Als Rik Clarysse zijn bel laat klinken, leeft Houthulst op: een man met een grote stem en een hart voor zijn dorp

15 november 2026

Een bel, een herkenbaar kostuum en een stem die mensen even doet halt houden. Daarmee trekt Rik Clarysse als bellenman van Houthulst de aandacht. Maar het zijn de ontmoetingen die hem bijblijven. Kinderen die nieuwsgierig naar zijn bel kijken. Grootmoeders die met hun kleinkinderen een foto willen. Mensen die samenkomen voor een feest waarop hij de eerste woorden mag uitspreken. De voormalige beenhouwer heeft er een bezigheid gevonden die bij hem past: onder de mensen komen, zich voorbereiden en iets bijdragen aan het leven van zijn gemeente. Naast hem staat zijn echtgenote, met wie hij volgend jaar vijftig jaar getrouwd zal zijn. Zij kent de man achter de luide stem. De hobbykok. De bezige echtgenoot. En de man bij wie thuis ook weleens de stilte mag vallen.

Het begon met een idee bij de heemkring

Sommige engagementen beginnen met een eenvoudige vraag. Bij Rik ontstond het bellenmanschap vanuit zijn betrokkenheid bij de heemkring. Er was sprake van een tentoonstelling en van een aankondiging die op een oude manier tot bij de mensen kon worden gebracht. Hij zou als bellenman aan de kerk gaan staan en voorlezen. Rik nam die opdracht op. Wat toen begon, kreeg ongeveer vijf jaar geleden een vervolg dat hem een vaste plaats in het plaatselijke verenigingsleven zou geven. De gemeente zorgde voor een kostuum. Er kwamen uitnodigingen. Een opening, een kermis, een wielerwedstrijd, een kerstmarkt. Telkens was er iets waarvoor mensen bijeenkwamen en iemand nodig was om hun aandacht te vragen. Rik bleek zich in die rol thuis te voelen.

Een grote stem vraagt zorgvuldige woorden

Zijn stem heeft hij van nature meegekregen. Daarover doet Rik niet ingewikkeld. Hij kan behoorlijk luid spreken en hoeft daarvoor geen bijzonder trainingsprogramma te volgen. De voorbereiding zit vooral in wat hij zal zeggen. Hij verzamelt informatie, schrijft zijn aankondiging uit en denkt na over de inhoud. Soms is hij daar al een hele week mee bezig. Het publiek krijgt enkele minuten te horen, maar voor Rik begint de opdracht dagen eerder. Hij wil weten wat er gebeurt, wie er wordt verwelkomd en welke boodschap de aanwezigen nodig hebben. De bel vraagt aandacht. Daarna moet zijn tekst die aandacht verdienen. Daar neemt hij de tijd voor.

Een feest op gang helpen

Een bellenman moet aanvoelen wanneer zijn boodschap rond is. Rik houdt zijn aankondigingen daarom graag bondig. Mensen moeten weten wat er staat te gebeuren, waar ze terechtkunnen en wat er op het programma staat. Bij een kerstmarkt kan hij aankondigen waar iets te drinken valt of wanneer de burgemeester trakteert. Bij een opening helpt hij de aanwezigen op weg door het verdere verloop van de bijeenkomst. Het zijn concrete mededelingen, gebracht op een manier die bij de gelegenheid past. Daar schuilt ook het feestelijke van zijn opdracht in. De aanwezigen staan samen te wachten, zijn stem klinkt en de bijeenkomst krijgt vaart. Hij mag het moment mee op gang trekken.

In Merkem begint het bij een nieuwsgierig kind

Wanneer Rik over de kasteelfeesten in Merkem vertelt, komen de kinderen vanzelf ter sprake. Ze kijken naar hem, willen bij hem op de foto en vragen of ze eens met zijn bel mogen rinkelen. Moeders en grootmoeders brengen hen naar hem toe. Voor de jongsten is die bel iets wat ze zelf willen proberen. Je kunt ernaar kijken, maar je kunt ze ook vastnemen en horen wat er gebeurt wanneer je ze laat klinken. Precies dat maakt zo’n ontmoeting levendig. Een kind stapt naar voren, stelt een vraag en doet even mee. Voor Rik zijn het fijne momenten. Zijn rol brengt hem tussen verschillende generaties, die elk op hun eigen manier plezier beleven aan zijn aanwezigheid.

