Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Soedan na beschuldigingen over chemische wapens

2 augustus 2026

De Verenigde Staten hebben op maandag 20 juli 2026 een tweede sanctieronde tegen Soedan van kracht laten worden wegens Amerikaanse beschuldigingen dat de Soedanese strijdkrachten verboden chemische wapens hebben gebruikt tijdens de oorlog met de Rapid Support Forces. De maatregelen vergroten de financiële, handels- en luchtvaartdruk op de militaire leiding van Soedan. De Soedanese autoriteiten verwerpen de aantijgingen en stellen dat het land geen chemische wapens produceert, bezit of gebruikt.

Tweede sanctiefase breidt beperkingen uit

De nieuwe maatregelen bouwen voort op sancties die in 2025 werden ingevoerd nadat de Verenigde Staten hadden vastgesteld dat Soedan het Verdrag inzake chemische wapens had geschonden. De tweede fase volgt uit artikel 307(b) van de Amerikaanse Chemical and Biological Weapons Control and Warfare Elimination Act van 1991. Die fase kon volgens de wettelijke procedure achterwege blijven wanneer de Amerikaanse regering binnen de voorziene termijn aan het Congres bevestigde dat Soedan aan de vereiste voorwaarden had voldaan. Zo’n certificering kwam er niet. De beslissing om bijkomende sancties op te leggen werd op dinsdag 23 juni 2026 genomen en trad op maandag 20 juli 2026 in werking.

Financiële steun en uitvoer verder beperkt

De Verenigde Staten moeten zich bij internationale financiële instellingen verzetten tegen leningen en financiële of technische bijstand aan Soedan. Tegelijk worden de uitvoercontroles uitgebreid en gelden bijkomende beperkingen voor luchtvaartactiviteiten. Voor voedsel en humanitaire hulp blijven uitzonderingen bestaan. Ook bepaalde goederen en technologieën kunnen onder nauw omschreven voorwaarden worden toegestaan. Dat geldt onder andere voor middelen die nodig zijn voor de veiligheid van civiele vastevleugelpassagiersvliegtuigen, voor bepaalde uitvoer en wederuitvoer naar dochterondernemingen in Soedan die voor honderd procent eigendom zijn van Amerikaanse of buitenlandse ondernemingen en voor enkele technologieoverdrachten die al vóór de bekendmaking waren goedgekeurd. Goederen en technologieën die vanuit Amerikaans oogpunt gevoelig zijn voor de nationale veiligheid blijven onder de beperkingen van het eerste sanctiepakket vallen. Aanvragen voor uitvoer, wederuitvoer of overdracht binnen Soedan worden in die gevallen behandeld volgens een beleid waarbij ze in beginsel worden geweigerd. Daarmee blijven de eerdere beperkingen gelden naast de bijkomende maatregelen.

Amerikaanse beoordeling steunt op technisch onderzoek

De Verenigde Staten baseren de sancties op een nationale technische beoordeling die volgens Washington streng en onafhankelijk werd uitgevoerd. Daaruit zou blijken dat verboden chemische wapens zijn gebruikt tijdens de oorlog tussen de Soedanese strijdkrachten en de Rapid Support Forces. Die oorlog begon op zaterdag 15 april 2023, bevindt zich inmiddels in het vierde jaar en heeft een zware humanitaire crisis veroorzaakt. De Amerikaanse beoordeling wordt door Soedan betwist. Ambassadeur Nicole Shampaine vertegenwoordigde de Verenigde Staten tijdens de 112de zitting van de Uitvoerende Raad van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Op donderdag 9 juli 2026 stelde de Amerikaanse delegatie dat het verbod op het gebruik van chemische wapens absoluut en niet onderhandelbaar is. De delegatie riep Soedan op om het Technisch Secretariaat onmiddellijk, transparant en zonder beperkingen toegang te verlenen, zodat de beschuldigingen ter plaatse onafhankelijk kunnen worden onderzocht. Soedan werd ook opgeroepen zijn verplichtingen uit het Verdrag inzake chemische wapens na te leven.

Washington verwerpt nationale onderzoekscommissie

Soedan heeft een nationale commissie ingesteld om de aantijgingen te onderzoeken, maar de Verenigde Staten aanvaarden die commissie niet als vervanging voor onafhankelijke internationale verificatie. Washington verklaarde geen eigen onderzoeksteam naar Soedan te hebben gestuurd en geen intern Soedanees onderzoek te hebben geleid. De Amerikaanse technische beoordeling werd wel met de Soedanese autoriteiten gedeeld. De Verenigde Staten vragen dat Soedan een juiste en toereikende verklaring aan het Technisch Secretariaat bezorgt en daarna toegang verleent voor controle op het terrein. Ook Tsjaad waarschuwde tijdens de vergadering in Den Haag dat het bezit of gebruik van chemische wapens in Soedan een bedreiging kan vormen voor de veiligheid en stabiliteit van naburige landen. Soedan trad in 1999 toe tot het Verdrag inzake chemische wapens en zetelt momenteel in de Uitvoerende Raad van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens. De Verenigde Staten stellen de vraag of een land dat van schendingen wordt beschuldigd in dat bestuursorgaan kan blijven zetelen zolang de aantijgingen niet zijn opgehelderd.

Soedan noemt sancties politiek gemotiveerd

De Soedanese autoriteiten wijzen de Amerikaanse aantijgingen af als politiek gemotiveerd en niet met bewijs onderbouwd. Het Soedanese ministerie van Buitenlandse Zaken en Internationale Samenwerking verwierp op maandag 20 juli 2026 de Amerikaanse sancties als eenzijdig en onwettig en stelde dat zij op valse beschuldigingen berusten. Volgens Soedan produceert, bezit en gebruikt het land geen chemische wapens. De twee standpunten blijven daardoor lijnrecht tegenover elkaar staan. Washington verlangt toegang voor onafhankelijke controle en naleving van het verdrag. Khartoem betwist de grondslag van de maatregelen en aanvaardt de Amerikaanse beschuldigingen niet.

Humanitaire uitzonderingen blijven behouden

Amerikaanse functionarissen stellen dat de maatregelen gericht zijn tegen degenen die verantwoordelijk worden gehouden voor de vermeende schendingen en niet tegen de Soedanese bevolking. Humanitaire hulp en voedselhulp vallen daarom onder uitzonderingen. Tegelijk blijft Washington bezorgd over mogelijk nieuw gebruik van chemische wapens en over het geweld tegen burgers in Soedan. De Verenigde Staten zeggen bereid te zijn Soedan te ondersteunen wanneer het land aantoonbaar aan het Verdrag inzake chemische wapens voldoet. Daarvoor verwacht Washington dat Soedan eerst de vereiste informatie verstrekt en onafhankelijke verificatie mogelijk maakt. De tweede sanctieronde vergroot intussen de diplomatieke en economische isolatie van een land dat sinds april 2023 door oorlog wordt getroffen.

Bronnen:
US Tightens Sanctions on Sudan Over Alleged Chemical Weapons Use – Younas Khan India Television Amerikaans ministerie van Buitenlandse Zaken, Public Notice 13072
Chemical and Biological Weapons Control and Warfare Elimination Act van 1991
Baker McKenzie Global Sanctions and Export Controls Blog, 29 juli 2026
Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens, Amerikaanse verklaring tijdens de 112de zitting van de Uitvoerende Raad op 9 juli 2026
Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens, informatie over Soedan en de Uitvoerende Raad
Soedanees ministerie van Buitenlandse Zaken en Internationale Samenwerking, verklaring van 20 juli 2026

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)