Oekraïense verdedigingsstellingen, gebouwen, droneposten en logistieke routes systematisch te vernietigen. Kleine Russische infanteriegroepen proberen vervolgens door de ontstane puinvelden te infiltreren. De situatie in en rond Kostjantynivka verslechtert daardoor, maar volgens het Institute for the Study of War hebben de Russische strijdkrachten de stad nog niet volledig ingenomen.

Glijbommen als breekijzer voor Russische infanterie

Een geleide glijbom bestaat meestal uit een zware conventionele vliegtuigbom waaraan vleugels, navigatieapparatuur en een geleidingssysteem zijn toegevoegd. Een Russisch gevechtsvliegtuig kan de bom daardoor op enige afstand van het doel loslaten. Het vliegtuig hoeft niet rechtstreeks boven de Oekraïense verdedigingspositie te vliegen en blijft zo verder verwijderd van een deel van de Oekraïense luchtverdediging. Het grote explosieve vermogen van de bommen maakt het mogelijk om volledige gebouwen, versterkte posities, commandoposten en opslagplaatsen te verwoesten. De Russische strijdkrachten gebruiken de bommen niet alleen om Oekraïense militairen uit te schakelen. De aanvallen veranderen ook het terrein waarin de Oekraïense verdediging moet opereren. Intacte gebouwen worden ruïnes, wegen worden geblokkeerd, communicatieverbindingen raken beschadigd en droneoperators verliezen veilige locaties vanwaar zij Russische bewegingen kunnen observeren.

Van bombardement naar infiltratie

Na de bombardementen zetten de Russische strijdkrachten meestal geen grote gepantserde eenheden in. Volgens het Institute for the Study of War maken de Russische strijdkrachten steeds vaker gebruik van kleine infanteriegroepen die zich door kapotte gebouwen, kelders en puin proberen te verplaatsen. De Russische militairen zoeken openingen tussen Oekraïense posities en proberen gebouwen of straten achter de voorste Oekraïense verdedigingslijn te bereiken. De verwoesting helpt de infiltranten omdat overzichtelijke straten en herkenbare gebouwen verdwijnen. Oekraïense eenheden moeten daardoor voortdurend controleren of Russische militairen niet langs of achter hun posities zijn geraakt. Een infiltratie betekent echter nog niet dat Rusland een gebied duurzaam controleert. Daarvoor moeten de Russische strijdkrachten versterkingen, munitie, voedsel, communicatieapparatuur en medische ondersteuning kunnen aanvoeren.

Een eerder gebruikte Russische tactiek

Het Institute for the Study of War wijst erop dat de Russische strijdkrachten dezelfde methode eerder op grote schaal toepasten bij de inname van Avdiivka in februari 2024. Ook bij de offensieven tegen Voehledar, Koerachove en Toretsk gebruikten de Russische strijdkrachten zware glijbomaanvallen om Oekraïense verdedigingsposities te verzwakken. De Russische strijdkrachten beschikken niet overal over voldoende manschappen en voertuigen om snel door sterke Oekraïense verdediging te breken. De Russische luchtmacht moet daarom het terrein voorbereiden. De bommen maken van steden onbewoonbare en moeilijk verdedigbare ruïnes, waarna Russische infanteristen proberen de resterende Oekraïense posities één voor één te bereiken.

Kostjantynivka nog niet volledig ingenomen

Russische militaire bloggers en andere Russische bronnen beweren regelmatig dat de Russische strijdkrachten grotere delen van Kostjantynivka controleren dan onafhankelijk kan worden bevestigd. Volgens het Institute for the Study of War tonen geolokaliseerde beelden dat Oekraïense en Russische posities op verschillende plaatsen dicht bij elkaar liggen of zelfs door elkaar lopen. Oekraïense eenheden zouden nog steeds manschappen naar posities in de stad kunnen sturen. Tegelijk blijven Russische militairen proberen verder in het stedelijke gebied door te dringen. De frontlijn kan daardoor niet overal als een duidelijke lijn op een kaart worden weergegeven. Sommige Russische groepen bevinden zich tijdelijk in gebouwen die worden omringd door Oekraïense posities, terwijl Oekraïense militairen op andere plaatsen standhouden achter Russische infiltranten.

De Oekraïense vestinggordel staat onder druk

Kostjantynivka maakt deel uit van een belangrijke Oekraïense verdedigingszone in de oblast Donetsk. De stedelijke gebieden in deze zone beschermen logistieke routes en vormen een obstakel voor verdere Russische opmars. Wanneer de Russische strijdkrachten Kostjantynivka volledig zouden innemen, kunnen zij de druk op andere Oekraïense steden en verdedigingsposities verhogen. Rusland probeert daarom niet alleen de stad zelf te vernietigen, maar ook wegen, bevoorradingspunten, communicatieverbindingen en droneposities achter de frontlijn te treffen. Deze vorm van luchtoorlogvoering moet verhinderen dat Oekraïense versterkingen en voorraden tijdig het front bereiken.

De Russische luchtmacht is tegelijk een kwetsbaarheid

De grote afhankelijkheid van Russische glijbomaanvallen biedt Oekraïne en de westerse partners van Oekraïne volgens het Institute for the Study of War ook een mogelijkheid. Wanneer Oekraïne Russische vliegtuigen, vliegvelden, radarinstallaties, luchtverdedigingssystemen en opslagplaatsen voor bommen kan beschadigen, verliezen de Russische grondtroepen een belangrijk voordeel. Oekraïne voert daarom operaties uit tegen Russische luchtverdediging en militaire infrastructuur. Door Russische luchtverdedigingssystemen uit te schakelen, probeert Oekraïne ruimte te creëren voor eigen drones, raketten en gevechtsvliegtuigen.

Belang van westerse militaire steun

Oekraïne heeft voor deze strijd niet alleen extra infanterie nodig. Luchtverdedigingssystemen, onderscheppingsraketten, elektronische oorlogsvoering, langeafstandswapens en gevechtsvliegtuigen zijn minstens even belangrijk. Westerse toestellen zoals F-16-gevechtsvliegtuigen kunnen Russische luchtoperaties helpen beperken, maar alleen wanneer Oekraïne voldoende vliegtuigen, munitie, piloten, onderhoudspersoneel en beschermde vliegbases heeft. Ook aanvallen op Russische logistiek kunnen het aantal beschikbare glijbommen en vliegoperaties verminderen.

Een oorlog van vernietiging

De strijd om Kostjantynivka toont dat terreinwinst niet altijd met een plotselinge doorbraak begint. Rusland probeert de verdediging langzaam onhoudbaar te maken door de stad systematisch te vernietigen. Oekraïense eenheden kunnen Russische infiltranten uitschakelen, maar moeten tegelijk blijven opereren in een omgeving waarin iedere dag meer gebouwen, wegen en verdedigingsposities verdwijnen. De Russische strijdkrachten proberen daarmee niet alleen een stad in te nemen, maar ook het volledige vermogen van Oekraïne om de stad te verdedigen af te breken.

Bron: Institute for the Study of War, Russian Offensive Campaign Assessment, 29 juli 2026, ontvangen op 30 juli 2026.