Een foto om mee naar huis te nemen

Bij een dorpsfeest zijn er de grote onderdelen van het programma en de kleine gebeurtenissen die iemand persoonlijk onthoudt. Een foto met de bellenman behoort tot die tweede groep. Een grootmoeder die haar kleinkinderen bij elkaar roept. Een kind dat nog even naar de bel kijkt. Rik die voor hen herkenbaar deel uitmaakt van de feestdag. Zulke ontmoetingen geven zijn opdracht een menselijke nabijheid. Hij staat tussen de bezoekers en is aanspreekbaar. De aandacht die zijn kostuum trekt, wordt een aanleiding tot contact. Het is begrijpelijk dat hij daar met plezier over vertelt. Een optreden is voorbij zodra de aankondiging is uitgesproken, maar op een feestdag volgen de ontmoetingen elkaar verder op.

Een tiental keer per jaar in zijn kostuum

Rik schat dat hij jaarlijks ongeveer tien tot twaalf keer als bellenman optreedt. Nieuwe kostuums geven het engagement een verdere impuls en hij ziet mogelijkheden om vaker op pad te gaan. Iedere gelegenheid vraagt een eigen voorbereiding. De woorden voor een kermis zijn anders dan die voor een officiële opening. Het publiek verschilt, de aanleiding ook. Rik moet weten waarvoor hij er staat. Dat vindt hij wezenlijk. Het kostuum helpt om de aandacht te trekken, maar wie de rol opneemt, moet er ook inhoud aan geven. Zijn belangstelling voor de geschiedenis en zijn plezier in het verenigingsleven komen daarin samen. Hij wil het gebruik verder dragen door het zelf uit te voeren.

Een traditie blijft leven doordat iemand meedoet

Rik spreekt met overtuiging over het bewaren van het bellenmanschap. Hij vertelt over de vroegere taak van de bellenman, die plaatselijke berichten en aankondigingen mondeling tot bij de bevolking bracht. Vandaag vindt die rol een plaats op feesten en bijeenkomsten. Daar kan een nieuwe generatie ermee kennismaken. Het voortbestaan hangt af van mensen die bereid zijn tijd vrij te maken, zich voor te bereiden en hun kostuum aan te trekken wanneer ze worden verwacht. Rik neemt die verantwoordelijkheid op. Voor hem hoort bij de traditie ook de kennis van wat je doet. Hij wil de rol behoorlijk vervullen en begrijpen welke plaats hij ermee inneemt.

Van een feestelijk plein naar een stille herdenking

Zijn agenda bevat ook heel andere bijeenkomsten. Als vlaggendrager neemt Rik deel aan herdenkingen. Hij spreekt over ongeveer veertig activiteiten per jaar in die hoedanigheid. Dat brengt hem op uiteenlopende plaatsen en in contact met andere verenigingen. De stemming verschilt sterk van een kermis of kerstmarkt. Op een herdenking vraagt de gelegenheid om ingetogenheid. De aanwezigheid van vlaggendragers geeft de plechtigheid mee vorm. Rik vertelt onder meer over de herdenking van de Slag bij Merkem, waar talrijke vlaggen samenkwamen. Hij kent de inzet die daarvoor nodig is: afspraken maken, zich verplaatsen en op het juiste ogenblik aanwezig zijn. Achter de plechtige aanblik staan mensen die hun vrije tijd geven.

Aanwezig zijn voor elkaar

In die wereld van vlaggendragers speelt wederkerigheid een belangrijke rol. Verenigingen bezoeken elkaars herdenkingen. Wie bij de anderen aanwezig is, mag hen later ook op de eigen plechtigheid verwachten. Zo groeien contacten die de grenzen van de eigen gemeente overschrijden. Rik vertelt erover vanuit zijn ervaring. Hij weet hoe belangrijk het is dat mensen blijven komen en dat nieuwe vrijwilligers taken opnemen. Er wordt gezocht naar betrokkenen en naar manieren om Houthulst sterker bij de werking te betrekken. Het herdenken van gesneuvelde soldaten verdient volgens hem blijvende inzet. Die begint bij de bereidheid om er zelf te staan, ook wanneer dat opnieuw een verplaatsing en een vrije dag vraagt.

De handen van een beenhouwer, het plezier van een hobbykok

Vroeger werkte Rik als beenhouwer. Vandaag staat hij thuis nog graag in de keuken. Hij is hobbykok, vertelt hij tijdens het gesprek. De vraag of een bellenman speciaal moet eten om zijn stem te verzorgen, brengt het gesprek zo van het openbare leven naar het dagelijkse huishouden. Een bijzonder dieet blijkt niet nodig. Zelf koken doet hij wel graag. Het past bij zijn behoefte om bezig te blijven. Ook vroeger was hij actief, zegt hij. Nu vindt hij dat plezier terug in verschillende bezigheden. Een aankondiging voorbereiden, koken of deelnemen aan een plechtigheid: hij heeft graag iets om handen. Zijn leven als bellenman staat daarmee in het verlengde van een karakter dat graag aanpakt.

Volgend jaar vijftig jaar getrouwd

Zijn echtgenote zit bij het gesprek. Volgend jaar zullen ze vijftig jaar getrouwd zijn. Dat naderende gouden huwelijksjubileum geeft het portret van Rik een extra feestelijke betekenis. Naast de man die op pleinen de aandacht vraagt, zit de vrouw met wie hij al zoveel jaren het dagelijkse leven deelt. Haar inbreng is nuchter en geestig. Ze is soms ook blij wanneer het rustig is en ze even alleen kan zijn. Ze hebben elk hun eigen bezigheden en gunnen elkaar daarvoor ruimte. In een gesprek over een man met een krachtige stem krijgt juist die opmerking over rust een warme plaats. Ze kent zijn bedrijvigheid. Hij kent zijn vele activiteiten. Samen hebben ze een manier gevonden om hun dagen te delen en elkaar tegelijk een eigen domein te laten.

De man achter de bel

Wie Rik op een feest ontmoet, ziet het kostuum en hoort de stem. Tijdens het gesprek komen ook de andere kanten naar voren. De oud-beenhouwer die graag kookt. De vrijwilliger die zich zorgen maakt over het voortbestaan van een vereniging. De vlaggendrager die naar herdenkingen trekt. De echtgenoot die samen met zijn vrouw naar hun gouden huwelijksjaar gaat. Die verschillende bezigheden geven diepte aan zijn openbare rol. De bellenman staat daar als een inwoner die veel van zijn tijd in het plaatselijke leven steekt. Zijn aanwezigheid is herkenbaar omdat hij zelf betrokken is bij de gemeenschap waarvoor hij spreekt.

Houthulst mag zijn bellenman koesteren

Een gemeente heeft mensen nodig die iets op zich nemen. Iemand die een feest aankondigt. Iemand die een vlag draagt. Iemand die een kind de gelegenheid geeft om even een bel te proberen. Rik Clarysse behoort tot die mensen. Hij doet het met voorbereiding, met een krachtige stem en met zichtbaar plezier in de ontmoetingen die eruit voortkomen. Volgend jaar wacht hem en zijn echtgenote een bijzondere reden om te vieren: vijftig jaar huwelijk. Intussen blijven er uitnodigingen, aankondigingen en plechtigheden. En ergens op een feest in Houthulst of Merkem zal opnieuw een kind naar zijn bel kijken en vragen of het ook eens mag. Daar, in dat eenvoudige contact, krijgt zijn inzet een gezicht.

Andy Vermaut
+32499357495

Wil je de onafhankelijke journalistiek van indegazette.be ondersteunen?

Iedere dag brengen we nieuws, reportages en verhalen uit de Westhoek, België, Europa en de rest van de wereld. Elke vrijwillige bijdrage helpt ons om dit journalistieke werk voort te zetten en voor iedereen toegankelijk te houden. Je kunt ons steunen via Ko-fi of Buy Me a Coffee. Hartelijk dank voor je vertrouwen, je betrokkenheid en je steun aan indegazette.be!